خبر کامل
چهل‌منبر؛ آیینی عاشقانه و خانوادگی در گرگان
به گزارش ایرنا،وچهل‌منبر، آیینی سینه‌به‌سینه و خانوادگی است که زنان و دختران گرگانی در آن با چادر مشکی و شمع در دست، در سکوتی عاشقانه از خانه‌ای به خانه دیگر می‌روند.
هر خانه یک منبر است؛ با دو شمع روشن، مشتی خاک پاک و چادری مشکی در آستانه در. عزاداران پیش از ورود نیت می‌کنند، کفش از پا درمی‌آورند، شمع خود را کنار شمع‌های خانه می‌گذارند، پای بر خاک می‌نهند، اشک می‌ریزند و بدون پشت کردن به منبر، به سوی خانه بعدی گام برمی‌دارند.
این آیین، روایتی از همراهی با غم زینب (س) در شام غریبان است.
در هر منبر، زمزمه‌های دعا و نوحه‌های محلی به گوش می‌رسد. اشعاری با گویش گرگانی و مازندرانی، مانند «وای ننه، حسین گم‌شده - کجا رفته، دل‌خون‌شده» یا «برارَم رفت، دلِ زینب شکست - پشتِ خیمه، صدای گریه نشست»، دل‌ها را به صحرای کربلا می‌برد.
این نوحه‌ها که از مادران به دختران رسیده‌اند، عزای حسینی را با حسی شخصی و بومی پیوند می‌زنند. پیرزنی از بازارچه پشت مسجد جامع می‌گوید: «این خاک، خاک کربلاست. شمع‌ها نذر ناله‌های زینب‌اند.»
نسل نو؛ راویان آینده چهل‌منبر
چهل‌منبر نه‌تنها آیینی زنانه، بلکه فضایی برای تعلیم و انتقال فرهنگ است. دختران خردسال و نوجوانان در کنار مادران و مادربزرگان، شمع به دست می‌گیرند و راه عزای زینب (س) را می‌آموزند.
زهرا، ۹ ساله، می‌گوید: «مامانم گفت امشب باید آروم راه برم و با دل زینب دعا کنم.» ریحانه، ۱۵ ساله، از سبزه‌مشهد اضافه می‌کند: «شمع را برای دل زینب روشن می‌کنم. این آیین، من را به امام حسین (ع) نزدیک‌تر کرد.» این حضور، تداوم آیین را در نسل‌های آینده تضمین می‌کند.
در هر منبر، نذرهایی ساده اما پرمعنا عرضه می‌شود: شربت نذری، حلوا، لقمه نان و پنیر، شیر برنج یا شمعی برای عزادار بعدی. در برخی خانه‌ها، تسبیح، نخ یا برگه‌ای با دعای شب تاسوعا به عزاداران داده می‌شود. این نذرها، جلوه‌ای از ارادت بی‌حد مردم گرگان است.
نقش نوجوانان؛ همراهی در سایه شمع‌ها
هرچند چهل‌منبر آیینی زنانه است، نوجوانان پسر نیز در حاشیه آن مشارکت دارند؛ از ریختن خاک پاک در آستانه درها تا تعویض شمع‌ها.
علی، ۱۴ ساله، می‌گوید: «امسال خودم شمع‌ها را روشن کردم و حس کردم بخشی از مراسمم.» مهدی، ۱۳ ساله، نیز که همراه مادرش است، می‌افزاید: «فکر می‌کردم پامنبری فقط برای خانم‌هاست، اما حالا می‌فهمم این شب، خاص و متفاوت است.»
چهل‌منبر گرگان، سندی زنده از پیوند عمیق مردم با عاشورا و فرهنگ زینبی است. شمع‌های روشن در دل شب، تنها نور نیستند؛ روایتگر اشک‌ها، نیت‌ها و پیمان‌های وفاداری‌اند.
این آیین، زنان و دختران را راوی زینب (س) می‌کند و خانه‌های گرگان را به کربلا بدل می‌سازد. چهل‌منبر، با چهل دل سوخته، چهل راه نجات و چهل نیت خالص، یادگار عشق و ایمان مردم گرگان به نهضت حسینی است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
