کشف خواص زردچوبه و ریواس در مقابله با سوپرباکتری‌های مقاوم به دارو

تهدید سوپرباکتری‌ها و کشف در فاضلاب

باکتری‌های مقاوم به چندین نوع آنتی‌بیوتیک، یکی از جدی‌ترین چالش‌های سلامت عمومی در سراسر جهان محسوب می‌شوند. تیمی از پژوهشگران به سرپرستی دکتر لیوآن هُو از دانشگاه ایالت یوتا، در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب این ایالت، گونه‌هایی از باکتری‌ها را شناسایی کردند که مقاومت بالایی نسبت به آنتی‌بیوتیک‌های مختلف نشان می‌دادند.

یکی از این گونه‌ها با کد «U2»، مقاومت کاملی در برابر تمام آنتی‌بیوتیک‌های آزمایش‌شده از خود نشان داد، حتی در مقابل کولیستین که به عنوان آخرین خط دفاعی در درمان عفونت‌های شدید به کار می‌رود.

قدرت زردچوبه و ریواس علیه مقاومت

در ادامه تحقیق، پژوهشگران ۱۱ ترکیب طبیعی با خواص ضد میکروبی شناخته‌شده را مورد بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد که دو ترکیب، بیشترین تأثیر را در مهار باکتری‌های مقاوم دارند:

• کورکومین، ترکیب اصلی موجود در زردچوبه
• امودین، ترکیبی که در ریواس یافت می‌شود

این ترکیبات نه تنها توانستند رشد باکتری‌ها را به میزان قابل توجهی کاهش دهند، بلکه در جلوگیری از تشکیل بیوفیلم (لایه‌ای محافظتی که باکتری‌ها برای بقا و مقاومت بیشتر ایجاد می‌کنند) و همچنین کاهش فعالیت متابولیکی آن‌ها مؤثر بودند.

فاضلاب؛ بستر رشد مقاومت

بخش قابل توجهی از آنتی‌بیوتیک‌های مصرفی انسان‌ها از طریق سیستم دفع وارد فاضلاب می‌شود. محیط فاضلاب، به ویژه در حضور بقایای دارویی و مواد شیمیایی دیگر، شرایط ایده‌آلی را برای رشد، تکامل و تبادل ژن‌های مقاومت بین باکتری‌ها فراهم می‌کند. اگرچه باکتری‌های موجود در فاضلاب ممکن است به تنهایی بیماری‌زا نباشند، اما می‌توانند ژن‌های مقاومت خود را به باکتری‌های بیماری‌زا مانند اشریشیا کلی (E. coli) منتقل کرده و آن‌ها را نیز مقاوم سازند.

آینده و پتانسیل کاربرد

با وجود نتایج امیدوارکننده اولیه، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که استفاده عملی از این ترکیبات در مقیاس صنعتی نیازمند تحقیقات بیشتری است. بررسی دقیق تأثیر این ترکیبات در شرایط واقعی فاضلاب، نحوه تعامل آن‌ها با سایر مواد شیمیایی و اثرشان بر کل اکوسیستم میکروبی ضروری است.

زردچوبه و ریواس که پیش از این بیشتر به دلیل خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی شناخته می‌شدند، اکنون پتانسیل بالایی برای استفاده در فناوری‌های نوین و زیست‌پایه تصفیه آب پیدا کرده‌اند. استفاده از چنین ترکیبات طبیعی می‌تواند جایگزینی ایمن‌تر و پایدارتر برای مواد شیمیایی سنتی باشد که ممکن است خود موجب آلودگی محیط زیست شوند.

مبارزه با بحران جهانی

این کشف، گامی مهم در مسیر مبارزه جهانی با مقاومت آنتی‌بیوتیکی محسوب می‌شود؛ بحرانی که طبق پیش‌بینی سازمان جهانی بهداشت (WHO)، در صورت عدم اقدام مؤثر، می‌تواند تا سال ۲۰۵۰ میلادی سالانه جان میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان بگیرد.