آغاز نخستین فصل کاوش‌های میدانی در محوطه «خان باجی‌سرا»

سرپرست هیأت باستان‌شناسی محوطه «خان باجی‌سرا» از آغاز نخستین فصل کاوش‌های میدانی در این محوطه تاریخی واقع در حریم منظر فرهنگی ماسوله خبر داد و گفت: این کاوش‌ها با هدف تکمیل مستندات پرونده ثبت جهانی ماسوله انجام شد اما منجر به شناسایی محوطه‌ای استقراری و کارگاهی شامل کوره‌های ذوب آهن اسفنجی، بقایای شیشه‌گری، سیلیس و فلز مس شده است.

عبدالرضا مهاجری‌نژاد، افزود: این فعالیت‌ها با رویکرد تهیه اسناد و مدارک فنی برای ثبت جهانی منظر فرهنگی ماسوله به اجرا درآمد و در جریان آن، شواهد قابل‌توجهی از یک محوطه استقراری و کارگاه ذوب فلزات شناسایی شد.

وی با تأکید بر ارزش علمی و تاریخی این کشفیات گفت: در این کاوش‌ها، داده‌ها و شواهد بی‌سابقه‌ای از چرخه کامل ذوب سنگ‌آهن تا استحصال آهن اسفنجی به‌دست آمده است. همچنین در بخش موسوم به ترانشه ۳، بقایای مرتبط با تولید فراورده‌هایی نظیر شیشه، سیلیس و فلز مس نیز شناسایی شد که اهمیت ویژه‌ای در تحلیل الگوی صنایع دستی و فناوری در این منطقه دارد.

مهاجری‌نژاد افزود: کشف حجم چشمگیری از سرباره‌های ذوب، دمی‌ها و هواکش‌های سفالی در این محوطه، نشان از فعالیت مستمر کارگاه‌های صنعتی در بازه‌ای طولانی از زمان دارد و این امر، جایگاه محوطه «خان باجی‌سرا» را به‌عنوان یکی از نمونه‌های ارزشمند از فناوری فلزگری تاریخی، تثبیت می‌کند.

وی با اشاره به مطالعات تطبیقی انجام‌شده، گفت: بر اساس شواهد و قرائن باستان‌شناسی و همچنین مقایسه تطبیقی فرم و ساختار کوره‌ها، این محوطه به اواخر دوره سلجوقی تعلق دارد و تحت تأثیر مستقیم سنت‌های فلزگری در آسیای مرکزی شکل گرفته است.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی افزود: این کاوش با حضور و مشارکت علمی پنج نفر از استادان و دانشجویان علوم میان‌رشته‌ای از دانشگاه‌های معتبر علمی و آکادمیک کشور چین به مدت دو هفته انجام شد و از حیث تبادل دانش فنی و ارتقای ظرفیت مطالعات بین‌المللی نیز حائز اهمیت فراوان است.