تشدید بحران مسکن و چالش‌های تراکم جمعیت در کلان‌شهرها

در یک سال اخیر، بحران مسکن در ایران دوباره تشدید شده و فرزانه صادق مالواجرد، وزیر راه و شهرسازی، در جلسه شورای اداری شهرستان خور و بیابانک بر تمرکز وزارتخانه بر بازآفرینی شهری و ارتقای بافت‌های فرسوده تأکید کرده است. در حال حاضر، حدود ۱۷۰ هزار هکتار بافت فرسوده در کشور وجود دارد که در صورت بازآفرینی، مشکلاتی چون گرانی مسکن و کاهش کیفیت زیست شهری را به همراه خواهد داشت. همچنین، طبق آمار، ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار هکتار زمین در کشور موجود است و به نظر می‌رسد وزارت راه و شهرسازی باید به جای تمرکز بر بازآفرینی، به راه‌حل‌های اصولی‌تری مانند عرضه زمین در مناطق جدید بپردازد. تراکم جمعیت در کلان‌شهرها به شدت افزایش یافته و به گفته محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، تراکم جمعیتی استان تهران ۲۰ برابر میانگین کشوری است. در هر کیلومترمربع از استان تهران حدود ۱۱۰۰ نفر ساکن هستند، در حالی که این عدد در سطح کشور ۴۹ نفر است. این افزایش تراکم جمعیت به گرانی قیمت زمین و افت کیفیت زیست شهری منجر شده و فشار زیادی بر منابع طبیعی و زیرساخت‌های شهری وارد می‌کند. افزایش تقاضا برای مسکن در مناطق پرجمعیت، به رشد قیمت‌ها منجر شده و بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، در سال ۱۳۹۹، قیمت مسکن در تهران حدود ۸۰ درصد نسبت به سال‌های گذشته افزایش یافته است. کارشناسان بر این باورند که احیای بافت‌های فرسوده و افزایش تراکم جمعیت در این مناطق نمی‌تواند به‌طور جامع و پایدار مشکلات مسکن و تراکم جمعیت را حل کند و ممکن است در بلندمدت کیفیت زندگی شهری را تحت‌الشعاع قرار دهد.