آیکون خبر

خبر کامل

اضطراب اجتماعی در نوجوانان؛ علل، پیامدها و نقش حیاتی والدین

اضطراب اجتماعی در نوجوانان؛ چالشی در مسیر بلوغ

نوجوانی، دوره‌ای پرچالش و سرشار از تغییرات جسمی و روانی است که در آن، اضطراب اجتماعی به یکی از شایع‌ترین اختلالات تبدیل می‌شود. این اضطراب که می‌تواند به شکل ترس از حضور در جمع یا نگرانی از قضاوت دیگران بروز کند، در صورت عدم آگاهی و حمایت والدین، زمینه‌ساز مشکلات جدی‌تری در آینده خواهد شد. در گفت‌وگو با فرزانه عامری، فوق تخصص روانشناسی بالینی، به بررسی این پدیده و نقش خانواده در مدیریت آن پرداخته‌ایم.

اضطراب اجتماعی چیست؟

فرزانه عامری: اضطراب اجتماعی نوعی هیجان یا التهاب است که فرد هنگام حضور در جمع یا کنار دیگران تجربه می‌کند. این احساس باعث ترس از قرار گرفتن در موقعیت‌های اجتماعی و در نهایت کناره‌گیری از جمع می‌شود. کناره‌گیری از اجتماع می‌تواند بر زندگی عادی فرد تأثیر منفی گذاشته و مشکلاتی مانند مورد تمسخر قرار گرفتن را به همراه داشته باشد. در کودکان، عدم اعتماد به نفس بالا می‌تواند به تدریج به بروز این اختلال منجر شود.

چرا اضطراب اجتماعی در نوجوانان شایع‌تر است؟

فرزانه عامری: نوجوانان به دلیل گذر از مرحله کودکی و دگرگونی باورها، بیشتر در معرض تجربه انواع اضطراب‌ها قرار دارند. تغییرات فیزیولوژیکی باعث می‌شود نوجوان خود را بزرگسال بداند، اما محدودیت‌های موجود و انتظارات خانواده، بحران هویتی ایجاد کرده و عزت نفس و اعتماد به نفس او را کاهش می‌دهد.

یکی دیگر از دلایل، تعارض بین نسلی است. زمانی که نوجوان می‌خواهد از سازش‌های گذشته با خانواده فاصله بگیرد، نگرانی و شک خانواده باعث ترس او می‌شود که نتواند وظایف متناسب با سنش را انجام دهد. مقابله خانواده با این تشویش، مشکلات نوجوان را تشدید کرده و در صورت عدم حل، به اختلال منجر می‌شود.

رشد فیزیولوژیکی و تغییرات جسمی نیز باعث شک در وجود نوجوان شده و اضطراب او را افزایش می‌دهد. برخورد ناآگاهانه والدین در این مرحله می‌تواند آشفتگی‌ها را بیشتر کرده و در نهایت فرزندی بدون اعتماد به نفس و عزت نفس نتیجه دهد.

نقش فضای مجازی در اضطراب اجتماعی

فرزانه عامری: فضای مجازی برای تمام سنین، به ویژه نوجوانان، می‌تواند مشکل‌ساز باشد. دسترسی بدون سانسور به اطلاعاتی که شاید برای سن نوجوان مناسب نباشد، می‌تواند اضطراب ایجاد کند. آزادی بیش از حد و دریافت اطلاعات بدون نظارت در شبکه‌های اجتماعی، خطرات زیادی برای سلامت روان فرد به همراه دارد.

کمک والدین در دوران نوجوانی

فرزانه عامری: نوجوانی سرآغاز بحران‌هاست، زیرا نوجوان هنوز مؤلفه‌های عقلی، عاطفی و سازش‌یافتگی کامل را کسب نکرده است. والدین با راهنمایی درست باید به نوجوان کمک کنند تا مسئولیت‌پذیری را بیاموزد و از دنیای کودکی خارج شود. نزدیکی والدین به فرزند باعث می‌شود نوجوان در مشکلات با آن‌ها مشورت کند.

والدین باید در عین نزدیکی، دخالت‌های خود را به حداقل برسانند تا ارتباطشان با نوجوان قطع نشود و فرزند احساس کند به عنوان یک نوجوان پذیرفته شده است. این پذیرش به خروج نوجوان از حالت درون‌گرایی کمک می‌کند. خودشناسی بدون دخالت والدین در دنیای امروز و با وجود فضای مجازی، می‌تواند نوجوان را در جامعه با خطراتی مواجه کند.

نقش تربیتی والدین

فرزانه عامری: اولین قدم، ایفای صحیح نقش والدینی است. بسیاری از والدین نقش خود را به درستی نمی‌دانند. ایفای صحیح این نقش، گذر از مرحله نوجوانی و تغییرات آن را با چالش کمتری همراه می‌کند.

بحث دوم، کنترل استفاده فرزند از تلفن همراه و فضای مجازی است. عدم کنترل می‌تواند باعث شود فرزند مطالبی را ببیند یا بخواند که برای سنش زود است و به روحیه او آسیب وارد کند. نبود این کنترل‌ها می‌تواند به افزایش چشمگیر اضطراب اجتماعی در جامعه منجر شود.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗