چالش‌های وام ازدواج و طرح جدید بانک مرکزی

این روزها خبرهای زیادی از صف طول‌ودراز

صف طولانی وام ازدواج به یکی از چالش‌های اصلی زوج‌های جوان در ایران تبدیل شده است. برخی زوجین پس از ثبت درخواست و تعیین شعبه بانک ۳ تا ۶ ماه در صف انتظار باقی می‌مانند تا وام خود را دریافت کنند. براساس آخرین آماری که مسئولان داده‌اند حدود ۵۰۰ هزار نفر در صف اخذ وام ازدواج قرار دارند.

مهدی صحابی، مدیر اداره اعتبارات بانک مرکزی

او در

اوراق گام در ایران از سال ۱۳۹۸ به ابتکار بانک مرکزی و با هدف حمایت از تولید داخلی و کاهش فشار نقدینگی بر بنگاه‌های اقتصادی معرفی شد. این ابزار به‌ویژه برای تأمین مالی زنجیره تأمین در صنایعی مثل لوازم‌خانگی، خودرو و کشاورزی طراحی شد. بانک‌های عامل مثل بانک ملی و بانک صنعت و معدن از طریق صدور این اوراق، به خریداران امکان می‌دهند کالاهای ایرانی را با شرایط اعتباری خریداری کنند. در سال ۱۴۰۱، بانک مرکزی سقف صدور اوراق گام را افزایش داد و اخیرا استفاده از آن در طرح‌های جدید مثل کارت رفاهی برای وام ازدواج مطرح شد. هدف اصلی این اوراق، حمایت از تولید داخلی، کاهش نیاز به پول نقد و تقویت اقتصاد مولد است.

طرح پیشنهادی بانک مرکزی برای استفاده از اوراق گام در قالب کارت رفاهی، زوج‌ها را ملزم می‌کند که وام ازدواج را برای خرید جهیزیه از فروشگاه‌های طرف قرارداد عمدتاً برندهای ایرانی استفاده کنند اما بسیاری از زوج‌های جوان ترجیح می‌دهند وام ازدواج را برای هزینه‌های دیگر، مثل رهن مسکن، برگزاری مراسم عروسی یا حتی بازپرداخت بدهی‌های شخصی، صرف کنند. این موضوع یک چالش اساسی ایجاد می‌کند: زوج‌هایی که نیازی به خرید جهیزیه ندارند یا ترجیح می‌دهند وام را به‌صورت نقدی دریافت کنند، چه گزینه‌ای خواهند داشت؟

در حال حاضر کارت رفاهی مبتنی بر اوراق گام یک گزینه اختیاری در کنار وام نقدی خواهد بود اما جزئیات این طرح هنوز نهایی نشده است. اگر این گزینه اختیاری باشد، زوج‌هایی که وام نقدی را انتخاب کنند، همچنان در صف طولانی بانک‌ها باقی می‌مانند که می‌تواند تأخیرهای بیشتری به همراه داشته باشد.

همچنین محدودیت فروشگاه‌های طرف قرارداد ممکن است تنوع و کیفیت کالاهای قابل خرید را کاهش دهد که برای برخی زوج‌ها جذاب نیست. برای مثال، زوج‌هایی که جهیزیه خود را قبلاً تهیه کرده‌اند یا به برندهای خاص (غیرایرانی) علاقه دارند، ممکن است این طرح را ناکارآمد ببینند.

از سوی دیگر، این طرح می‌تواند به نفع زوج‌هایی باشد که قصد خرید جهیزیه دارند، زیرا نرخ سود کارت رفاهی احتمالاً کمتر از ۴ درصد وام نقدی است اما برای رفع نگرانی زوج‌هایی که به وام نقدی نیاز دارند.

طرح پیشنهادی بانک مرکزی برای استفاده از اوراق گام در وام ازدواج با هدف کاهش صف انتظار و حمایت از تولید داخلی، گامی نوآورانه است. این طرح می‌تواند برای زوج‌هایی که قصد خرید جهیزیه دارند، با نرخ سود پایین و دسترسی سریع‌تر، جذاب باشد. بااین‌حال، زوج‌هایی که به وام نقدی برای هزینه‌های غیرجهیزیه نیاز دارند، ممکن است همچنان با تأخیر مواجه شوند.

موفقیت این طرح به نهایی شدن جزئیات، افزایش منابع بانکی و پاسخ به نیازهای متنوع زوج‌ها بستگی دارد. بانک مرکزی باید با شفاف‌سازی و انعطاف‌پذیری، اطمینان دهد که همه زوج‌ها از این تسهیلات بهره‌مند شوند.

بانک مرکزی باید