کشف راز ماده مرئی گمشده توسط دانشمندان

دانشمندان در پژوهشی جدید دریافتند نیمی از ماده مرئی عالم که مدتها گمشده به شمار میرفت، کجا پنهان شده است. این ماده در فضای اطراف کهکشانها، بهشکل ابرهای عظیم و نامرئی از هیدروژن یونیزهشده قرار دارد!

معمولاً ردیابی چنین مادهای غیرممکن است اما تیم بزرگ بینالمللی از اخترشناسان و اخترفیزیکدانان روشی ابداع کردهاند که محل پنهان شدن آن را در تاریکی میان ستارگان آشکار میکند. تاکنون تحقیقات مختلف تأیید کردهاند نیمی از ماده گمشده جهان بهشکل غبار میانکهکشانی از هیدروژن وجود دارد که بسیار دورتر از هستههای فعال کهکشانها به بیرون پرتاب شده است. «بوریانا هاجیسکا»، اخترشناس دانشگاه کالیفرنیا، برکلی و آزمایشگاه ملی لارنس برکلی، بیان میکند: «فکر میکنیم اگر نواحی دورتر از کهکشان را نیز بررسی کنیم، میتوانیم تمام گاز گمشده را بیابیم. برای دقت بالاتر، باید با استفاده از شبیهسازیها تحلیل دقیقتری بکنیم؛ کاری که هنوز انجام ندادهایم. قصد داریم این کار را با دقت کامل پیش ببریم.»

 

ماده معمولی یا «ماده باریونی»، فقط حدود ۵ درصد ترکیب ماده-انرژی در جهان را تشکیل میدهد. باقی ماده و انرژی تاریک است که شامل ۲۷ درصد ماده تاریک و ۶۸ درصد انرژی تاریک میشود. بخش قابل توجهی از ماده باریونی گم شده و مشخص نیست کجا رفته است.

هیدروژن حدود ۹۰ درصد اتمهای جهان را تشکیل میدهد و ۷۳ درصد جرم کل جهان را شامل میشود؛ بنابراین بخش عمدهای از ماده باریونی گمشده هیدروژن است. برآورد دانشمندان نشان میدهد بیش از ۵۰ درصد هیدروژن موجود در جهان عملاً «گم» شده است. همچنین ممکن است این نور که از میان ابرهای پراکندهای عبور کند هنگام پراکنده شدن کمی روشنتر یا کمنورتر شود.

دانشمندان راه دیگری برای یافتن ابر نامرئی هیدروژن توسعه دادهاند. آنها تغییرات نوری که نور نخستین جهان (تابش زمینه کیهانی) پشت ابرهای مذکور عبور میکند را بررسی کردند تا محل قرارگیری آنها مشخص شود. «سیمون فرارو»، کیهانشناس آزمایشگاه ملی لارنس برکلی اظهار داشت: «تابش زمینه کیهانی پشت هر چه در جهان مشاهده کنیم قرار دارد.»

پژوهشگران دریافتند با جمعآوری دادههای متعدد رصدی و تجزیه وتحلیل آن ها ویژگیهای کم نور بارزتری نمایان خواهند شد. نتایج نشان دادند هالههای هیدروژنی بزرگتر از حد انتظار هستند و احتمالاً این موضوع سوالات جدیدی مطرح خواهد کرد درباره اینکه چگونه سیاهچالههای پرجرم مرکز کهکشانها تأثیرگذار هستند.