ادعای افزایش تولید نفت و چالش دکل‌ها؛ تحلیل کارشناس انرژی

تحلیل کارشناس انرژی درباره ادعای افزایش تولید

شهیر محمدنیا، کارشناس انرژی، در واکنش به ادعای افزایش تولید نفت در دو ماه اخیر، با اشاره به رشد قابل توجه تولید پس از برجام که به ۴.۶ میلیون بشکه در روز رسید، اظهار داشت که مشخص نیست آیا تولید کنونی به سطح پیش از انقلاب رسیده است یا خیر. وی سقف تولید روزانه در بودجه امسال را ۳.۷ میلیون بشکه عنوان کرد.

محمدنیا تقویت این ادعا را به بحث اقتصاد جهانی مرتبط دانست و گفت: «کشور‌های مختلف گریزان از شوک انرژی هستند و تسهیل شرایط صادرات نفت برای ایران و افزایش صادرات به چین، بخشی از این موضوع است. آسان کردن شرایط تولید نفت برای ایران، ناشی از توافق با ایران نیست بلکه غربی‌ها نمی‌خواهند جهان با یک شوک دیگر مواجه شود.»

او با اشاره به پیامد‌های اقتصادی کرونا، جنگ اوکراین و افزایش قیمت نفت تا ۱۱۴ دلار که منجر به تورم شدید در جهان شد، تأکید کرد که کشور‌های غربی به این نتیجه رسیده‌اند که از ایجاد شوک‌های اقتصادی جلوگیری کنند و ترامپ نیز تمایلی به ایجاد چالش در این حوزه ندارد.

وضعیت دکل‌های حفاری و نیاز به سرمایه‌گذاری

این کارشناس انرژی درباره ادعای شرکت ملی حفاری مبنی بر خرید ۱۵ دکل جدید بیان کرد که دکل‌های موجود در خلیج فارس از کیفیت پایینی برخوردار بوده و تعداد آن‌ها نیز کم است. وی چالش اصلی در افزایش تولید را موضوع حفاری‌های جدید دانست و گفت برخی از چاه‌ها نیاز به احیا دارند.

محمدنیا نیاز به دکل‌های جدید را حتی در صورت نبود تحریم برای افزایش تولید ضروری دانست و به اظهارات وزیر نفت دولت قبل اشاره کرد که گفته بود اگر تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه نشود، تأمین گاز داخلی نیز با مشکل مواجه خواهد شد. وی ناترازی شدید گاز در زمستان ۱۴۰۳ را شاهدی بر این مدعا دانست.

چالش‌های احیای چاه‌های قدیمی و افزایش تولید

محمدنیا افزایش تولید را فرآیندی زمان‌بر دانست و برخلاف تصور عمومی که آن را صرفاً باز کردن شیر نفت می‌دانند، احیای یک چاه با دکل حفاری در عمق ۴ هزار متری را نیازمند حداقل چندین ماه زمان و شاید تا یک سال برای مشاهده افزایش تولید دانست.

او با بیان اینکه بسیاری از چاه‌های ایران در سن پیری هستند و درصد آب آن‌ها بالاست، نیاز به تکنولوژی روز دنیا برای احیای این چاه‌ها را مطرح کرد و گفت: «من بعید می‌دانم به راحتی بتوانیم افزایش تولید داشته باشیم. الان همه چیز در بازار نفت سیاسی است، درست است که الان جلو تولید ایران را نمی‌گیرند، اما اجازه افزایش تولید و صادرات بیشتر را هم نمی‌دهند.»

وی افزود که کشور‌هایی مانند ونزوئلا ممکن است دکل‌های نفتی در اختیار ایران قرار دهند و واردات دکل‌های جدید احتمالاً با دور زدن تحریم‌ها صورت می‌گیرد، زیرا شرکت‌های بزرگ دنیا این خدمات را به ایران ارائه نمی‌دهند.

فرسودگی سکو‌های نفتی و اولویت میادین مشترک

محمدنیا به فرسودگی بسیاری از سکو‌های نفتی ایران در خلیج فارس اشاره کرد که تولید ناچیزی دارند، به جز سکوی مبارک. وی جدیدترین سکو‌های نفتی ایران را متعلق به سال‌های ۱۹۹۸ و ۲۰۰۲ دانست و گفت که پس از آن، سکو‌های گازی پارس جنوبی توسط توتال و شل آورده شدند، اما در حوزه نفت پلتفرم‌های جدید دریایی برای برداشت از خلیج فارس نداشته‌ایم.

او اولویت برداشت را متعلق به میدان‌های مشترک دانست و چالش‌های برداشت نفت در دریا را مهم‌تر از خشکی برشمرد. وی هشدار داد که عدم سرمایه‌گذاری در وضعیت دریایی، شرایط را بدتر خواهد کرد و در خشکی نیز عدم حفاری جدید باعث صفر شدن تدریجی برداشت از چاه‌ها می‌شود.

محمدنیا عملیات‌های نفتی در ایران را بسیار ناقص دانست و تأکید کرد که برای حفظ فشار چاه‌ها و جلوگیری از شیب نزولی برداشت در سال‌های آینده، فعالیت‌های جدی‌تری لازم است.