نقش بی‌بدیل حوزه علمیه قم در توسعه فقه و تربیت نخبگان

حجت‌الاسلام حسین فخر روحانی، مدیر دفتر امور نخبگان و استعدادهای برتر حوزه علمیه قم، در گفتگویی به کارنامه درخشان این حوزه در یکصد سال گذشته اشاره کرد و نقش آن را در توسعه فقه و اصول، تأسیس مراکز پژوهشی و تربیت علمای متخصص بی‌بدیل دانست. وی توسعه متون فقهی ناظر به مسائل مستحدثه را یکی از شاخص‌ترین دستاوردهای حوزه علمیه قم عنوان کرد و افزود که این متون به طلاب کمک کرده‌اند تا با روش‌های نوین استنباط فقهی آشنا شوند و برای مواجهه با مسائل روز آماده گردند. فخر روحانی همچنین تأسیس مراکز علمی و پژوهشی متعدد در قم را از دیگر اقدامات بی‌سابقه حوزه برشمرد و تصریح کرد که این مراکز به تولید علم در تراز انقلاب اسلامی مشغول‌اند، که این الگو حتی در بزرگ‌ترین حوزه‌های علمیه نجف و کربلا نیز دیده نمی‌شود. وی از تربیت علمای متعهد و متخصص در رشته‌های فقه، کلام، فلسفه و علوم انسانی به عنوان دیگر ثمرات مهم حوزه قم یاد کرد و گفت که این نخبگان در قالب مشاوران اجتماعی و سیاسی، نقش مهمی در فرآیند تصمیم‌سازی نظام اسلامی ایفا کرده‌اند. فخر روحانی همچنین واکنش عالمانه حوزه به چالش‌های اجتماعی از جمله حقوق بشر، مسائل زنان، نهاد خانواده، اقتصاد و سیاست را نشانه‌ای از پویایی آن دانست و خاطرنشان کرد که حوزه قم با تکیه بر مبانی فقهی، پاسخ‌های روشنی به تحولات روز ارائه کرده است. وی با اشاره به گفتمان‌سازی علمی و دینی توسط نخبگان حوزوی در سطح ملی و بین‌المللی، برگزاری همایش‌ها و نشست‌ها را نشانگر تأثیر عمیق حوزه قم در تحولات فکری و فرهنگی کشور دانست. فخر روحانی مهم‌ترین ثمره تأسیس حوزه قم را نقش آن در تمدن‌سازی اسلامی و تأثیرگذاری بر انقلاب اسلامی دانست و اظهار کرد که می‌توان انقلاب اسلامی را نتیجه اقدام مؤثر مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی دانست. وی همچنین مأموریت‌های علمی حوزه را شامل تولید دانش متناسب با نیازهای روز، توسعه فقه معاصر، تربیت نخبگان فکری و فرهنگی و تعامل فعال با نهادهای علمی کشور عنوان کرد. در پایان، فخر روحانی به ضرورت بازنگری در نظام آموزشی و پژوهشی حوزه اشاره کرد و تأکید کرد که تنها با تحقق این تحولات، حوزه علمیه قم می‌تواند در تراز تمدن نوین اسلامی قرار گیرد و نقش تاریخی خود را در هدایت علمی و دینی جامعه اسلامی ایفا کند.