تغییر استراتژی روسیه در سوریه: تسلط بر پایگاه هوایی قامشلی و نقشه جدید نفوذ

تسلط روسیه بر پایگاه هوایی قامشلی

بر اساس گزارش‌ها، روسیه بین ژانویه و ژوئن ۲۰۲۵، بیش از ۲۵ پرواز هواپیمای باری و ترابری نظامی بین دو پایگاه انجام داده است. این فعالیت هوایی گسترده نشان‌دهنده انتقال سازمان‌یافته پرسنل و تجهیزات سنگین است که هدف آن تبدیل قامشلی به مرکز ثقل نظامی جدید روسیه در سوریه است.

منابع آگاه سوری تأکید کرده‌اند که این انتقال نتیجه هماهنگی مستقیم با رهبری نیروهای دموکراتیک سوریه (قسد) بوده است. این همکاری پس از تیرگی روابط قسد با واشنگتن و پیچیدگی مذاکرات با دولت سوریه بر سر توافق ۱۰ مارس، که هنوز اجرایی نشده، شکل گرفته است.

همچنین، مقامات جدید دمشق دیگر از حضور نیروهای روسی در پایگاه حمیمیم استقبال نمی‌کنند، به ویژه پس از حملات مکرر گروه‌های مسلح نزدیک به دولت جدید به این پایگاه.

ناظران معتقدند که نیروهای دموکراتیک سوریه با این اتحاد جدید، به دنبال تأمین پوشش نظامی و سیاسی به عنوان جایگزینی برای ایالات متحده هستند، به خصوص با افزایش درخواست‌های آمریکا برای انحلال قسد و ادغام آنها در یک ارتش متحد سوریه.

نقشه جدید نفوذ روسیه در سوریه

دکتر سمیر ایوب، تحلیلگر سیاسی و کارشناس امور روسیه، وضعیت کنونی روسیه پس از سقوط نظام بشار اسد را دشوار توصیف می‌کند. او معتقد است که روسیه با دو گزینه مواجه است: یا خروج نیروهایش از سوریه تحت یک رژیم جدید که ممکن است خصمانه باشد، یا تلاش برای ایجاد روابط با این رژیم برای تضمین ادامه حضور و ترسیم نقشه جدید نفوذ.

مسکو، با وجود فشارهای غرب و آمریکا، در حفظ پایگاه‌های نظامی خود در سوریه موفق بوده و کانال‌های ارتباطی با دولت موقت دمشق را برای حفظ حضور نظامی خود، البته در چارچوب محدودیت‌ها، بازگشایی کرده است.

ایوب بر این باور است که روسیه از محدودیت‌های توافقات فعلی آگاه است و به همین دلیل به دنبال گسترش نفوذ خود با ورود به سایر مناطق سوریه است که کاملاً تحت کنترل دولت مرکزی نیستند، به ویژه منطقه قامشلی در شرق این کشور.

«منطقه قامشلی به روسیه فرصتی برای افزایش نفوذ خود می‌دهد و ممکن است جایگزین مؤثرتری برای پایگاه‌های نظیر طرطوس باشد که توسط محدودیت‌های اعمال شده توسط دولت سوریه محاصره شده‌اند.»

این کارشناس امور روسیه خاطرنشان می‌کند که منطقه قامشلی به دلیل نزدیکی به مرزهای ترکیه و عراق، و همچنین منابع غنی نفت و گاز، از موقعیت استراتژیک مهمی برخوردار است. مسکو به دنبال ایجاد جای پای جدیدی در این منطقه است، به ویژه با توجه به حضور افسران سابق ارتش سوریه که همچنان مایل به همکاری با روسیه هستند.