خبر کامل
ناجیان گمنام: سگ‌های زنده‌یاب هلال‌احمر، قهرمانان بی‌ادعای نجات جان انسان‌ها
در میان قهرمانان گمنام کشور، سگ‌های زنده‌یاب هلال‌احمر با فداکاری بی‌نظیر خود، جان انسان‌ها را از زیر آوار نجات می‌دهند. این حیوانات آموزش‌دیده و مربیان سخت‌کوششان، روزها و شب‌ها را در تمرینات طاقت‌فرسا می‌گذرانند تا در لحظات بحرانی، امیدبخش‌ترین صدا برای گرفتارشدگان باشند. در یک تور رسانه‌ای ویژه در محمدشهر کرج، خبرنگاران از نزدیک شاهد توانمندی‌های این ناجیان چهارپا و داستان‌های پنهان وفاداری و ایثار آنها بودند.
قهرمانانی که جان انسان‌ها را نجات می‌دهند
سگ‌های زنده‌یاب، همراه با مربیان خود، در یک مانور نمایشی، مهارت‌های تخصصی‌شان را به نمایش گذاشتند. نقطه اوج این برنامه، اجرای یک مانور واقعی زنده‌یابی بود که در آن دو قلاده سگ آموزش‌دیده موفق شدند فردی را که در زیر آوار ساختگی محبوس شده بود، به‌سرعت و با مهارت بالا شناسایی کنند. این عملیات، کاملاً مشابه شرایط بحرانی زلزله یا حملات انفجاری بود.
پشت این نمایش حرفه‌ای، داستان‌هایی از وفاداری، ایثار و جان‌فشانی سگ‌هایی نهفته است که نه تنها در حوادث داخلی کشور، بلکه در بحران‌های جهانی نیز جان انسان‌ها را نجات داده‌اند. بسیاری از همین سگ‌های زنده‌یاب در عملیات امداد و نجات حملات اخیر تهران، حضوری مستمر و سخت‌کوشانه داشتند. در طول دوازده روز عملیات طاقت‌فرسا، آنها با صدمات جسمی خود و مربیانشان مواجه شدند و متأسفانه دو قلاده از آنها جان خود را در راه نجات انسان‌ها از دست دادند؛ روایتی غم‌انگیز اما غرورآفرین از فداکاری بی‌چشم‌داشت.
حضور در مأموریت‌های بین‌المللی و داخلی
حمید رهنما، کارشناس مسئول تیم‌های امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر، به نقش حیاتی سگ‌های زنده‌یاب اشاره کرد و اظهار داشت:
«سگ‌های ما در مأموریت‌های بین‌المللی مانند سیل پاکستان و زلزله ترکیه نقش‌آفرینی مؤثری داشتند. در عملیات اخیر حملات تهران که ۱۲ روز به طول انجامید، این سگ‌ها به‌طور شبانه‌روزی فعال بودند اما متأسفانه در این عملیات، دو قلاده سگ به علت ناامن بودن آوار، جان خود را از دست دادند.»
وی تأکید کرد: «گاهی جان یک سگ می‌تواند به معنای نجات جان چندین انسان باشد. اگر در حین عملیات آسیب ببیند، از روند تجسس خارج می‌شود و این یعنی احتمال نجات کمتر.»
آموزش در شرایط واقعی و ارتباط عاطفی
رهنما به فرآیند آموزش سخت و پیچیده این حیوانات اشاره کرد و گفت: «در دوره‌های آموزشی، شرایطی مانند آتش، دود، صدای مهیب و حتی ترقه شبیه‌سازی می‌شود. اما موج انفجار یکی از شدیدترین فشارها برای سگ‌هاست که واقعاً باعث استرس بالایی می‌شود.»
وی همچنین بر ارتباط عاطفی دائمی مربیان با سگ‌ها تأکید کرد و افزود: «ما با این سگ‌ها زندگی می‌کنیم. همه زندگی ما با آنها گره خورده. بسیاری از مربیان حتی به مرخصی نمی‌روند، چون دل‌شان با سگ‌هایشان است.»
سگ‌ها زودتر از انسان‌ها حال مربی را می‌فهمند
این کارشناس و مربی باسابقه درباره تعامل عاطفی انسان و سگ‌های امدادی توضیح داد: «این حیوانات بسیار باهوش‌اند. گاهی حتی زودتر از خود ما متوجه می‌شوند حال مربی‌شان خوب نیست و تلاش می‌کنند همراهی بیشتری نشان دهند.»
وی ادامه داد: «دوره خدمت سگ‌ها حدود ۱۰ سال است. از سال هشتم یک توله در کنار سگ باتجربه قرار می‌گیرد تا برای جایگزینی آماده شود.»
لحظه‌ای احساسی؛ دیدار نجات‌یافته با ناجی چهارپای خود
رهنما به خاطره‌ای از یکی از عملیات‌های نجات اشاره کرد: «نجات‌یافته‌ای به دیدن سگی آمد که جانش را نجات داده بود. وقتی آن سگ را دید، او را در آغوش گرفت و گفت: تنها صدای آرامش‌بخش اون لحظه برای من، صدای پارس همان سگی بود که پیدایم کرد.»
تخصص در زنده‌یابی و توسعه تیم‌های ردیاب
رهنما با تأکید بر اولویت مأموریت‌های زنده‌یابی گفت: «با دستور مربی، در برخی موارد پیکر جان‌باختگان نیز توسط سگ‌ها شناسایی می‌شود. آنها با مهارت بالا نقطه‌زنی می‌کنند و محل دقیق را مشخص می‌کنند.»
وی با اشاره به توسعه ظرفیت‌ها افزود: «در حال حاضر، وارد مرحله تربیت سگ‌های ردیاب شده‌ایم. جنگ اخیر تجربه بزرگی بود که باعث اصلاح روند آموزش‌ها شد. خوشبختانه، تمام مربیان فعلی ما ایرانی‌اند و با استانداردهای بالا فعالیت می‌کنند.»
آمار نجات؛ ۱۵ نفر زنده و ۱۸۸ پیکر
به گفته این کارشناس، تاکنون سگ‌های تیم آنست موفق به یافتن ۱۵ فرد زنده و ۱۸۸ پیکر جان‌باختگان در حوادث مختلف شده‌اند. این آمار، بیانگر ارزش غیرقابل‌انکار حضور سگ‌های زنده‌یاب در مأموریت‌های امداد و نجات کشور است.
هزینه بالا، اما ارزشی بی‌بدیل
رهنما با اشاره به هزینه‌های نگهداری سگ‌ها گفت: «این هزینه‌ها فقط خوراک نیست؛ مراقبت‌های دامپزشکی، بهداشت، آموزش و تجهیزات بسیار پرهزینه‌اند. اما جان انسانی که نجات پیدا می‌کند، ارزش همه این تلاش‌ها را دارد.»
وی همچنین توضیح داد: «پس از بازنشستگی، سگ‌ها معمولاً به همان مربی واگذار می‌شوند؛ چراکه تنها کسی که می‌تواند همچنان پیوند عاطفی عمیقی با آنها داشته باشد، مربی‌شان است.»
نخستین خودروی سیار امداد دامپزشکی سگ‌های نجات در ایران
مصطفی شاه‌کرمی، دامپزشک تیم، درباره ضرورت مراقبت درمانی از سگ‌های امداد و نجات گفت: «برای اولین بار در کشور، یک خودروی امداد سیار تخصصی برای سگ‌های امدادی طراحی و تجهیز شده که دارای اتاق جراحی، کلینیک دامپزشکی مستقل، مانیتور قلب، ساکشن، شوک قلبی و دیگر تجهیزات پیشرفته است.»
وی افزود: «این خودرو با حمایت رئیس سازمان امداد و نجات، تهیه شده و پیش‌تر در شهریار مستقر بود. دستگاه‌های اصلی این کلینیک از ژاپن وارد شده‌اند و توان درمان فوری در لحظه بحران را دارند.»
مکسی، قهرمان مجروحی که برگشت
شاه‌کرمی همچنین گفت: «در جریان عملیات اخیر، سگی به نام مکسی که حدود ۸ سال دارد، بر اثر ترکش دچار آسیب شد. خوشبختانه پس از درمان، دوباره به جمع سگ‌های عملیاتی بازگشت.»
اجرای مانور زنده‌یابی برای خبرنگاران
در پایان این بازدید، یک مانور عملیاتی اجرا شد که طی آن، داوطلبی از جمع خبرنگاران در محیط شبیه‌سازی‌شده آوار پنهان شد. پس از جست‌وجوی دقیق و بوکشیدن توسط سگ‌های آموزش‌دیده، محل دقیق حضور فرد شناسایی و با پارس ممتد اعلام شد؛ نشانه‌ای واضح از تشخیص موفق زنده بودن فرد که دقیقاً در عملیات‌های واقعی نیز به همین صورت اجرا می‌شود.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.