خبر کامل
امید کامرون فرخ‌زاد؛ دانشمند ایرانی و پیشگام در نانوفناوری
زهرا وجدانی: امید کامرون فرخ‌زاد در ۱۸ فوریه ۱۹۶۹ در تهران و در خانواده‌ای از طبقه متوسط فرهنگی متولد شد.
وی در سال ۲۰۲۰ جایزه علمی (جایزه مصطفی (ص))خود را به احترام پدرش به او تقدیم کرد؛ پدری که زندگی‌اش را وقف خدمت به کشور و تربیت فرزندانی اهل دانش کرده بود.
مسیر علمی: از تهران تا بوستون و MIT
علاقه‌مندی فرخ‌زاد به علوم از همان دوران کودکی مشهود بود؛ زمانی که با کیت‌های الکترونیکی، میکروسکوپ و سازه‌های لگویی به ساختن و تجربه کردن مشغول بود. وقوع جنگ ایران و نقش حیاتی پزشکان در آن دوران، علاقه او را به پزشکی تقویت کرد. پس از مهاجرت به ایالات متحده، در دانشگاه ماساچوست در رشته زیست‌شناسی با گرایش شیمی پذیرفته شد و سپس وارد دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون شد. در این مسیر، موفق به دریافت مدرک دکترای پزشکی (MD) و فوق‌لیسانس علوم زیستی گردید.
در دوران دانشجویی، مطالعات گسترده‌ای درباره عملکرد گلبول‌های سفید و فرآیند‌های چسبندگی سلولی انجام داد. وی سپس دوره‌ای تحقیقاتی را در مؤسسه ملی سرطان آمریکا گذراند و به عنوان پژوهشگر فوق‌دکتری در آزمایشگاه مشهور رابرت لانگر در MIT وارد حوزه نانوفناوری و مهندسی زیستی شد.
نانوذرات پلیمری هدفمند برای دارورسانی
حضور در آزمایشگاه مهندسی MIT، نقطه عطفی در مسیر پژوهشی او بود؛ جایی که به‌عنوان یک زیست‌شناس ناچار شد زبان مهندسی و فناوری مواد را بیاموزد. حاصل این تلفیق بین‌رشته‌ای، پایه‌گذاری یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های وی یعنی توسعه نانودارو‌های پلیمری هدفمند با قابلیت رهایش کنترل‌شده بود.
فرخ‌زاد برای نخستین بار توانست این نانودارو‌ها را از سطح تحقیقاتی در دانشگاه به مرحله آزمایشات بالینی انسانی منتقل کند. این فناوری نوآورانه، مسیر درمان بیماری‌هایی نظیر سرطان‌های مقاوم به درمان را متحول ساخت و بعد‌ها نیز در حوزه‌هایی، چون درمان نقرس مقاوم، بیماری‌های خودایمنی و توسعه واکسن ترک سیگار به کار گرفته شد.
تأسیس آزمایشگاه نانودارو در هاروارد
در سال ۲۰۰۴ وی به عنوان عضو هیئت علمی در دانشگاه هاروارد منصوب شد و آزمایشگاه تخصصی خود را در زمینه نانودارو و مواد زیستی تأسیس کرد. این آزمایشگاه به مرکزی برای توسعه فناوری‌های پلتفرمی تبدیل شد که هدف آن نه فقط درمان یک بیماری خاص، بلکه ایجاد راهکار‌هایی برای طیف وسیعی از اختلالات پزشکی بود. این تلاش‌ها منجر به انتشار ده‌ها مقاله علمی، ثبت اختراعات بین‌المللی و انتقال فناوری به صنعت دارویی شد.
ورود به دنیای کارآفرینی علمی
با درک اهمیت تجاری‌سازی فناوری و تأثیر آن بر زندگی بیماران، فرخ‌زاد مجدداً به MIT بازگشت و مدرک MBA از مدرسه کسب‌وکار Sloan را دریافت کرد. او با الگوگیری از استادش، لانگر مسیر تلفیقی «علم + نوآوری + اقتصاد» را دنبال کرد و به یکی از پیشگامان مفهوم کارآفرینی دانشگاهی تبدیل شد.
بنیان‌گذاری شرکت Seer و تحول در پروتئومیکس
در سال ۲۰۱۸، فرخ‌زاد از سمت استادی در هاروارد کناره‌گیری کرد و شرکت Seer را در کالیفرنیا تأسیس کرد. این شرکت با بهره‌گیری از فناوری نانوذرات، ابزار‌هایی پیشرفته برای تحلیل پروتئین‌های بدن (پروتئوم) توسعه داد و محصول اصلی آن، Protograph، هم‌اکنون در اختیار مراکز علمی و پزشکی قرار دارد.
هدف Seer این است که دسترسی به اطلاعات پروتئینی به‌اندازه داده‌های ژنتیکی آسان و سریع شود؛ گامی اساسی در شخصی‌سازی درمان‌ها و تشخیص زودهنگام بیماری‌ها.
جایزه مصطفی (ص) و تعهد به علم برای جامعه
در سال ۲۰۲۳، امید کامرون فرخ‌زاد موفق به دریافت جایزه بین‌المللی مصطفی (ص) شد؛ جایزه‌ای که به دانشمندان برجسته مسلمان اعطا می‌شود.
او در مراسم دریافت جایزه اعلام کرد که این موفقیت را به یاد پدرش تقدیم می‌کند و تأکید کرد: "بزرگداشت علم، کلید پیشرفت جوامع است. علم، راه آزادی، استقلال و کرامت انسانی است. "
چالش‌ها و آینده‌نگری حوزه نانودارو
به گفته فرخ‌زاد، توسعه نانودارو‌ها و انتقال آنها به صنعت داروسازی با چالش‌هایی مانند:
• سخت‌گیری‌های نظارتی،
• هزینه‌های بسیار بالای کارآزمایی‌های بالینی،
• درصد بالای شکست پروژه‌ها،
• و کمبود نیروی انسانی متخصص
روبروست. اما او معتقد است که با همکاری‌های بین‌رشته‌ای و شجاعت در پژوهش‌های بنیادین، می‌توان بر این موانع غلبه کرد و آینده‌ای روشن برای درمان بیماری‌های پیچیده مانند سرطان، آلزایمر و سایر اختلالات نورودژنراتیو رقم زد.
مسیر علمی فرخ‌زاد نمادی بارز از همت، نوآوری و تعهد در حوزه فناوری نانو است که ظرفیت برجسته نخبگان ایرانی در علوم پیشرفته را به‌روشنی نمایان می‌سازد.
او امروز نه‌تنها به‌عنوان یکی از چهره‌های برجسته علمی در جهان اسلام و عرصه پزشکی شناخته می‌شود، بلکه به‌عنوان الگویی برجسته در تلفیق علم، نوآوری و اخلاق حرفه‌ای مطرح است.
این دانشمند از دانشگاه تا صنعت، از آزمایشگاه تا اتاق‌های تصمیم‌گیری، ثابت کرده که می‌توان هم‌زمان دانشمند، مخترع، استاد، کارآفرین و انسانی متعهد بود. حضور دانشمندان همچو فرخ‌زاد می‌تواند نمونه‌ای الهام‌بخش برای نسل‌های آینده پژوهشگران باشد.
انتهای پیام/
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۶:۰۲ - ۱۴۰۴/۰۴/۰۳