کاهش ارزش معاملات و خروج پول حقیقی از بورس؛ توپ در زمین سیاست‌گذار

کاهش ارزش معاملات و خروج پول حقیقی

متوسط ارزش دادوستدهای بورسی در هفته اخیر به ۵۸۰۰ میلیارد تومان کاهش یافت که کمترین میزان از هفته منتهی به ۱۰ فروردین‌ماه محسوب می‌شود. همزمان، بیش از ۳۲۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام خارج شد که نشان‌دهنده ادامه تمایل سرمایه‌گذاران به فروش سهام است. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که قیمت سهام نسبت به ۸ ماه قبل در محدوده ارزنده‌ای قرار دارد، اما به نظر می‌رسد بازگشت به روند صعودی پررونق نیازمند کاهش تنش‌های سیاسی و نظامی است.

با وجود حمایت ۶۰ همتی سیاست‌گذار اقتصادی از بورس تهران، واکنش بازار صرفاً افزایش صف‌های فروش بوده است. حتی عقب‌نشینی قیمت دلار از سقف ۹۲ هزار تومانی هفته قبل نیز نتوانست ورق بورس را برگرداند. خروج پول حقیقی نه تنها از بازار سهام، بلکه از صندوق‌های طلا نیز مشاهده شده است؛ در هفته اخیر ۳۵۰ میلیارد تومان پول حقیقی از صندوق‌های طلا خارج شد که نشان‌دهنده رقابت تنگاتنگ این دو بازار در زمینه ارزندگی است.

نقش صندوق‌های اهرمی در نوسانات بازار

سازمان بورس پس از ماه‌ها، دامنه نوسان صندوق‌های اهرمی را از ۳ به ۴ درصد افزایش داد. این تصمیم که با هدف متعادل‌سازی و کاهش حباب قیمتی اتخاذ شد، منجر به گسترش صف‌های فروش به محدوده منفی ۴ درصدی شد و زیان سرمایه‌گذاران اهرمی را نسبت به بازار نقدی سهام افزایش داد.

برخی از فعالان بازار، صندوق‌های اهرمی را متهم اصلی هیجانات منفی بورس در هفته منتهی به ۱۸ تیرماه می‌دانند. در مقابل، برخی دیگر معتقدند با کاهش ضرایب اهرمی و خرید سهام این صندوق‌ها توسط نهادهای حمایت‌کننده، اندازه این صندوق‌ها کوچک‌تر شده و نقش آن‌ها در نوسانات بازار کم‌رنگ‌تر خواهد شد.

چشم‌انداز بازار و نقش سیاست‌گذار

با کاهش قیمت‌ها در بازارهای طلا و دلار آزاد و همچنین افت شاخص‌های سهامی، توجهات به سمت سیاست‌گذار معطوف شده است. هرگونه سیاست‌گذاری با هدف تقویت تولید و مدیریت تنش‌های سیاسی می‌تواند نقدینگی قابل توجهی را به سمت بازار سهام هدایت کند.

نسبت قیمت به سود (P/E) به عنوان شاخصی برای سنجش ارزندگی نسبی، در کف ۸ ماه اخیر قرار دارد. افت این شاخص به محدوده ۶ واحد می‌تواند پتانسیل بالایی برای رونق بازار سهام و ورود پول قدرتمند فراهم کند. از نظر تاریخی نیز، بازار سهام نسبت به نوسان P/E در کانال ۶ واحد واکنش مثبت نشان داده است.

در مقابل، اتخاذ سیاست‌های نادرست در حوزه تولید و افزایش تنش‌های سیاسی می‌تواند سناریوی دیگری را برای بازارها رقم بزند. در شرایطی که مسیر بازارها مبهم است، صندوق‌های درآمد ثابت در هفته جاری بیش از ۹۰۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی را جذب ابزارهای بدون ریسک کرده‌اند.