وضعیت ذخایر گروه‌های خونی نادر در کشور؛ نگهداری ۳۷۴ واحد خون منجمد

وضعیت فعلی ذخایر

دکتر مهدی کرباسی‌زاده، رئیس بخش انجماد خون و گروه‌های خونی نادر سازمان انتقال خون، درباره آخرین وضعیت ذخایر گروه‌های خونی نادر در کشور توضیح داد:

• میزان ذخایر گروه‌های خونی نادر ثابت نیست و متغیر است.
• در حال حاضر، بخش انجماد خون سازمان انتقال خون ۳۷۴ واحد خون نادر را به صورت منجمد نگهداری می‌کند.
• این ذخایر منجمد برای شرایط ضروری آماده شده و در اختیار مراکز درمانی قرار می‌گیرند.

باورهای رایج و واقعیت گروه‌های خونی نادر

برخلاف باور عمومی که گروه خونی O منفی را نادرترین می‌دانند، گروه‌های خونی نادر دیگری نیز در جامعه وجود دارند. گروه خونی «بمبئی» یکی از شناخته‌شده‌ترین انواع گروه‌های خونی نادر است.

نکته حیاتی: افرادی که دارای گروه‌های خونی نادر هستند، در صورت نیاز به تزریق، حتماً باید خون سازگار با گروه خونی خود را دریافت کنند. تزریق خون ناسازگار می‌تواند عواقب بسیار خطرناکی داشته باشد.

چرا ذخیره گروه‌های خونی نادر ضروری است؟

تعداد افراد دارای خون نادر در جامعه کم است و به همین دلیل، تعداد دریافت‌کنندگان این خون‌ها نیز محدود است. با این حال، نیاز به خون یک نیاز همیشگی و غیرقابل پیش‌بینی است. بنابراین، داشتن ذخیره‌ای از گروه‌های خونی نادر برای مواقع ضروری امری حیاتی است.

روش‌های شناسایی افراد دارای گروه‌های خونی نادر

شناسایی افراد دارای گروه‌های خونی نادر از طریق روش‌های گوناگونی انجام می‌شود:

• اهداکنندگان مستمر: افرادی که به صورت معمول برای اهدای خون مراجعه می‌کنند، تحت آزمایش گروه‌بندی خون قرار گرفته و در صورت شناسایی گروه خونی نادر، به بخش انجماد معرفی می‌شوند تا خونشان برای طولانی‌مدت نگهداری شود.
• بستگان درجه یک: پس از شناسایی فرد دارای گروه خونی نادر، سازمان انتقال خون با بستگان درجه یک او (پدر، مادر، خواهر، برادر) تماس می‌گیرد، زیرا احتمال یافتن گروه خونی نادر مشابه در میان آن‌ها بسیار زیاد است.
• بیماران نیازمند تزریق: بیمارانی که در مراکز درمانی نیاز به دریافت خون دارند، تحت آزمایش «سازگاری خون» (Cross Match) قرار می‌گیرند. در این مرحله ممکن است مشخص شود که فرد دارای گروه خونی نادر است. این افراد در دسته گیرندگان قرار می‌گیرند، اما برخی از آن‌ها پس از بهبودی (مانند مصدومان سوانح رانندگی بدون بیماری خاص) می‌توانند به اهداکننده تبدیل شوند.