اردبیل؛ قطب کشاورزی ایران با پتانسیل صادرات به قفقاز

ظرفیت‌های کشاورزی استان اردبیل

استان اردبیل با ۷۵۰ هزار هکتار اراضی زیر کشت، شامل ۲۷۰ هزار هکتار اراضی آبی و ۴۸۰ هزار هکتار اراضی دیم، یکی از قطب‌های مهم کشاورزی کشور محسوب می‌شود. بخش کشاورزی یک سوم اشتغال و تولید ناخالص داخلی استان را به خود اختصاص داده است. گندم با ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار هکتار و جو با حدود ۱۲۷ هزار هکتار، بیشترین سهم کشت را دارند. این استان دارای ۱۳۵ هزار بهره‌بردار کشاورزی است.

قطب‌های عظیم کشاورزی و دامپروری مدرن در شمال استان

شمال استان اردبیل میزبان دو مجتمع بزرگ کشت و صنعت و دامپروری است که نقش بی‌بدیلی در تولید و اشتغال‌زایی دارند:

شرکت کشت و صنعت و دامپروری مغان

این شرکت با باغات میوه وسیع و مدرن خود که توسط کارشناسان شرکت هاوائین اگرونومیک طراحی و نهال‌های آن از موسسه ژرژ دلبارد فرانسه تأمین شده، در مساحت سه هزار هکتار با سیستم آبیاری قطره‌ای احداث شده است. تولیدات سالانه این شرکت شامل:

• ۲۵۰ هزار تن انواع محصولات زراعی
• ۶۰ هزار تن شیر خام با پرورش هزاران رأس گاو در پنج ایستگاه اختصاصی
• ۱۵ هزار تن انواع محصولات سردرختی (۱۱ نوع در ۱۳۶ رقم از جمله هلو، شلیل، آلو، آلبالو، گیلاس، زردآلو، گوجه سبز درختی، بادام، فندق، سیب و زیتون)

این شرکت همچنین دارای سردخانه پنج هزار تنی برای نگهداری میوه و محصولات لبنی و یک کارخانه قند با ظرفیت اسمی پنج هزار تن در روز است که علاوه بر شکر سفید، محصولات جانبی برای مصارف دام نیز تولید می‌کند. ظرفیت اشتغال‌زایی باغات مغان در فصل برداشت به هزار و ۵۰۰ نفر می‌رسد و نهالستانی با ظرفیت ۵۰۰ هزار اصله نهال نیز در آن فعال است.

شرکت کشت و صنعت و دامپروری پارس

این شرکت به عنوان دومین قطب بزرگ تولیدات کشاورزی و لبنی در شمال استان، با سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در احداث سد مخزنی قزل قشلاق، سد انحرافی اصلاندوز، شبکه آبیاری و زهکشی، دارای ۹ هزار هکتار اراضی زیر شبکه آبیاری است. گروه توسعه ملی ۱۲ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال در این شرکت سرمایه‌گذاری کرده است. شرکت کشت و صنعت پارس یکی از راهبردی‌ترین شرکت‌های زیرمجموعه گروه توسعه ملی در ۱۹ صنعت مختلف بوده و از پایه‌های اصلی امنیت غذایی کشور به شمار می‌رود.

حمایت استانداری اردبیل از سرمایه‌گذاران

استاندار اردبیل بر اهمیت بخش کشاورزی در تأمین امنیت غذایی کشور تأکید کرده و اعلام نموده که با بهره‌برداری کامل از پایاب سدها و سازه‌های آبی مانند شبکه آبیاری پایاب سد خداآفرین (با ۳۶ هزار و ۷۰۰ هکتار وسعت)، ظرفیت تولید استان حدود یک میلیون تن دیگر افزایش خواهد یافت. این امر نیازمند ۳۵۰ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری است.

شهرک گلخانه‌ای یک هزار و ۶۰۰ هکتاری مغان نیز ظرفیت جدیدی برای توسعه کشاورزی و اشتغال استان است. بخش مهمی از اراضی این شهرک به سرمایه‌گذاران واگذار شده و نزدیک به ۳۰۰ هکتار گلخانه در حال بهره‌برداری و ۳۰۰ هکتار دیگر با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۹۰ درصد در حال تکمیل است. دولت محلی اردبیل از راه‌اندازی صنایع تبدیلی و تکمیلی حوزه کشاورزی به صورت ویژه حمایت می‌کند تا از خام‌فروشی محصولات جلوگیری شود.

بازار مصرف منطقه قفقاز و محصولات اردبیل

استان اردبیل به دلیل موقعیت مرزی خود با جمهوری آذربایجان، فعالیت گمرک بیله‌سوار مغان و منطقه آزاد اقتصادی و تجاری در شمال استان، پتانسیل بالایی برای صادرات محصولات کشاورزی به بازار ۴۰۰ میلیون نفری منطقه قفقاز دارد. استاندار اردبیل بر لزوم حرکت به سوی کشاورزی مدرن و دانش‌بنیان و توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی تأکید کرده است.

مراودات تجاری فعلی استان با خارج از کشور (۱۶۰ تا ۱۹۰ میلیون دلار) ناچیز خوانده شده و برای رونق آن، احداث بارانداز ریلی و بندر خشک در شهرستان پارس‌آباد در سفر اخیر رئیس جمهور به جمهوری آذربایجان مطرح و مورد موافقت قرار گرفته است.

وزیر جهاد کشاورزی نیز در بازدید از مجتمع کشت و صنعت و دامپروری مغان، این شرکت را پیشرو دانسته و ابراز امیدواری کرده که فعالیت‌های آن الگویی برای سایر فعالیت‌های مشابه در کشور باشد.

زیرساخت‌هایی نظیر دو فرودگاه فعال (پارس‌آباد مغان و اردبیل)، توسعه بزرگراه‌ها و احداث خط دوم انتقال گاز به شمال استان، بستر مناسبی برای جذب سرمایه‌گذاری‌های کلان بخش خصوصی در کشاورزی مدرن و تضمین کارآفرینی و رونق تولید در استان اردبیل فراهم آورده است.