روز مشاغل خانگی و تولید خانواده‌محور

بیست‌ودوم اردیبهشت در تقویم رسمی کشور به‌عنوان «روز مشاغل خانگی و تولید خانواده‌محور» ثبت شده است. این مناسبت، فرصتی برای تأمل درباره بخشی از اقتصاد ملی است که علی‌رغم ظرفیت‌های بالای اشتغال‌زایی و نقش مؤثر در توسعه پایدار، کمتر در کانون توجه سیاست‌گذاران قرار گرفته است. بر اساس آمار‌های رسمی، مشاغل خانگی سهم قابل توجهی در تولید ناخالص داخلی دارند و می‌توانند به‌ویژه برای زنان، جوانان و اقشار کم‌درآمد، راهکاری عملی برای درآمدزایی باشند. در همین راستا حمید حاج‌اسماعیلی، کارشناس حوزه کار در گفت‌و‌گو با کارشناسان با اشاره به جایگاه مشاغل خانگی در اقتصاد کشور اظهار کرد: مشاغل خانگی ظرفیتی بزرگ و جدی هستند که می‌توان از آن برای ایجاد اشتغال، به‌ویژه برای زنان و اعضای خانواده که زمان فراغت خود را پس از انجام کار‌های خانه به تولید اختصاص می‌دهند، استفاده کرد. وی به تنوع این مشاغل اشاره کرد و گفت: نمونه‌هایی مانند صنایع دستی، پوشاک، سفال‌گری و مجسمه‌سازی، تولیدات خانوادگی و مشاغل خانگی محسوب می‌شوند که قابلیت عرضه در بازار‌های داخلی و حتی جذب گردشگران خارجی را دارند. این کارشناس حوزه کار، یکی از مزیت‌های اصلی مشاغل خانگی را نیاز به سرمایه کم دانست و توضیح داد: در مقایسه با بخش‌های صنعتی و کشاورزی، راه‌اندازی مشاغل خانگی به حداقل ابزار و مواد اولیه نیاز دارد. این ویژگی، امکان مشارکت اقشار کم‌درآمد را فراهم می‌کند. حاج‌اسماعیلی با تأکید بر قابلیت عرضه محصولات خانگی در بازار‌های محلی و منطقه‌ای، افزود: این تولیدات اغلب با نیاز‌های بومی و آیین‌های منطقه‌ای هم‌خوانی دارند و می‌تواند به رونق اقتصاد محلی کمک کند. وی با اشاره به نقش زنان خانه‌دار در توسعه مشاغل خانگی، گفت: نادیده‌گرفتن ظرفیت زنان در اقتصاد کشور اشتباه است. مشاغل خانگی می‌توانند مشارکت اجتماعی و اقتصادی این قشر را افزایش دهد و به رشد تولید ناخالص داخلی کمک کنند. حاج‌اسماعیلی افزود: این رویکرد در تمام جهان مورد توجه است و دولت‌ها معمولاً مزایای خاصی برای حمایت از این بخش درنظر می‌گیرند. این کارشناس حوزه کار، پوشش بیمه‌ای را یکی از عوامل کلیدی برای پایداری مشاغل خانگی برشمرد و افزود: سازمان تأمین اجتماعی در سال‌های اخیر، بیمه زنان خانه‌دار را اجرایی کرده است. ترکیب این حمایت با درآمدزایی از طریق مشاغل خانگی، انگیزه و امنیت اجتماعی این گروه را افزایش می‌دهد. وی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی گسترده‌تر دولت برای توسعه مشاغل خانگی، گفت: تدوین سیاست‌های متناسب با شرایط منطقه‌ای و حمایت از بازاریابی محصولات، می‌تواند سهم این مشاغل را در اقتصاد کشور افزایش دهد.