تبدیل سرب به طلا در برخورددهنده هادرونی بزرگ

دانشمندان سازمان سرن موفق شدند در جریان برخوردهای پرسرعت ذرات در برخورددهنده هادرونی بزرگ واقع در ژنو سوئیس، سرب را به طلا تبدیل کنند، هرچند این تبدیل تنها برای کسری از ثانیه اتفاق افتاد. این دستاورد اگرچه ما را به تولید تجاری طلا نزدیک نمی‌کند، اما نسخه‌ای مدرن از رویاهای کیمیاگری باستانی به شمار می‌رود. برخورددهنده هادرونی بزرگ، قدرتمندترین شتاب‌دهنده ذرات جهان، ذرات را با سرعتی نزدیک به سرعت نور به یکدیگر می‌کوبد تا شرایطی مشابه دوران بلافاصله پس از مهبانگ را بازسازی کند. در درون این شتاب‌دهنده، آشکارسازی تخصصی به نام ALICE قرار دارد که پلاسماهای کوارک-گلوئون را مطالعه می‌کند. در آزمایش‌های اخیر، هسته‌های سرب که با سرعتی معادل ۹۹.۹۹۹۹۹۳ درصد از سرعت نور حرکت می‌کردند، میدان‌های الکترومغناطیسی بسیار قوی‌ای ایجاد کردند که منجر به تابش پالس‌های نوری شد. این فوتون‌ها موجب «تفکیک الکترومغناطیسی» شدند و پروتون‌ها و نوترون‌ها را از هسته‌های سرب جدا کردند. وقتی سه پروتون از هسته سرب جدا شد، نتیجه ایجاد هسته‌ای از طلا بود، البته تنها برای لحظه‌ای کوتاه پیش از آنکه دچار فروپاشی شود. این نخستین‌بار است که تولید طلا در برخورددهنده بزرگ هادرونی مشاهده می‌شود، با برآوردی از تولید تنها حدود ۲۹ پیکوگرم. اگرچه این اتفاق از لحاظ عملی هیچ کاربرد اقتصادی ندارد، اما پیوندی قدرتمند بین فیزیک نظری و علم تجربی را به نمایش می‌گذارد و ادای احترامی است به آرزوهای کیمیاگران باستان.