پاکستان ۳.۵ میلیارد دلار وام امارات را بازپرداخت می‌کند؛ تنش‌های دیپلماتیک در منطقه

تصمیم قاطع اسلام‌آباد برای بازپرداخت بدهی

یک وزیر ارشد کابینه دولت پاکستان اظهار داشت که سپرده ۳.۲ میلیارد دلاری امارات در حساب بانک مرکزی پاکستان با هدف تثبیت ذخایر ارزی و تکمیل برنامه دریافت وام از صندوق بین‌المللی پول قرار داشت و اکنون تصمیم به بازگرداندن آن گرفته شده است. امارات طی دو سال اخیر بخشی از این سپرده را تمدید کرده بود، اما در وضعیت فعلی چنین تحولی بین دو کشور رخ نداد و اسلام‌آباد مصمم به بازگرداندن قرض ابوظبی است.

تنش‌های دیپلماتیک و ملاحظات منطقه‌ای

ناظران سیاسی در پاکستان، این تصمیم غیرمنتظره را ناشی از تنش‌های دیپلماتیک کنونی میان دو کشور می‌دانند. این تنش‌ها پس از ملاحظات جدی اسلام‌آباد نسبت به رویکرد ابوظبی در قبال تحولات خلیج فارس، به‌ویژه در سایه اختلافات جدی عربستان با امارات پیرامون تحولات یمن، سودان و سومالی، تشدید شده است.

برخی منابع گزارش داده‌اند که ابوظبی در تلاش بوده تا اسلام‌آباد را به برنامه به اصطلاح گشایش تنگه هرمز با استفاده از زور بکشاند، اما پاکستان مخالفت خود را با این طرح اعلام کرده است.

یک مقام سابق پاکستانی و عضو حزب مسلم لیگ نواز (جناح حاکم فعلی) با اشاره تلویحی به امارات متحده عربی، در پیامی نوشت: «پاکستان همواره برادری و دوستی خود را با این کشور عربی ثابت کرده و اکنون نیز با کمال میل قرض خود را پس خواهد داد، اما گرفتار باتلاق در منطقه نمی‌شود.»

خواجه سعد رفیق افزود: «این کشور عرب حتی با عربستان مشکل دارد و از اسلام‌آباد نیز خواسته بود که به ائتلاف نظامی برای گشایش تنگه هرمز ملحق شود، اما رهبران پاکستان با یک دیدگاه منطقی حاضر به یارگیری و یا افزایش تنش‌ها نشدند.»

پیشینه روابط مالی و تحولات اخیر

در اوایل بهمن ماه سال گذشته، رئیس امارات متحده عربی طی سفری به دهلی‌نو، پیمان مشترک دفاعی با هند، رقیب سنتی پاکستان، امضا کرد. این اقدام مشابه پیمان راهبردی دفاعی مشترکی بود که پیش‌تر بین اسلام‌آباد و ریاض صورت گرفته بود.

درخواست امارات برای بازپرداخت سریع بدهی‌ها، در حالی مطرح شده که همکاری‌های مالی میان دو کشور سابقه‌ای طولانی و مبتنی بر حمایت‌های دوره‌ای از اقتصاد اسلام‌آباد دارد. امارات در سال‌های گذشته بارها با سپرده‌گذاری در بانک مرکزی پاکستان و ارائه کمک‌های مالی، به این کشور در عبور از بحران‌های ارزی کمک کرده است. این سپرده‌ها عمدتاً به‌صورت کوتاه‌مدت تمدید می‌شد تا پاکستان بتواند ذخایر ارزی خود را در سطح قابل قبول نگه دارد و شرایط لازم برای تعامل با صندوق بین‌المللی پول را فراهم کند.

روابط اقتصادی دو کشور تنها به سپرده‌های بانکی محدود نبوده و شامل سرمایه‌گذاری‌های امارات در بخش‌های انرژی، زیرساخت و بنادر پاکستان نیز می‌شود. همچنین حضور گسترده نیروی کار پاکستانی در امارات و ارسال ارز به کشورشان، یکی از ارکان مهم پیوند اقتصادی میان دو طرف به‌شمار می‌رود.

با وجود این پیشینه، در مقاطعی نیز نشانه‌هایی از نوسان در این همکاری‌ها مشاهده شده است؛ از جمله تأخیر در تمدید برخی سپرده‌ها یا تغییر در شرایط حمایت‌های مالی که معمولاً تحت تأثیر تحولات سیاسی و اقتصادی منطقه‌ای قرار داشته است. بر این اساس، اقدام اخیر در مطالبه بازپرداخت بدهی را می‌توان در امتداد همین روندهای گذشته ارزیابی کرد؛ روندی که نشان می‌دهد مناسبات مالی میان ابوظبی و اسلام‌آباد همواره تابعی از شرایط کلان اقتصادی و ملاحظات سیاسی دو طرف بوده است.