اتحادیه اروپا با اختصاص نیم میلیارد یورو به تقویت تحقیق و پژوهش می‌پردازد

اتحادیه اروپا قصد دارد با اختصاص نیم میلیارد یورو، تحقیق و پژوهش را در اروپا تقویت کرده و دانشمندانی را که به خاطر اقدامات دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، دلسرد شده‌اند، از آن سوی اقیانوس اطلس جذب کند. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، امروز دوشنبه، پنجم ماه مه (۱۵ اردیبهشت)، به هنگام اعلام این برنامه‌ها گفت: «علم سرمایه‌گذاری است و ما باید مشوق‌های مناسبی ارائه دهیم.» خانم فون در لاین در جریان سخنرانی خود در دانشگاه سوربن پاریس، در حضور امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، تصریح کرد که به همین دلیل، کمیسیون اتحادیه اروپا بسته‌ای جدید را به ارزش ۵۰۰ میلیون یورو برای سال‌های ۲۰۲۵ میلادی تا ۲۰۲۷ آماده خواهد کرد تا به گفته او «اروپا را به آهن‌ربایی برای پژوهشگران تبدیل کند.» این مبلغ قرار است از جمله صرف "ابر‌بورسیه‌هایی" شود که برای هفت سال اعتبار خواهند داشت. به گفته رئیس کمیسیون اروپا، بودجه‌ای که امسال برای این منظور در نظر گرفته شده، بلافاصله دو برابر شده و پرداخت آن نیز برای دو سال آینده تضمین خواهد شد. از سال ۲۰۲۸ بودجه جدیدی برای اتحادیه اروپا تصویب خواهد شد که هنوز باید مورد مذاکره قرار گیرد. بر اساس پیش‌نویس‌های اخیر، مؤسسات پژوهشی نگرانی‌هایی مطرح کرده‌اند مبنی بر اینکه منابع مالی مهمی مانند برنامه ۹۳ میلیارد یورویی موسوم به "افق اروپا" ممکن است در یک صندوق راهبردی بزرگتر ادغام شوند که بیشتر در خدمت امور اقتصادی سودآور خواهد بود تا کنجکاوی علمی. فون در لاین اخیرا اعلام کرده بود که قصد دارد دانشمندان و پژوهشگران سراسر جهان را به اروپا بیاورد و بدین‌ترتیب این قاره را دوباره به سرزمین نوآوری تبدیل کند. رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا در پاریس برای نمونه به ماری کوری اشاره کرد که چگونه پژوهش می‌تواند باعث پیشرفت بشریت شود، اما این امر نیازمند "آزادی آموزش و اکتشاف" است. به گفته فون در لاین، برای چنین کاری، ماری کوری لهستانی که بعدها جایزه نوبل فیزیک و شیمی را گرفت، ابتدا مجبور بود حکومت استبدادی روسیه تزاری را ترک کند. فون در لاین همچنین بار دیگر بر هدف اتحادیه اروپا مبنی بر رساندن هزینه‌های خود برای پژوهش تا سال ۲۰۳۰ به سه درصد از تولید ناخالص داخلی تاکید کرد. طبق آخرین داده‌های موجود برای سال ۲۰۲۳، این میزان ۲.۲ درصد (معادل ۳۸۱ میلیارد یورو) بوده است. برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا، از جمله آلمان، هم‌اکنون بیش از سه درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف تحقیق و پژوهش می‌کنند. اعلام برنامه‌های فون در لاین در حوزه پژوهش به اقدامات دولت ترامپ علیه دانشگاه‌های برتری مانند هاروارد و دیگر مؤسسات نخبه پژوهشی آمریکا برمی‌گردد. واشنگتن این اقدامات را با اشاره به تجمع‌های ضد اسرائیلی حامیان فلسطینیان در دانشگاه‌ها توجیه می‌کند. همچنین مفاهیمی چون تنوع اجتماعی، برابری جنسیتی یا تغییرات اقلیمی از دید دولت ترامپ نشانه‌هایی از جهت‌گیری بیش از حد لیبرال در علم تلقی می‌شوند. در مجموع دولت جدید آمریکا در پی کاهش رادیکال آن دسته از هزینه‌های دولتی است که از نظرش "غیرضروری" شمرده می‌شوند. دولت فرانسه در آوریل گذشته برنامه‌ای با عنوان «فرانسه را برای علم انتخاب کنید» راه‌اندازی کرد. قرار است آژانس ملی تحقیقات این کشور، یارانه‌های دولتی را به دانشگاه‌ها، مؤسسات و سازمان‌های تحقیقاتی‌ای که پژوهشگران مهمان را می‌پذیرند، اختصاص دهد.