افزایش قیمت کتاب در ایران و کاهش خرید مردم

قیمت کتاب در ایران در سال‌های اخیر با وجود ثبات نسبی در بازار کاغذ، همچنان روند صعودی خود را ادامه می‌دهد. فعالان صنعت نشر پیش‌تر نوسانات قیمت کاغذ را دلیل اصلی این افزایش عنوان کرده بودند. در عین حال، آمارها نشان می‌دهد که خرید مردم از بازار کتاب کاهش یافته است. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد که هزینه‌کرد ایرانی‌ها در حوزه‌های فرهنگی از 11.7 درصد در سال 1396 به 7.85 درصد در سال 1402 رسیده و این روند نزولی ادامه دارد. همچنین، سهم هزینه‌کرد فرهنگی از کل هزینه‌های خانوارها در این مدت از 0.18 درصد به 0.10 درصد کاهش یافته است. رضا حاجی‌آبادی، مدیر انتشارات هزاره ققنوس، افزایش قیمت کتاب را ناشی از افزایش قیمت ارز و تأثیر آن بر بازار دانسته و تأکید کرده است که هزینه‌های پنهان ناشران نیز بر قیمت‌گذاری کتاب تأثیرگذار است. او همچنین به عدم وجود قاعده خاصی در قیمت‌گذاری کتاب در بازار نشر ایران اشاره کرده و بر این نکته تأکید کرده که برندینگ و سابقه ناشر نیز می‌تواند بر قیمت کتاب تأثیر بگذارد. در شرایطی که قیمت کتاب به طور تصاعدی افزایش می‌یابد، جایگزین‌هایی مانند نسخه‌های الکترونیک و کتاب‌های قاچاق در دسترس مخاطبان قرار دارد. بازار قاچاق کتاب به دلیل کاهش هزینه‌های چاپ و عدم پرداخت مالیات همچنان رونق دارد. حاجی‌آبادی معتقد است که پرداخت یارانه به ناشران در این حوزه فایده‌ای ندارد و باید شرایط اقتصادی به گونه‌ای باشد که بدون سوبسیدها ادامه یابد. در نهایت، سکوت سیاست‌گذاران در انجام کار فرهنگی و عدم توجه به ترویج کتابخوانی از دیگر موانع در این مسیر به شمار می‌رود.