روایت سردار شهید حاجی‌زاده از نقش رهبری در توسعه قدرت موشکی ایران

تدبیر رهبری در بحران‌های منطقه‌ای

سردار حاجی‌زاده در این گفت‌وگو به نقش حیاتی رهبری در جلوگیری از ورود ایران به تله‌های منطقه‌ای اشاره می‌کند. وی با ذکر مثال‌هایی از جمله جنگ اول خلیج فارس و آزادسازی کویت، توضیح می‌دهد که چگونه در آن زمان بسیاری از مسئولین داخلی معتقد بودند که باید در کنار صدام حسین علیه آمریکا قرار گرفت. اما تنها کسی که این وضعیت را یک «تله» تشخیص داد و اجازه نداد کشور و نیروهای مسلح در آن گرفتار شوند، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بودند.

«تنها کسی که تشخیص داد این تله است و دو طرف این جبهه گروه‌های باطل هستند، یعنی یک طرف آمریکا و اروپا و کشورهای غربی، یک طرف هم صدام، حضرت آقا بودند که اجازه ندادند کشور و نیروهای مسلح در این تله گرفتار شوند.»

این تدبیر در موارد متعدد دیگری نیز، از جمله در جنگ افغانستان و در طول ۳۰ سال اخیر، تکرار شده است که ورود به این عرصه‌ها می‌توانست برای کشور یک تله باشد.

توسعه قدرت موشکی: از مهندسی معکوس تا خودکفایی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گفت‌وگو به چگونگی آغاز و توسعه برنامه موشکی ایران اختصاص دارد. سردار حاجی‌زاده روایت می‌کند که در سال ۱۳۶۳، با وجود موجودی بسیار محدود موشک (که هیچ‌گاه از هفت یا هشت فروند تجاوز نمی‌کرد)، تصمیم دشواری برای اختصاص دو فروند از این موشک‌ها به مهندسی معکوس گرفته شد. این تصمیم در دوران جنگ و با وجود نیاز مبرم به موشک‌ها برای مقابله با دشمن، نشان‌دهنده دوراندیشی در مسیر خودکفایی بود.

• سال ۱۳۶۳: اختصاص دو فروند موشک از موجودی محدود برای مهندسی معکوس.
• موجودی موشک: هیچ‌گاه از ۷-۸ فروند تجاوز نکرد.
• تصمیم دشوار: جدا کردن موشک‌ها برای تحقیق در اوج جنگ.

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، که در آن زمان رئیس‌جمهور بودند، از نزدیک پیگیر این تحقیقات بودند و بر اهمیت بومی‌سازی و تولید داخلی تأکید فراوان داشتند. ایشان حتی کلنگ ساخت کارخانه موشکی را در همان سال‌ها به زمین زدند که نشان‌دهنده اهمیت این موضوع از همان ابتدا بود.

این مسیر، طولانی، سخت و پیچیده بود، زیرا زیرساخت‌های اولیه و فناوری‌های پیش‌نیاز در کشور وجود نداشت و باید گام به گام به آن‌ها دست می‌یافتیم.

مخالفت با خرید موشک‌های ارزان‌قیمت شوروی

در اوایل دهه ۷۰ شمسی (سال ۱۹۹۱ میلادی)، با فروپاشی شوروی، فرصتی بی‌نظیر برای خرید موشک و سکوی پرتاب با قیمت‌های بسیار پایین (موشک ۱۰ هزار دلار و سکوی پرتاب ۱۰۰ هزار دلار) فراهم شد. این در حالی بود که ایران پیش از آن هر موشک را از کره شمالی حدود ۲.۵ میلیون دلار و سکوی پرتاب را ۲.۵ تا ۳ میلیون دلار خریداری می‌کرد.

با وجود استقبال گسترده در نیروهای مسلح و مجموعه موشکی برای این خرید، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تنها کسی بودند که با این معامله مخالفت کردند. ایشان حتی با عصبانیت تأکید کردند که کسی نباید این موضوع را پیگیری کند.

چرا مخالفت؟

دلیل این مخالفت، جلوگیری از توقف روند بومی‌سازی و تولید داخلی بود که از سال ۱۳۶۳ آغاز شده و در حال به ثمر نشستن بود. خرید موشک‌های آماده می‌توانست این مسیر را متوقف کرده و کشور را در بلندمدت وابسته نگه دارد. این تدبیر، به گفته سردار حاجی‌زاده، مسیر رسیدن به موشک‌های زمین به زمین و دوربردتر را تضمین کرد و از عقب‌افتادگی‌های آتی جلوگیری نمود.

وضعیت نظامی ایران در پایان جنگ و پیشرفت ۳۲ ساله

سردار حاجی‌زاده در ادامه به مقایسه وضعیت نظامی ایران در پایان جنگ تحمیلی و سال ۱۴۰۰ می‌پردازد. وی تأکید می‌کند که در پایان جنگ، سپاه و ارتش از نظر تسلیحاتی در وضعیت نامطلوبی قرار داشتند. سپاه عمدتاً به تجهیزات غنیمتی متکی بود و ارتش نیز به دلیل هشت سال جنگ و تحریم، از فناوری روز دنیا عقب مانده بود.

در حالی که عراق تا روز آخر جنگ سلاح‌های پیشرفته دریافت می‌کرد، ایران به دلیل تحریم‌ها از دستیابی به تسلیحات مدرن محروم بود. این عقب‌افتادگی در پایان جنگ، ضرورت خودکفایی و بومی‌سازی را بیش از پیش آشکار ساخت و مسیر پیشرفت ۳۲ ساله پس از جنگ را هموار کرد.