پیشرفت علمی: سگ‌ها پارکینسون را با دقت بالا از روی بوی پوست تشخیص می‌دهند

توانایی خارق‌العاده سگ‌ها در تشخیص پارکینسون

تشخیص بیماری پارکینسون در حال حاضر به ظهور علائم آشکار نظیر لرزش و سفتی عضلات وابسته است که اغلب سال‌ها پس از آغاز آسیب مغزی بروز می‌کنند. پزشکان برای تشخیص به مشاهده این علائم فیزیکی متکی هستند، زیرا آزمایش‌های پزشکی موجود یا تهاجمی، یا گران‌قیمت و یا غیرقابل اعتماد هستند. اما سگ‌ها با حس بویایی ۱۰ هزار برابر حساس‌تر از انسان، قادر به تشخیص تغییرات مولکولی نامرئی برای حواس ما هستند.

آموزش سگ‌ها برای تشخیص از نمونه‌های پوستی

محققان دانشگاه‌های بریستول و منچستر، با همکاری «سگ‌های تشخیص پزشکی» در بریتانیا، دریافتند که بیماران پارکینسون در مقایسه با افراد سالم، روغن‌های متفاوتی (سبوم) روی پوست خود تولید می‌کنند. این سبوم بوی متمایزی دارد که سگ‌های آموزش‌دیده می‌توانند آن را از نمونه‌های ساده سواب پنبه‌ای تشخیص دهند.

از میان ۱۰ سگ کاندید اولیه، تنها دو سگ نر، یک گلدن رتریور دو ساله و یک لابرادور-گلدن رتریور سه ساله، برای این کار استثنایی تشخیص داده شدند. آموزش این سگ‌ها روشمند و طاقت‌فرسا بود و طی ۳۸ تا ۵۳ هفته، آن‌ها یاد گرفتند که بین ۲۰۵ نمونه پوست مختلف از افراد مبتلا به پارکینسون و افراد سالم تمایز قائل شوند. مربیان تنها به شناسایی‌های صحیح پاداش می‌دادند و به سگ‌ها آموزش می‌دادند که فقط در صورت تشخیص بوی منحصر به فرد بیماری هشدار دهند.

دقت بی‌نظیر در آزمایش‌های دوسوکور

در آزمایش‌های دوسوکور، ۱۰۰ نمونه کاملاً جدید به سگ‌ها ارائه شد، به طوری که نه مربیان و نه محققان از محتوای نمونه‌ها اطلاعی نداشتند. نتایج این آزمایش‌ها که در «مجله بیماری پارکینسون» منتشر شد، چشمگیر بود:

• سگ اول: ۲۸ نمونه از ۴۰ نمونه پارکینسون را به درستی تشخیص داد (۷۰ درصد حساسیت) و ۵۴ نمونه از ۶۰ نمونه سالم را به درستی رد کرد (۹۰ درصد اختصاصیت).
• سگ دوم: ۳۲ نمونه از ۴۰ نمونه پارکینسون را تشخیص داد (۸۰ درصد حساسیت) و ۵۹ نمونه از ۶۰ نمونه کنترل را به درستی نادیده گرفت (۹۸ درصد اختصاصیت).

این میزان دقت از بسیاری از سناریوهای تشخیص پزشکی فعلی، از جمله تشخیص سرطان مثانه با دقت ۴۱ درصد، فراتر می‌رود و با برخی از آزمایش‌های آزمایشگاهی و روش‌های تصویربرداری مغز مورد استفاده در بیمارستان‌ها رقابت می‌کند.

تحقیقات بر روی بیمارانی متمرکز بود که هنوز دارو مصرف نکرده بودند تا نتایج علمی دقیق‌تری در مورد مشخصات بوی طبیعی بیماری به دست آید.

راز بویایی پارکینسون: سبوم تغییر یافته

بیماری پارکینسون علاوه بر تأثیر بر حرکت، نحوه تولید چربی پوست را نیز تغییر می‌دهد. بیماران اغلب دچار درماتیت سبورئیک می‌شوند که شامل تولید بیش از حد سبوم با ترکیب شیمیایی متفاوت از افراد سالم است. این سبوم تغییر یافته، ترکیبات آلی فرار (مولکول‌های بو) ایجاد می‌کند که یک امضای بویایی متمایز را شکل می‌دهند. در حالی که بینی انسان قادر به تشخیص این تفاوت‌های ظریف نیست، سگ‌ها می‌توانند تغییرات مولکولی را در سطح سلولی شناسایی کنند.

آینده تشخیص زودهنگام پارکینسون

اگرچه سگ‌ها جایگزین متخصصان مغز و اعصاب نمی‌شوند، اما می‌توانند به عنوان ابزاری ارزشمند برای غربالگری، به ویژه در مناطقی با دسترسی محدود به متخصصان اختلالات حرکتی، عمل کنند. تشخیص زودهنگام می‌تواند درمان زودهنگام را ممکن ساخته و به طور بالقوه سرعت پیشرفت بیماری را کاهش دهد.

این تحقیقات همچنین راه را برای توسعه حسگرهای الکترونیکی هموار می‌کند که قادر به تشخیص همان امضاهای شیمیایی شناسایی شده توسط سگ‌ها هستند. چنین دستگاه‌هایی می‌توانند غربالگری سریع و غیرتهاجمی را بدون نیاز به زمان و هزینه قابل توجه آموزش سگ‌ها فراهم آورند.

با این حال، چالش‌هایی نیز وجود دارد؛ آموزش سگ‌های تشخیص به زمان و منابع قابل توجهی نیاز دارد و تنها درصد کمی از کاندیداها برای این کار مناسب هستند. همچنین، این مطالعه نتوانست عوامل خاصی را که تشخیص برخی نمونه‌ها را آسان‌تر می‌کند، مشخص کند. با وجود این محدودیت‌ها، این مطالعه گامی مهم در تشخیص بیماری پارکینسون محسوب می‌شود و نشان می‌دهد که قدیمی‌ترین همراه بشر می‌تواند به متحدی غیرمنتظره در مبارزه با یکی از چالش‌برانگیزترین بیماری‌های عصبی تبدیل شود.