آینده ساختمان شیشه‌ای صداوسیما پس از بمباران؛ میراث ملی یا مسابقه بین‌المللی؟

جزئیات حمله و پیشنهاد ثبت ملی

بنا بر اعلام پیمان جبلی، رئیس صداوسیما، ساختمان شیشه‌ای این سازمان در جریان حمله اخیر، ۱۱ بار مورد اصابت موشک قرار گرفته است. این ساختمان که توسط جوزف زوکر در کمپانی عبدالعزیز فرمانفرمائیان طراحی شده، یکی از آثار برجسته معماری مدرن ایران محسوب می‌شود.

پس از این حمله، سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، پیشنهاد ثبت این ساختمان را به عنوان اثری ملی در فهرست میراث کشور مطرح کرد. ثبت ملی این بنا به این معناست که هرگونه بازسازی و مرمت آن باید عیناً بر اساس معماری اولیه صورت پذیرد.

طرح وزیر راه و شهرسازی برای بازسازی

در مقابل پیشنهاد ثبت ملی، فرزانه صادق مالواجِرد، وزیر راه و شهرسازی، در تاریخ ۲۲ تیرماه از طرحی متفاوت برای بازسازی ساختمان شیشه‌ای صداوسیما خبر داد. وی اعلام کرد که بازطراحی و بازمعماری این ساختمان به یک مسابقه بین‌المللی با داوری اساتید سازه و معمار گذاشته خواهد شد. این رویکرد با الزام بازسازی عین به عین در صورت ثبت ملی، در تضاد است.

دیدگاه معمار پروژه

گیتی اعتماد، معمار و شهرساز و یکی از مهندسان ناظر اجرای طرح ساختمان شیشه‌ای پس از انقلاب، در گفتگو با ایسنا به جزئیات طراحی و اجرای این پروژه پرداخت.

وی توضیح داد که طرح اولیه توسط جوزف زوکر پیش از انقلاب ارائه شد و پس از انقلاب، تیم مشاوره «طرح و معماری» که او اکنون مدیرعامل آن است، اجرای پروژه را بر عهده گرفت. ساختمان شیشه‌ای در دهه ۶۰ عیناً بر اساس نقشه‌های موجود ساخته شد و تغییری در آن ایجاد نشد.

اعتماد در خصوص طرح وزیر راه و شهرسازی برای برگزاری مسابقه مرمت اظهار داشت که با توجه به وجود نقشه‌ها و تصاویر ساختمان، مرمت باید دقیقاً مشابه نسخه اصلی انجام شود، به ویژه اگر بنا ثبت میراث ملی شود. وی با اشاره به بازسازی شهر ورشو پس از جنگ جهانی دوم بر اساس تصاویر قبل از بمباران، تأکید کرد که با کمک تکنولوژی می‌توان ساختمان شیشه‌ای را نیز عیناً بازسازی کرد.

این معمار ابراز امیدواری کرد که مرمت ساختمان از طریق مسابقه انجام نشود و این بنای مهم معماری از بین نرود یا جایگزین نامتعارفی برای آن ساخته نشود.