نابرابری مالیاتی در ایران: شرکت‌های بزرگ کمتر مالیات می‌پردازند

در ایران، شرکت‌های بزرگ و ثروتمند به‌مراتب کمتر از آنچه باید مالیات می‌پردازند، در حالی که شرکت‌های کوچک‌تر اغلب بدون هیچ معافیتی، موظف‌اند مالیات کامل بدهند. کارشناسان این تفاوت را نه‌فقط یک اشکال فنی، بلکه یک مسئله جدی در عدالت اجتماعی می‌دانند. طبق داده‌های مرکز پژوهش‌های مجلس، شرکت‌های سودده باید ۲۵ درصد از سود خود را مالیات بدهند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که بیش از ۵۰ درصد از ۲۰۰ شرکت سودده کشور، کمتر از ۱۰ درصد مالیات می‌پردازند و در سال ۱۴۰۰، این شرکت‌ها بیش از ۸۵۳ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی داشته‌اند. در مقابل، کسب‌وکارهای کوچک به دلیل عدم دسترسی به معافیت‌ها، مالیات را کامل پرداخت می‌کنند. نابرابری مالیاتی ناشی از نظام معیوب نهادی است که به شرکت‌های بزرگ اجازه می‌دهد مالیات واقعی خود را کاهش دهند. این وضعیت می‌تواند پیامدهای منفی برای توسعه اقتصادی کشور داشته باشد. محمد صادقی، کارشناس اقتصادی، به سه راهکار برای جلوگیری از فرار مالیاتی اشاره کرد: حذف معافیت‌های غیرهدفمند، تعیین حداقل مالیات مؤثر برای همه شرکت‌ها و شفاف‌سازی اطلاعات مالی شرکت‌ها.