گسترش بی‌سابقه ناوگان هواپیمابر چین: از سه ناو تا هدف شش‌گانه هسته‌ای

توسعه نیروی دریایی چین: از خرید تا ساخت بومی

در حالی که نیروی دریایی آمریکا با ۱۱ ناو فعال و پیشرفته کلاس جرالد فورد در صدر قرار دارد، کشورهای دیگری نظیر فرانسه، هند، بریتانیا، ایتالیا، روسیه و چین نیز از ناوهای هواپیمابر بهره‌مند هستند. چین در حال حاضر سریع‌ترین رشد ناوگان هواپیمابر را در جهان تجربه می‌کند.

تا اواسط سال ۲۰۲۵، چین سه ناو هواپیمابر فعال دارد که همگی با طراحی پیشرفته‌تری نسبت به مدل‌های قدیمی‌تر سایر کشورها ساخته شده‌اند. این پیشرفت چشمگیر در مدت زمان کوتاهی حاصل شده است؛ زیرا تنها ۱۳ سال پیش، چین هیچ ناو هواپیمابری در اختیار نداشت و تمامی نیازهای خود را از طریق خرید از کشورهای دیگر تأمین می‌کرد.

ناوگان فعلی چین: سه غول دریایی

ناوگان فعلی چین شامل سه ناو هواپیمابر با ویژگی‌های متمایز است:

• لیائونینگ (Type 001): این ناو که در سال ۲۰۱۲ به خدمت نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق درآمد، در واقع بازسازی‌شده یک ناو دوران شوروی است.
• شاندونگ (Type 002): نخستین ناو هواپیمابر تولید داخلی چین است که در دسامبر ۲۰۱۹ وارد خدمت شد.
• فوجیان (Type 003): این ناو با طراحی کاملاً جدید، بزرگ‌ترین ناو چین محسوب می‌شود، هرچند از ناوهای کلاس فورد آمریکا کوچک‌تر است. فوجیان از سال ۲۰۲۴ وارد آزمایش‌های دریایی شده است.

مقایسه با ناوگان آمریکا و فناوری‌های به کار رفته

اگرچه مقایسه ناو لیائونینگ با ناوهای پیشرفته کلاس جرالد فورد آمریکا منصفانه نیست، اما این به معنای ضعف ناو چینی نیست. لیائونینگ با جابه‌جایی ۶۰ هزار تن آب، به‌روزرسانی شده است، در حالی که ناو فورد ۱۰۰ هزار تن آب جابه‌جا می‌کند. شاندونگ نیز یک کشتی مدرن است، اما همچنان از نظر اندازه نسبت به همتایان آمریکایی خود کوچک‌تر است.

نکته قابل توجه در فناوری پرتاب هواپیما این است که دو ناو اول چین، لیائونینگ و شاندونگ، از سامانه پرتاب کوتاه و فرود با کابل (STOBAR) استفاده می‌کنند. اما ناو سوم، فوجیان، به سیستم پیشرفته‌تر پرتاب با منجنیق و فرود با کابل (CATOBAR) مجهز است. هیچ‌یک از این سه ناو از پیشرانه هسته‌ای استفاده نمی‌کنند و به جای آن، از توربین بخار و ژنراتورهای دیزلی بهره می‌برند.

آینده ناوگان چین: ورود به عصر هسته‌ای

در حالی که چین در حال تکمیل ناو تایپ ۰۰۳ است که قرار است در سال ۲۰۲۶ وارد خدمت شود، طراحی ناو بعدی با نام تایپ ۰۰۴ نیز آغاز شده است. این ناو برخلاف سه نمونه قبلی، از پیشرانه هسته‌ای بهره خواهد برد.

چین از سال ۲۰۲۴ کار روی نمونه اولیه زمینی فناوری پیشرانه هسته‌ای را آغاز کرده تا زمینه را برای ساخت واقعی آن فراهم کند. هدف نهایی چین دستیابی به شش ناو هواپیمابر فعال تا سال ۲۰۳۵ است. با توجه به روند سریع ساخت ناوهای قبلی، این هدف کاملاً واقع‌بینانه به نظر می‌رسد و نشان‌دهنده عزم چین برای تقویت قدرت دریایی خود در سطح جهانی است.