آیکون خبر

خبر کامل

جزئیات پروژه ۲.۵ میلیارد دلاری صدام برای ساخت پناهگاه‌های زیرزمینی

در ژوئن ۱۹۸۲، صدام حسین، رئیس‌جمهور وقت عراق، با هدف حفاظت از منابع استراتژیک در برابر حملات هوایی، دستور اجرای برنامه گسترده و پرهزینه ساخت شبکه پناهگاه‌های زیرزمینی را صادر کرد. این تصمیم تا حدی متأثر از حمله اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای عراق موسوم به «آزیراک» بود. این پروژه عظیم که با همکاری شرکت‌های بین‌المللی متعددی به اجرا درآمد، شامل ساخت پناهگاه‌های امن برای نیروهای نظامی و همچنین پایگاه‌های هوایی مستحکم زیرزمینی بود.

پناهگاه‌های امن برای نیروهای نظامی

یکی از مهندسان انگلیسی درگیر در این پروژه فاش کرد که تمامی ساختمان‌های جدید دولتی در بغداد مجهز به پناهگاه زیرزمینی بودند. کالین کرافت، رئیس فدراسیون انگلیسی مشاوران و مقاطعه‌کاران پناهگاه‌های هسته‌ای، اظهار داشت که شرکت‌های انگلیسی طرح‌هایی برای ساخت پناهگاه‌های امن برای ۴۸ هزار سرباز ارائه کردند.

هر پناهگاه به صورت تونلی پولادین طراحی شده بود و ظرفیت پذیرش تا ۱۲۰۰ نفر را داشت. این پناهگاه‌ها برای اقامت بلندمدت کاملاً خودکفا بودند و شامل امکاناتی نظیر:

  • پست‌های فرماندهی
  • محل بیماران
  • اتاق‌های ضد آلودگی
  • آشپزخانه
  • انبار غذاهای خشک و آب
  • قورخانه (انبار اسلحه و مهمات)

عراق در ژوئن ۱۹۸۲ قراردادی به ارزش ۸۳۰ میلیون دلار با یک شرکت بلژیکی برای اجرای بخشی از این پروژه امضا کرد. این شرکت پیش از این نیز در ساخت مجتمع شیمیایی «القائم» نقش داشت.

پروژه ۵۰۵: پایگاه‌های هوایی زیرزمینی

یکی از محرمانه‌ترین و مجلل‌ترین بخش‌های این برنامه، «پروژه ۵۰۵» با هدف احداث ۸۰۰ پناهگاه در عمق ۵۰ متری زمین برای جنگنده‌های پیشرفته عراقی بود. شرکت «سیکس کو» (متشکل از ۶ شرکت ساختمانی بین‌المللی) در اکتبر ۱۹۸۲ کار این پروژه را آغاز کرد.

با اتمام پروژه در سال‌های ۱۹۸۶ یا ۱۹۸۷، دولت عراق مجموعاً ۲.۵ میلیارد دلار صرف ساخت این پناهگاه‌ها کرده بود. این سازه‌ها به گونه‌ای طراحی شده بودند که در برابر حملات بیولوژیکی، شیمیایی و هسته‌ای کاملاً خودکفا باشند. تنها بخش قابل مشاهده این پناهگاه‌ها در سطح زمین، راهروهای مخفی با درهایی به ضخامت ۱.۵ متر بود.

مقر خدمه هواپیماها و انبارهای مهمات از طریق شبکه تونل‌ها به هم متصل بودند. جنگنده‌های میراژ عراقی مستقر در این پایگاه‌ها، در طول جنگ ایران و عراق از طریق همین راهروها خارج شده و از باندهای ۳۰۰۰ متری که در پناه تپه‌های مصنوعی و به صورت استتار شده ساخته شده بودند، به پرواز درمی‌آمدند. این باندها به گونه‌ای پنهان شده بودند که از فاصله ۱۰ متری نیز قابل رؤیت نبودند.

هر پایگاه ظرفیت جای دادن یک تیم ۳۰۰ نفره شامل خلبان، مکانیک و پرسنل پشتیبانی را داشت. ۱۲ آشیانه هواپیماهای جنگنده در ردیف‌های سه‌تایی از بتن ضخیم ساخته شده بودند و در تقاطع باندهای دوگانه قرار داشتند. دیواره این آشیانه‌ها بیش از ۱.۵ متر ضخامت داشت و با گل و خاک بیابان استتار شده بود.

همکاری بین‌المللی در ساخت پناهگاه‌ها

شرکت سیکس کو تنها سازنده پایگاه‌های هوایی مستحکم زیرزمینی نبود. شرکت‌های دیگری از کشورهای مختلف نیز در این پروژه عظیم مشارکت داشتند:

  • یوگسلاوی و بریتانیا: اجرای «پروژه‌های ۴۰۴ و ۲۰۲»
  • سوئیس: ساخت قفل‌های هوایی (محفظه‌های هوای فشرده) برای حفاظت در برابر حملات شیمیایی و هسته‌ای
  • ایتالیا: ساخت درهای ضد انفجاری
  • فرانسه: ساخت آشیانه‌های جنگنده‌ها موسوم به «کندوی عسلی»
  • آلمان و بریتانیا: تأمین نیروگاه برق و تجهیزات ارتباطی پایگاه‌ها

در نهایت، عراق با کمک بلژیک، علاوه بر ۳۰۰ پایگاه مستحکم نیروی هوایی، ۳۰۰ پایگاه قلابی «پوتمکین» نیز برای فریب هواپیماهای دشمن بنا کرد.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗