وضعیت بیماری‌های واگیردار در خراسان شمالی؛ از صفر مورد هاری تا ۲۹۳ مورد تب مالت

بیماری‌های واگیردار؛ تهدیدی همیشگی برای سلامت جامعه

بیماری‌های واگیردار، از طاعون در گذشته تا کووید ۱۹ در سال‌های اخیر، همواره سلامت جامعه را تهدید کرده‌اند. پیشگیری از این بیماری‌ها نه تنها مسئولیتی فردی، بلکه وظیفه‌ای اجتماعی است که با رعایت اصول ساده بهداشتی و واکسیناسیون می‌توان زنجیره انتقال آن‌ها را قطع کرد.

استان خراسان شمالی با وجود پیشرفت در کنترل برخی بیماری‌ها به واسطه واکسیناسیون و افزایش آگاهی عمومی، همچنان با چالش‌هایی در زمینه بیماری‌هایی مانند تب مالت و حیوان‌گزیدگی روبرو است.

بیماری‌های واگیردار چیستند؟

بیماری‌های واگیردار یا عفونی، بیماری‌هایی هستند که از فردی به فرد دیگر، حیوان به انسان یا از طریق محیط منتقل می‌شوند. این بیماری‌ها توسط میکروارگانیسم‌هایی مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها ایجاد می‌شوند و از طریق تماس مستقیم، تماس غیرمستقیم، هوا، غذا، آب و ناقلین قابل انتقال هستند.

وضعیت بیماری‌های خاص در خراسان شمالی

هاری

ویروس هاری از طریق گزش و بزاق حیوان هار منتقل می‌شود. خوشبختانه در سال گذشته، با واکسیناسیون به‌موقع، هیچ مورد ابتلای انسانی به هاری در استان ثبت نشده است.

۶ هزار و ۹۵ مورد حیوان‌گزیدگی سال گذشته در استان ثبت شده که با اقدام به‌ موقع مراکز درمانی و واکسیناسیون از بروز موارد انسانی هاری پیشگیری شد.

با این حال، آمار حیوان‌گزیدگی همچنان بالا است. از مجموع ۶۰۹۵ مورد حیوان‌گزیدگی در سال گذشته، ۵۰ مورد مارگزیدگی و ۱۲۰ مورد عقرب‌گزیدگی بوده که خوشبختانه هیچ مورد مرگی در پی نداشته است. بیشترین موارد حیوان‌گزیدگی مربوط به گزش سگ است که نشان‌دهنده نیاز به فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی در این زمینه است.

تب کریمه کنگو و سیاه زخم

تب کریمه کنگو یک بیماری حاد تب‌دار و خونریزی‌دهنده است که از طریق گزش کنه یا تماس با خون و ترشحات دام آلوده منتقل می‌شود. این بیماری در دام علائمی ندارد اما در انسان با تب، درد عضلانی، سرگیجه و علائم دیگر بروز می‌کند و احتمال مرگ‌ومیر در آن حدود ۳۰ درصد است، هرچند قابل پیشگیری و درمان است.

سیاه زخم نیز یک بیماری عفونی میکروبی است که بیشتر در اواخر تابستان شایع می‌شود و می‌تواند انسان و دام را درگیر کند.

در سال گذشته، هیچ مورد تایید شده‌ای از بیماری تب خونریزی‌دهنده «کریمه کنگو» و نوع پوستی بیماری «سیاه زخم» در استان مشاهده نشده است که نشان‌دهنده اثربخشی اقدامات پیشگیرانه و آموزش‌های بهداشتی است.

عفونت‌های تنفسی

عفونت‌های تنفسی که اغلب توسط ویروس‌ها ایجاد می‌شوند، شامل سرماخوردگی، آنفلوآنزا و پنومونی هستند و خطر همه‌گیری بالایی دارند. این بیماری‌ها از طریق قطرات تنفسی، دستان آلوده یا محیط‌های شلوغ منتقل می‌شوند.

بر اساس پایش‌های ویروسی در خردادماه امسال، ویروس کووید ۱۹ با سهم ۲.۱ درصدی در صدر ویروس‌های در گردش در استان قرار داشته است. این آمار بر ضرورت تداوم رعایت اصول بهداشتی و به‌روز بودن واکسیناسیون تاکید دارد.

تب مالت

تب مالت یا بروسلوز، یک بیماری میکروبی مشترک بین انسان و دام است که عمدتاً از طریق شیر و محصولات لبنی آلوده منتقل می‌شود. واکسیناسیون دام مهمترین راه پیشگیری است.

بیماری تب مالت با ثبت حدود ۲۹۳ مورد همچنان نیازمند مراقبت جدی در مناطق روستایی و عشایری است.

ثبت حدود ۲۹۳ مورد ابتلا به تب مالت در استان نشان می‌دهد که این بیماری همچنان نیازمند مراقبت جدی است. استفاده از شیر و لبنیات فله‌ای یکی از دلایل اصلی ابتلا عنوان شده و افزایش پوشش واکسیناسیون دام‌ها و استفاده از ماسک در محیط‌های نگهداری دام به دامداران توصیه می‌شود.

سالک

سالک یک بیماری پوستی طولانی‌مدت است که انگل آن از حیوانات جونده، به‌ویژه موش صحرایی، از طریق پشه خاکی به انسان منتقل می‌شود. نشانه بیماری به صورت ورمی سرخ رنگ و بدون درد ظاهر شده و به تدریج گسترش می‌یابد.

سال گذشته ۷۸ مورد ابتلا به سالک در استان شناسایی شده است. با توجه به فصل تابستان و افزایش سفرها، استفاده از مواد دورکننده حشرات، توری و پشه‌بند مناسب و پوشیدن لباس‌های پوشیده در مناطق روستایی برای پیشگیری از این بیماری توصیه می‌شود.

خراسان شمالی با ۱۰ شهرستان و یک میلیون نفر جمعیت در شمال شرق کشور قرار دارد.