وویجرها: ۵۰ سال در فضا و قابلیت ردیابی سیگنال‌های انسانی در کیهان

پایداری ارتباط وویجرها در فضا

با ادامه حرکت وویجرها در پهنه بی‌کران فضا، سیگنال‌های ارسالی آن‌ها به‌تدریج ضعیف‌تر می‌شوند که این پدیده‌ای طبیعی و مطابق با قوانین فیزیک است. در حال حاضر، یکی از آنتن‌های حیاتی مسئول حفظ این ارتباط، تحت تعمیر و به‌روزرسانی قرار دارد تا از پایداری و وضوح اتصال اطمینان حاصل شود.

پژوهشگران با بررسی دقیق، به نتایج جالبی در مورد حداکثر فاصله قابل ردیابی وویجرها دست یافته‌اند. بر اساس یافته‌های آن‌ها، می‌توان سیگنال‌های وویجرها را تا فاصله‌ی ۰٫۹۷ سال نوری یا حدود ۳۵۴ روز نوری از زمین ردیابی کرد.

سرعت و مسیر وویجرها

وویجرها برای خروج از منظومه شمسی، نیازمند سرعت بسیار بالایی بودند. با این حال، هنگام عبور از کنار سیارات غول‌پیکر، به دلیل کشش گرانشی خورشید، سرعت آن‌ها تا حدودی کاهش یافت. با وجود این کاهش، آن‌ها همچنان با سرعتی باورنکردنی در حال حرکت هستند. به عنوان مثال، سرعت وویجر ۱ به ۶۱٬۵۰۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد.

با این سرعت چشمگیر، وویجر ۱ برای رسیدن به فاصله‌ی ۳۵۴ روز نوری از زمین، هنوز به نزدیک به ۱۷٬۰۰۰ سال زمان نیاز دارد. البته، باتری هسته‌ای این کاوشگر قطعاً تا آن زمان دوام نخواهد آورد.

نشانه‌های فناوری و جست‌وجوی هوش فرازمینی

اطلاعات فوق برگرفته از مقاله دکتر سوفیا شیخ است که به بررسی قابلیت شناسایی «نشانه‌های فناوری» (Technosignatures) می‌پردازد. این نشانه‌ها، شواهد احتمالی از وجود تمدن‌های پیشرفته هستند و می‌توانند در قالب‌های گوناگونی ظاهر شوند، از جمله:

• اختفای ستاره‌ای: که ممکن است به سازه‌های عظیمی مانند «کره دایسون» اشاره داشته باشد.
• آلاینده‌ها و گازهای غیرطبیعی: موجود در جو یک سیاره فراخورشیدی.
• سیگنال‌های مخابراتی: کشف امواج رادیویی یا دیگر اشکال ارتباطات.

تشخیص سیگنال‌های رادیویی، سال‌هاست که محور اصلی پروژه «جست‌وجوی هوش فرازمینی» (SETI) بوده است. با توجه به اینکه مخابرات انسانی به فضا نشت می‌کند، منطقی است که به دنبال ارتباطات موجودات فرازمینی باشیم. این ارتباطات می‌توانند شامل پیام‌های عمدی (مانند پیام ارسالی از تلسکوپ آرسیبو) و همچنین سیگنال‌های ناآگاهانه‌ای باشند که به طور ناخواسته به فضا نشت می‌کنند.

پژوهشی دیگر به رهبری رامیرو کائسِه سایدِه نشان داد که اگر تمدنی دارای تلسکوپی در حد و اندازه «آرایه‌ی یک کیلومتر مربعی» (SKA) باشد، می‌تواند سیگنال‌های برج‌های موبایل ما را تا فاصله‌ی ۱۰ سال نوری شناسایی کند. همچنین، با تمرکز بر رادارهای فرودگاهی، آن‌ها قادر خواهند بود ما را تا فاصله‌ی ۲۰۰ سال نوری ردیابی کنند. سایدِه از دانشگاه منچستر در این باره می‌گوید:

«اینجا فناوری داریم و امواج رادیویی تولید می‌کنیم. می‌خواهیم بفهمیم که آیا تمدنی دیگر با فناوری کافی می‌تواند این انتشارهای رادیویی ما را تشخیص دهد یا نه.»

پژوهش‌های شیخ و سایده، نگاهی عمیق به نشانه‌های فناوری انسان و قابلیت شناسایی آن‌ها در کیهان دارند. در مقاله دکتر شیخ آمده است که امواج رادیویی «شبکه ارتباطات فضایی ناسا» (Deep Space Network) که انسان را به کاوشگرهای رباتیکش در سراسر منظومه شمسی و فراتر متصل می‌کند، تا فاصله‌ی ۶۵ سال نوری قابل شناسایی هستند. در این حجم از فضا، چندین هزار سامانه ستاره‌ای وجود دارد و این احتمال وجود دارد که یکی از آن‌ها اکنون از حضور ما آگاه باشد.

یافته‌های این پژوهش در نشریه‌ی معتبر The Astronomical Journal منتشر شده است.