لرستان؛ از قطب قزل‌آلا تا آکواریوم رنگارنگ ایران

از پایتخت آبشارها تا آکواریوم باشکوه ایران

پرورش ماهیان زینتی دیگر صرفاً یک سرگرمی نیست؛ بلکه فعالیتی اقتصادی هوشمندانه است که برخلاف بسیاری از صنایع، نیاز به سرمایه‌گذاری کلان ندارد. بخش قابل توجهی از این فعالیت می‌تواند در مقیاس مشاغل خانگی و حتی در فضایی کوچک مانند یک اتاق یا گلخانه انجام شود.

کارشناسان بخش شیلات معتقدند بازار مصرف ماهیان زینتی رو به رشد است. علاقه فزاینده به نگهداری آکواریوم در منازل و محیط‌های کاری، تقاضا برای این موجودات رنگارنگ را افزایش داده و تولید آن‌ها در لرستان می‌تواند علاوه بر افزایش تولیدات شیلات استان، فرصت‌های شغلی مناسبی برای جویندگان کار و زنان سرپرست خانوار ایجاد کند.

آینده در آکواریوم‌های خانگی است

غلامحسین اکبری، رئیس کارگروه ماهیان زینتی لرستان، با اشاره به پرورش سالانه حدود سه میلیون قطعه ماهی زینتی در استان، اظهار داشت: در حال حاضر ۲۵ مزرعه پرورش ماهیان زینتی در استان فعال هستند که شهرستان بروجرد با ۱۷ مرکز فعال و تولید سالانه یک میلیون و ۹۰۰ هزار قطعه، پیشتاز است.

وی افزود: این آمار نشان‌دهنده وجود زیرساخت و دانش اولیه تولید ماهیان زینتی در لرستان است. بخش عمده‌ای از این تولیدات به استان‌های هم‌جوار صادر شده و درآمدزایی خوبی برای استان به همراه داشته است.

اکبری تنوع گونه‌های ماهیان زینتی را عامل موفقیت این صنعت دانست و گفت: این تنوع باعث شده ماهیان زینتی نه تنها در بازار داخلی بلکه در بازارهای خارجی نیز مورد استقبال قرار گیرند.

وی تصریح کرد: پرورش و صادرات سه میلیون قطعه ماهی زینتی به صورت تقریبی برای ۱۲۰ نفر به صورت مستقیم و ۱۲۰ تا ۱۸۰ نفر به صورت غیرمستقیم اشتغال ایجاد کرده است.

کشورهای حاشیه خلیج فارس علاقه‌مند به ماهیان زینتی

رئیس کارگروه ماهیان زینتی لرستان بیان کرد: حدود یک سوم تولیدات، معادل یک میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه، به کشورهای حاشیه خلیج فارس به‌ویژه عراق صادر می‌شود. هدف اصلی توسعه صادرات به این کشورها و دیگر همسایگان است که علاوه بر ارزآوری، فرصت‌های شغلی بیشتری ایجاد می‌کند.

به گفته وی، ارزش ریالی ماهیان زینتی تولید شده در استان حدود ۸۰۰ میلیارد ریال برآورد می‌شود، در حالی که ارزش ریالی صادرات به عراق حدود ۶۰ تا ۹۶ میلیارد ریال (بسته به نوع و کیفیت) بوده است.

اکبری از برنامه‌هایی در کارگروه ماهیان زینتی استان با هدف توسعه پایدار و اشتغال‌زایی برای تکثیر نایاب‌ترین گونه‌های زینتی خبر داد.

حمایت ویژه از زنان سرپرست خانوار

یکی از جنبه‌های درخشان این طرح، حمایت ویژه از بانوان سرپرست خانوار است. افراد علاقه‌مند می‌توانند با راه‌اندازی چند آکواریوم کوچک در خانه به پرورش ماهیان زینتی بپردازند و با دریافت ماهی مولد از مراکز اصلی پرورش استان و امضای قرارداد خرید تضمینی، از بابت فروش محصولات خود آسوده‌خاطر باشند.

اکبری تأکید کرد که یک زنجیره ارزش کامل از تولید تا فروش برای کارآفرینان خانگی در شیلات استان طراحی شده است. وی افزود: پرورش ماهیان زینتی در لرستان مصداق بارز اقتصادهای خرد و شبکه‌ای است که می‌تواند صدها واحد تولیدی کوچک و خانگی را به یک شبکه بزرگ استانی متصل کند و منجر به توزیع عادلانه ثروت و توانمندسازی افراد، به‌ویژه زنانی که به دنبال استقلال مالی هستند، شود.

وی اظهار داشت: یک آکواریوم در گوشه خانه یا هر مرکز تولیدی، خدماتی یا اداری می‌تواند به اندازه یک کارگاه کوچک درآمدزایی داشته باشد که پتانسیل فوق‌العاده‌ای برای اشتغال و تولید در استان محسوب می‌شود.

صنعتی پرسود و اشتغال‌زا

کیارش بیرانوند، مدیرکل شیلات لرستان، نیز با تأیید وجود ۲۵ مزرعه فعال پرورش ماهیان زینتی و تولید سالانه حدود سه میلیون قطعه، بیان کرد که عمده این تولیدات به استان‌ها و کشورهای هم‌جوار صادر می‌شود.

وی افزود: عمده ماهیان تولیدی شامل ماهیان زنده‌زا، سیچلاید، گونه‌های گلدفیش و کوی هستند که سازگاری خوبی با آب و هوای استان دارند.

بیرانوند بر لزوم جذب بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در بخش شیلات استان تأکید کرد و گفت: پرورش ماهیان زینتی صنعتی پرسود است که سرمایه‌گذاری در آن هم اشتغال‌زایی خوبی دارد و هم منجر به افزایش رونق تولید می‌شود.

صنعت ماهیان زینتی در لرستان فراتر از یک تجارت، مدلی برای توانمندسازی جوامع محلی، کارآفرینی زنان و استفاده بهینه از منابع خدادادی است که نیازمند توجه و حمایت مسئولان برای تحقق کامل پتانسیل اشتغال‌زایی آن است.