خبر کامل
رقابت جهانی انرژی: چین پیشتاز انرژی پاک، آمریکا حامی سوخت‌های فسیلی
در یک سال گذشته، چین بیش از مجموع کل جهان، توربین‌های بادی و پنل‌های خورشیدی نصب کرده است. این جهش بی‌سابقه در حوزه انرژی پاک، اکنون ابعادی جهانی یافته و شرکت‌های چینی در حال احداث کارخانه‌های تولید خودروهای برقی و باتری در کشورهایی نظیر برزیل، تایلند، مراکش و مجارستان هستند. این در حالی است که ایالات متحده، تحت رهبری دونالد ترامپ، بر حفظ وابستگی جهان به سوخت‌های فسیلی تأکید دارد و حتی شرکت‌هایی مانند جنرال موتورز، سرمایه‌گذاری در موتورهای برقی را لغو کرده و به تولید موتورهای بنزینی روی آورده‌اند. این رقابت، آینده انرژی جهان را در سایه تهدیدات گرمایش جهانی، بر پایه منافع اقتصادی و امنیت ملی دو قدرت بزرگ شکل می‌دهد.
رقابت جهانی بر سر آینده انرژی
رقابت برای تعیین آینده انرژی جهان با شدت تمام در جریان است. در حالی که گرمایش جهانی تهدیدی فزاینده برای سیاره زمین محسوب می‌شود، ایالات متحده و چین، دو قدرت بزرگ جهانی، راهبردهای انرژی خود را عمدتاً بر پایه منافع اقتصادی و امنیت ملی بنا نهاده‌اند، نه بحران‌های اقلیمی. این رقابت، سرنوشت صنایع عظیم و همچنین اتحادیه‌های اقتصادی و ژئوپولیتیکی جهان را تحت تأثیر قرار داده است.
دولت ترامپ بر حفظ وابستگی جهان به سوخت‌های فسیلی مانند نفت و گاز تأکید دارد. ایالات متحده در حال حاضر بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت و صادرکننده گاز طبیعی در جهان است، که ترامپ آن را «عصر سلطه انرژی آمریکا» می‌نامد و هدفش کاهش وابستگی به کشورهای خارجی، به‌ویژه رقبایی مانند چین است.
پیشتازی چین در انرژی پاک
چین در مسیری کاملاً متفاوت و با شتابی بی‌نظیر در حال پیشروی است. این کشور بر آینده‌ای حساب باز کرده که در آن، برق ارزان حاصل از خورشید و باد، پایه و اساس زندگی خواهد بود و جهان برای دسترسی به پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی ارزان‌قیمت و با فناوری‌های مدرن به چین وابسته خواهد شد. چین به دلیل کمبود منابع نفت و گاز داخلی، مشتاق است وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی وارداتی را کاهش داده و اقتصاد خود را با انرژی‌های تجدیدپذیر تغذیه کند.
با وجود اینکه چین همچنان بیشترین زغال‌سنگ را در جهان می‌سوزاند و آلودگی اقلیمی بیشتری نسبت به مجموع ایالات متحده و اروپا تولید می‌کند، گذار این کشور به گزینه‌های پاک‌تر با سرعت فوق‌العاده‌ای در حال انجام است. چین نه تنها در حال حاضر سلطه جهانی در تولید پنل‌های خورشیدی، توربین‌های بادی، باتری‌ها و خودروهای برقی را در اختیار دارد، بلکه هر ماه برتری فناوری خود را نیز افزایش می‌دهد.
- بزرگ‌ترین خودروساز، تولیدکننده باتری و شرکت الکترونیکی چین، سیستم‌هایی را معرفی کرده‌اند که خودروهای برقی را در پنج دقیقه شارژ می‌کنند.
- چین نزدیک به ۷۰۰ هزار پتنت در حوزه انرژی پاک ثبت کرده که بیش از نیمی از کل پتنت‌های جهان در این حوزه است.
- پکن صادرات آهنرباهای خاکی کمیاب را محدود کرده، مگر اینکه درون محصولات کاملاً مونتاژشده مانند خودروهای برقی یا توربین‌های بادی باشند.
- چین ۳۱ رآکتور هسته‌ای در حال ساخت دارد که تقریباً معادل مجموع سایر کشورهای جهان است.
«پراویر سینها»، مدیرعامل شرکت هندی تاتا پاور، که پنل‌های خورشیدی تولید می‌کند و تقریباً به‌طور کامل به سیلیکون ساخت چین وابسته است، می‌گوید:
«چین عظمت زیادی دارد. به‌قدری که هیچ‌کس در جهان توان رقابت با آن را ندارد.»
در حالی که چین بر صنایع انرژی پاک، از فناوری‌های اختراع‌شده گرفته تا مواد اولیه حیاتی، سلطه دارد، دولت ترامپ از نفوذ اقتصادی آمریکا برای حفظ جریان نفت و گاز بهره می‌گیرد.
تغییر رویکرد آمریکا به سوخت‌های فسیلی
سیاست انرژی ایالات متحده با روی کار آمدن دولت ترامپ به سوی سوخت‌های فسیلی تغییر کرده است. در چرخشی کامل از رویکرد دولت بایدن که هدفش دور کردن اقتصاد آمریکا از سوخت‌های فسیلی بود، دولت ترامپ اکنون اراضی عمومی و آب‌های فدرال را برای حفاری‌های جدید باز کرده، روند صدور مجوز برای خطوط لوله را تسریع کرده و دیگر کشورها را تحت فشار قرار می‌دهد تا سوخت‌های آمریکایی را خریداری کنند.
واشینگتن راهبردی مبتنی بر اعمال فشار در حوزه انرژی را هم در داخل و هم در روابط با متحدان و دوستان خود در پیش گرفته است. این راهبرد بر این ایده استوار است که دنیای مدرن بر پایه سوخت‌های فسیلی بنا شده، ایالات متحده به وفور از آن‌ها برخوردار است و بنابراین، صادراتشان برای اقتصاد آمریکا سودمند خواهد بود.
رقابت میان ایالات متحده و چین برای فروش فناوری‌های خود به جهان، پیامدهای جدی برای سلامت سیاره زمین در پی دارد. سوزاندن سوخت‌های فسیلی به مدت بیش از ۲۰۰ سال، به ساخت دنیای مدرن کمک کرده و شکوفایی اقتصادی گسترده‌ای برای کشورهایی همچون ایالات متحده به همراه داشته است؛ کشوری که از لحاظ تاریخی، بزرگ‌ترین منتشرکننده گازهای گلخانه‌ای محسوب می‌شود. اما همین روند به بحرانی منجر شده که حالا دانشمندان آن را رو به رشد می‌دانند. کربن دی‌اکسیدی که بر اثر سوزاندن نفت، گاز و زغال‌سنگ به جو زمین تزریق می‌شود، مانند پتویی گرمازا عمل می‌کند و موجب تسریع روند گرم‌شدن زمین می‌شود.
محصولات ارزان‌قیمت ساخت چین، مانند پنل‌های خورشیدی، باتری‌ها و خودروهای برقی، گذار به فناوری‌های پاک‌تر را برای بسیاری از اقتصادهای بزرگ از جمله برزیل، آفریقای جنوبی و حتی هند ممکن ساخته است. این ارزان‌بودن، عاملی کلیدی در کاهش انتشار جهانی گازهای گلخانه‌ای است.
اجماع علمی این است که اگر روند گرم‌شدن مهار نشود، باعث خشکسالی‌ها و طوفان‌های شدیدتر، تغییر احتمالی در جریان‌های اقیانوسی و الگوهای آب‌وهوایی جهانی، اختلال در تولید غذا، تشدید بحران تنوع زیستی و در نهایت زیر آب رفتن برخی از بزرگ‌ترین شهرهای جهان در اثر افزایش سطح آب دریا خواهد شد.
دولت ترامپ نگرانی‌های اقلیمی را نادیده گرفته است. «کریس رایت»، وزیر انرژی ایالات متحده، تغییرات اقلیمی را «پیامد جانبی ساخت دنیای مدرن» توصیف کرده است. با آنکه بخش عمده‌ای از انرژی جهان هنوز از منابع فسیلی تأمین می‌شود، کشورها برای مقابله با تهدیدات تغییرات اقلیمی، به‌تدریج به منابع پاک‌تر روی آورده‌اند. طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، تا سال ۲۰۳۵، انرژی خورشیدی و بادی به بزرگ‌ترین منابع تولید برق در جهان تبدیل خواهند شد و جای زغال‌سنگ و گاز طبیعی را می‌گیرند. با کاهش مستمر هزینه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر، ممکن است راهبرد ایالات متحده این فرصت را در اختیار چین قرار دهد تا از عطش فزاینده جهانی برای انرژی‌های نه‌تنها پاک‌تر بلکه ارزان‌تر، بیشترین بهره را ببرد.
چگونه آمریکا برتری خود را از دست داد؟
ایالات متحده زمانی رهبر جهان در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر بود. آمریکایی‌ها در دهه ۱۹۵۰ سلول‌های خورشیدی سیلیکونی کاربردی را ابداع کردند و در دهه ۱۹۷۰ نخستین باتری‌های قابل شارژ لیتیوم-فلزی را توسعه بخشیدند. نخستین مزرعه بادی جهان تقریباً پنجاه سال پیش در نیوهمپشایر ساخته شد و جیمی کارتر در سال ۱۹۷۹ پنل‌های خورشیدی را بر بام کاخ سفید نصب کرد.
اما با توجه به وفور منابع نفت، گاز و زغال‌سنگ و سرمایه‌گذاری گسترده صنعت سوخت‌های فسیلی برای بی‌اهمیت جلوه دادن دغدغه‌های اقلیمی، تعهد ایالات متحده به سرمایه‌گذاری در انرژی پاک، فراز و نشیب‌های چشمگیری داشته است. برای نمونه، در سال ۲۰۰۹، دولت اوباما ارائه تضمین‌های وام برای فناوری‌های نوظهور در حوزه انرژی را آغاز کرد. شرکت تسلا، ۴۵۶ میلیون دلار وام دریافت کرد که در موفقیت‌های آتی آن نقشی حیاتی ایفا کرد. اما ورشکستگی شرکت سولیندرا که ۵۲۸ میلیون دلار وام فدرال دریافت کرده بود، به نمادی از شکست سرمایه‌گذاری آمریکا در انرژی پاک تبدیل شد.
مقامات چینی از تمرکز بیش از حد آمریکایی‌ها بر سولیندرا متعجب‌اند. به نظر آن‌ها، پکن ریسک‌پذیری بیشتری داشت که به معنای احتمال شکست بیشتر، اما در عین حال امکان موفقیت‌های بزرگ‌تر نیز فراهم می‌شد.
هدف چین از سلطه بر فناوری‌های انرژی پاک، اساساً مرتبط با تغییرات اقلیمی نبود. این هدف در پی یک بیداری راهبردی حدود دو دهه پیش شکل گرفت، زمانی که رهبران این کشور درک کردند که کنترل بر تولید انرژی، مسئله‌ای کلیدی برای امنیت ملی است. در سال ۲۰۰۳، «ون جیابائو» به مقام نخست‌وزیری چین رسید. او که زمین‌شناسی متخصص در عناصر خاکی کمیاب بود، سیاست‌گذاری در حوزه انرژی را هم یک فرصت اقتصادی و هم یک ضرورت ژئوپولیتیکی می‌دانست.
در آن زمان، چین به واردات نفت وابسته شده بود و در برابر ناآرامی‌های خاورمیانه و کنترل مسیرهای دریایی از سوی آمریکا و هند احساس آسیب‌پذیری می‌کرد. همچنین، آلودگی شدید هوا در چین جان مردم را می‌گرفت و انتشار تصاویر شهرهایی که در دود خاکستری فرو رفته بودند، برای پکن شرمساری جهانی به بار آورده بود.
رهبران چینی برای تأمین امنیت ملی، نیاز به کنترل تولید انرژی در کشور را احساس کردند.
اقتصاد چین همچنان به تولیدات صنعتی نسبتاً کم‌مهارت وابسته بود. ون جیابائو در حوزه انرژی، فرصتی برای حل هر دو مشکل پیدا کرد: به‌روزرسانی اقتصاد و دستیابی به نوآوری در انرژی. «جنیفر ترنر»، مدیر برنامه محیط زیست چین در «مرکز وودرو ویلسون»، گفت: «به‌جای ساخت دمپایی پلاستیکی، قرار بود فناوری پاک بسازند.» دولت ون عملاً برای این هدف چک سفید صادر کرد.
چین صدها میلیارد دلار یارانه به تولیدکنندگان انرژی بادی، خورشیدی و خودروهای برقی پرداخت و همزمان از بازار داخلی خود در برابر رقبای خارجی محافظت کرد. آن‌ها با به‌دست گرفتن انحصار جهانی در بسیاری از مواد خام کلیدی از جمله کبالت که برای تولید باتری حیاتی است، تسلط خود بر این حوزه را گسترش دادند. برق ارزان‌قیمت تولیدشده از نیروگاه‌های زغال‌سنگ آلاینده، این امکان را فراهم کرد که کارخانه‌های ذوب آلومینیوم و تولید پلی‌سیلیکون در چین با هزینه‌ای کمتر از هر جای دیگری در جهان فعالیت کنند. منتقدان همچنین چین را به استفاده از نیروی کار اجباری در مناطقی مانند «سین‌کیانگ» برای کاهش هزینه‌ها متهم کرده‌اند؛ ادعایی که دولت چین آن را رد می‌کند.
در همین حال، چین در حوزه پژوهش و تربیت نیروی کار ماهر نیز سرمایه‌گذاری کرده است. این اقدامات، سطحی از پشتیبانی پایدار را برای شرکت‌های انرژی پاک چین فراهم کرده‌اند که در ایالات متحده وجود نداشت.
به‌عنوان مثال، تنها اندکی بیش از یک دهه پیش، شرکت CATL استارتاپی بود که برای خرید بخش نوپای باتری خودروهای برقی از یک شرکت الکترونیکی ژاپنی راه‌اندازی شد. امروز، از مقر مرکزی‌اش که به شکل یک باتری عظیم طراحی شده، شبکه‌ای جهانی از معادن، واحدهای فرآوری شیمیایی و کارخانه‌ها را اداره می‌کند. بنیان‌گذار آن اکنون یکی از ثروتمندترین افراد جهان است.
در همین بازه زمانی کوتاه، چین حتی در صنایعی از انرژی پاک که ایالات متحده پیش‌تر در آن‌ها پیشتاز بود نیز به برتری دست یافته است. در سال ۲۰۰۸، آمریکا نزدیک به نیمی از پلی‌سیلیکون جهان (ماده‌ای حیاتی برای پنل‌های خورشیدی) را تولید می‌کرد. اما امروز، بیش از ۹۰ درصد آن در چین تولید می‌شود. صنعت خودروی چین اکنون از دید بسیاری، نوآورانه‌ترین صنعت جهان محسوب می‌شود و از ژاپن، آلمان و آمریکا پیشی گرفته است. برای کاهش هزینه‌های تولید، چین کارخانه‌های خود را خودکار کرده و از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳، بیشتر از مجموع دیگر کشورهای جهان ربات نصب کرده است و این رقم هفت برابر بیشتر از ایالات متحده است.
خوشه‌سازی چینی‌ها در صنعت باتری خودرو نیز مزایای کلانی دارد. «رابین زنگ»، بنیان‌گذار CATL، تابستان گذشته در مصاحبه‌ای گفت که هزینه ساخت یک کارخانه باتری در ایالات متحده شش برابر بیشتر از چین است و این مربوط به زمانی بود که هنوز دولت ترامپ اقداماتی برای کاهش مشوق‌های مالی برای ساخت چنین کارخانه‌هایی در آمریکا را آغاز نکرده بود.
فراتر از تسلط در تولید و فناوری، چین همچنین وارد دوره‌ای از ساخت‌وساز گسترده در حوزه انرژی پاک شده است. در ژوئن گذشته، نیروگاه خورشیدی «اورومچی»، که بزرگ‌ترین در نوع خود در جهان است در منطقه خودمختار «سین‌کیانگ» چین راه‌اندازی شد. ظرفیت آن در تولید برق از نیاز برخی کشورهای کوچک برای اداره کامل اقتصادشان نیز فراتر می‌رود.
این پروژه یک استثنا نیست. ۱۰ نیروگاه خورشیدی بزرگ دیگر جهان نیز همگی در چین قرار دارند و نمونه‌هایی حتی بزرگ‌تر از آن نیز در دست ساخت است. شرکت خودروسازی چینی «BYD» در حال ساخت دو کارخانه خودروی برقی است که هر یک، دو برابر بزرگ‌ترین کارخانه فعلی جهان، کارخانه‌ای متعلق به شرکت «فولکس‌واگن» آلمان تولید خودرو خواهند داشت.
ایالات متحده در مشاهده تصویر بزرگ‌تر، ضعیف عمل کرد. تنها در اواخر دوران دولت اوباما و در جریان دولت اول ترامپ بود که بسیاری از سیاست‌گذاران واشینگتن متوجه شدند که آمریکا تا چه اندازه در رقابت بر سر انرژی پاک میدان را به چین واگذار کرده است.
البته ایالات متحده هنوز می‌تواند مسیر خود را تغییر دهد. دولت‌های آینده می‌توانند دوباره به‌طور تهاجمی به تحقیق و سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی پاک روی آورند. اما آن‌ها زمان ارزشمندی را از دست داده‌اند. سرمایه‌گذاری‌هایی که چین سال‌ها پیش انجام داده بود، اکنون به بار نشسته و پکن همچنان به تزریق منابع مالی در صنعت انرژی داخلی خود ادامه می‌دهد و این محصولات را به سراسر جهان صادر می‌کند.
پکن و جاه‌طلبی‌های قدرت نرم آن
در میان مشتریان بزرگ انرژی سبز چین، یک کشور نفتی قرار دارد: عربستان سعودی. در سرزمینی بیابانی که به ذخایر عظیم نفتی‌اش شهرت دارد، شرکت‌های چینی یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های ذخیره‌سازی باتری جهان را در کنار مزارع خورشیدی احداث می‌کنند.
در سراسر جهان، پکن از نفوذ خود در حوزه انرژی پاک برای ایجاد یا گسترش روابط سیاسی و اقتصادی بهره می‌برد.
هم ایالات متحده و هم چین، نه تنها مستقل شدن در حوزه انرژی را برای کشور خود ضروری می‌دانند، بلکه به این درک رسیده‌اند که تأمین انرژی کشورهای دیگر راهی کلیدی برای قدرت‌نمایی است. با این حال، آن‌ها رویکردی کاملاً متفاوت در پیش گرفته‌اند.
امروزه سلطه چین بر بسیاری از صنایع انرژی پاک به آن‌ها اجازه می‌دهد تا حوزه نفوذ خود را با فروش و تأمین مالی فناوری‌های انرژی پاک در سراسر جهان گسترش دهند. این روابط به چین امکان می‌دهد تا پیوندهای مالی، فرهنگی و حتی نظامی بلندمدتی را در زمانی که اتحادهای ژئوپلیتیک در حال تغییر هستند، برقرار کند.
چین در نقاط مختلف جهان، در حال ساخت نیروگاه‌ها و کارخانه‌های تأمین انرژی است.
این پروژه‌ها به مثابه اطلس جهانی هستند. پکن در حال مذاکره برای تأمین راکتورهای هسته‌ای کشورهایی چون ترکیه است که پیش‌تر عمدتاً با ایالات متحده و اروپا همکاری داشتند. در پاکستان، چین در حال ساخت بزرگ‌ترین نیروگاه هسته‌ای این کشور است.
شرکت‌های چینی در برزیل توربین‌های بادی می‌سازند و در اندونزی خودروهای برقی تولید می‌کنند. در شمال کنیا، توسعه‌دهندگان چینی بزرگ‌ترین مزرعه بادی آفریقا را احداث کرده‌اند. در سراسر این قاره، در کشورهایی مانند زامبیا که سرشار از مواد معدنی مورد نیاز برای فناوری‌های انرژی پاک هستند، تأمین مالی انواع پروژه‌ها توسط چین، برخی از دولت‌ها را به شدت به بانک‌های چینی بدهکار کرده است.
بر پایه داده‌های گروه پژوهشی «تامین مالی انرژی اقلیمی»، از سال ۲۰۲۳ تاکنون، شرکت‌های چینی ۱۶۸ میلیارد دلار در تولید و انتقال انرژی پاک سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
دولت ترامپ مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. این دولت با برچیدن شبکه‌ای گسترده از برنامه‌های کمک خارجی، از راهبرد دیرینه ایالات متحده برای نمایش قدرت نرم خود چشم‌پوشی کرده است.
در عوض، ترامپ رویکردی معامله‌محورتر را با دیگر کشورها در پیش گرفته است. برای نمونه، در عربستان سعودی، در حالی که چینی‌ها در حال پیشبرد پروژه باتری‌ها هستند، ایالات متحده به‌تازگی با این کشور قرارداد مهمی در حوزه فروش تسلیحات امضا کرده و یک شرکت آمریکایی توافق کرده تا فعالیت‌های استخراج، فرآوری و تولید آهن‌ربا از عناصر کمیاب را در آنجا راه‌اندازی کند. افزون بر آن، آمریکا به‌طور فزاینده‌ای در حال گسترش صادرات سوخت‌های فسیلی به کشورهای دیگر است.
رئیس‌جمهور ترامپ که سال گذشته بیش از ۷۵ میلیون دلار کمک مالی انتخاباتی از مدیران صنایع نفت و گاز دریافت کرده بود، وعده داد که دوره‌ای از «سلطه انرژی» را با شعار «حفاری کن عزیزم، حفاری کن» آغاز خواهد کرد. ترامپ در نخستین ماه‌های روی کار آمدن دولتش تلاش کرد تا مسیر صادرات بیشتر را هموار کرده و دولت‌های خارجی را به خرید گاز بیشتری از آمریکا ترغیب کند.
برای نمونه، اوکراین که به شدت نیازمند حفظ و تداوم روند دریافت تسلیحات از ایالات متحده است، اعلام آمادگی کرده تا گاز بیشتری از آمریکا خریداری کند. این نیز نمونه‌ای دیگر از رویکرد تهاجمی دولت ترامپ حتی نسبت به متحدان نزدیکش محسوب می‌شود.
«وارون سیوارام»، عضو شورای روابط خارجی که پیش‌تر در تدوین سیاست انرژی پاک برای دولت بایدن نقش داشته، می‌گوید:
«آمریکا از نفت و گاز برای کسب اهرم ژئوپولیتیکی بهره می‌برد. گذار به انرژی پاک، در واقع برای ایالات متحده بسیار نامطلوب است. چراکه باعث می‌شود در برابر رقیبی چون چین، جایگاه ژئوپولیتیکی و اقتصادی خود را از دست بدهیم.»
آینده خرید انرژی در جهان
هر معامله، بخشی از آینده را می‌سازد؛ در واقع، آینده، قدم به قدم و با هر توافقی شکل می‌گیرد. ایالات متحده در حال فشار به کره جنوبی و ژاپن برای خرید گاز طبیعی آلاسکا و سرمایه‌گذاری در یک پروژه عظیم و پرخطر خط لوله در آنجاست.
از سوی دیگر، چین از اتحادیه اروپا خواسته تا اجازه دهد خودروهای برقی ساخت چین وارد بازار گسترده اروپا شوند؛ موضوعی که می‌تواند باعث بروز بیکاری گسترده در صنعت خودروسازی این قاره شود.
در این رقابت جهانی، به‌احتمال زیاد هیچ برنده فوری‌ای وجود نخواهد داشت. جهان بیش از پیش به انرژی نیاز دارد و این عطش به‌صورت همزمان برای پنل‌های خورشیدی، نفت، انرژی هسته‌ای و گاز طبیعی افزایش یافته است.
این وضعیت، دست‌کم در کوتاه‌مدت، هم به نفع پکن و هم به سود واشینگتن خواهد بود. ایالات متحده همچنان مشتریان زیادی برای ذخایر عظیم نفت، گاز و زغال‌سنگ خود دارد. در حال حاضر، حدود ۸۰ درصد از نیازهای انرژی جهانی از طریق سوخت‌های فسیلی تأمین می‌شود.
اما انتظار می‌رود این سهم به‌تدریج کاهش یابد. آژانس بین‌المللی انرژی پیش‌بینی کرده است که تا میانه‌های قرن جاری، سهم نفت، گاز و زغال‌سنگ از تأمین انرژی جهانی به کمتر از ۶۰ درصد خواهد رسید. اینجاست که چین آماده است تا خلأ باقی‌مانده را پر کند.
«رافائل دوبو»، مقام ارشد وزارت دارایی برزیل، می‌گوید:
«وقتی دولت فدرال ایالات متحده تصمیم می‌گیرد از رقابت کنار بکشد، رقابت متوقف نمی‌شود. کشورهای دیگر به حرکت خود ادامه می‌دهند.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
