بازسازی چهره‌های باستانی: نگاهی تازه به انسان‌تباران منقرض‌شده

بازسازی چهره‌های باستانی در مستند «انسان»

بی‌بی‌سی به‌تازگی مجموعه‌ای از تصاویر فراواقع‌گرایانه و بازسازی‌شده از چهره‌های چهار گونه اولیه انسان را منتشر کرده است. این تصاویر هم‌زمان با آغاز پخش مستند پنج قسمتی «انسان» معرفی شده‌اند. این مستند که با اجرای الا الشماحی، دیرین‌مردم‌شناس، ساخته شده، روایتگر ۳۰۰ هزار سال تاریخ تکامل بشر است.

الشماحی در گفت‌وگو با آی‌اف‌ال‌ساینس، تجربیات خود را از این پروژه بیان کرده است. او فرصت مشاهده انسان‌های کوچکی را یافته که به دلیل شباهت به شخصیت‌های «ارباب حلقه‌ها»، لقب «هابیت» به آن‌ها داده شده است. همچنین، او توانسته نمونه واقعی دورگه‌ای از نئاندرتال و انسان خردمند را در رومانی از نزدیک ببیند. بازدید از یکی از قدیمی‌ترین فسیل‌های انسانی در موزه‌ای در اتیوپی و مشاهده مکان‌هایی که به قدیمی‌ترین آیین‌های بشری مربوط‌اند، از دیگر تجارب وی بوده است.

فناوری نوین و گونه‌های همزیست

مجموعه مستند «انسان» با حضور تیمی از کارشناسان در نقاط مهم فسیلی جهان، سفری علمی به مسیر تکامل انسان فراهم می‌کند. در زمان ظهور انسان خردمند در آفریقا، دست‌کم شش گونه دیگر از انسان‌ها همزمان روی زمین زندگی می‌کردند. با استفاده از فناوری‌های نوین فتوگرامتری و جدیدترین داده‌های فسیلی، اکنون چهره‌هایی دقیق از گونه‌هایی مانند:

• انسان فلورسی
• انسان راست‌قامت
• نئاندرتال‌ها
• و خود انسان خردمند

بازسازی شده‌اند تا شناخت بهتری از آن‌ها فراهم شود.

الشماحی در بیانیه‌ای اعلام کرد که تصاویر بازسازی‌شده، دقیق‌ترین مدل‌های سه‌بعدی فراواقع‌گرایانه از گونه‌های انسانی هستند که تاکنون در تلویزیون به نمایش درآمده‌اند. او افزود: «این گونه‌ها برای صدها هزار سال دیده نشده بودند و هیچ برنامه‌ای تاکنون این تعداد گونه انسانی را به این شکل زنده نکرده است.»

بررسی رفتار و سبک زندگی انسان‌تباران

افزون‌بر بازسازی ظاهری، رفتار و سبک زندگی گونه‌های انسان‌تبار نیز از طریق شواهد مختلفی در نقاط مختلف جهان بررسی شده است. به‌عنوان مثال، شواهدی در غارهای آمریکای شمالی وجود دارد که نشان می‌دهد انسان‌های اولیه، خرس‌های عظیم‌الجثه‌ای را شکار می‌کردند که قدشان به سه متر می‌رسید.

الشماحی باور دارد مستند «انسان» می‌تواند موجب شود مردم نسبت به داستان بشر فروتن‌تر باشند و در عین حال به عظمت آن پی ببرند؛ زیرا ممکن بود انسان خردمند مانند دیگر گونه‌ها به سادگی منقرض شود. او می‌گوید گونه‌های دیگر انسان در زمان ظهور انسان خردمند از جهات بسیاری توانمندتر بودند و احتمال داشت انسان خردمند پیش از آن‌ها از صحنه تکامل محو شود؛ اما در نهایت، تنها گونه انسانی بود که در زمین باقی ماند.

زمان پخش مستند

پخش مستند پنج قسمتی «انسان» از روز دوشنبه ۱۴ ژوئیه، از شبکه BBC Two و iPlayer آغاز شده است. همچنین، این مجموعه چهارشنبه ۱۷ سپتامبر، از شبکه PBS پخش خواهد شد و به صورت آنلاین در کانال NOVA در یوتیوب و اپلیکیشن PBS نیز در دسترس خواهد بود.