ارزیابی جدید آمریکا: تنها سایت هسته‌ای فردو در ایران نابود شده است

ارزیابی‌های متناقض و واکنش کاخ سفید

شبکه خبری ان‌بی‌سی به نقل از چهار مقام آگاه گزارش داده است که ارزیابی جدید دولت ترامپ، که اخیراً به قانونگذاران، مقامات وزارت دفاع و کشورهای متحد ارائه شده، نشان می‌دهد که تنها سایت فردو در حملات آمریکا نابود شده و سایت‌های نطنز و اصفهان خسارات جزئی دیده‌اند. این در حالی است که دونالد ترامپ بارها بر «نابودی کامل» قابلیت‌های هسته‌ای ایران تأکید کرده است.

پیش از این، یک گزارش محرمانه پنتاگون نیز فاش شده بود که حاکی از آن بود که حمله آمریکا تنها برنامه هسته‌ای ایران را «چند ماه» به عقب انداخته و آن را نابود نکرده است. ترامپ این گزارش را «ناتمام» خوانده و مجدداً بر نابودی برنامه هسته‌ای ایران اصرار ورزیده بود.

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به گزارش ان‌بی‌سی، آن را رد کرده و اظهار داشت: «همانطور که رئیس‌جمهور گفته و کارشناسان تأیید کردند، عملیات چکش نیمه‌شب، قابلیت‌های هسته‌ای ایران را کاملاً از بین برد. به لطف اقدام قاطع او، آمریکا و جهان امن‌تر شده‌اند.»

جزئیات حملات و وضعیت تأسیسات

حملات هوایی آمریکا به سه مرکز هسته‌ای ایران شامل فردو، نطنز و اصفهان، در تاریخ اول تیرماه (۲۲ ژوئن)، همزمان با جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، صورت گرفت. دونالد ترامپ در همان زمان این حمله را «بسیار موفقیت‌آمیز» توصیف کرده و گفته بود که «فردو نابود شده است.»

سازمان انرژی اتمی ایران نیز پس از این حملات، با صدور بیانیه‌ای تأیید کرد که تأسیسات فردو، نطنز و اصفهان مورد حمله قرار گرفته‌اند و این حملات را «مغایر با قوانین بین‌المللی، به ویژه معاهده عدم اشاعه سلاح‌های اتمی (ان‌پی‌تی)» دانست. ایران جزئیات خسارات را اعلام نکرد اما آن را «جدی» توصیف کرد.

فردو، دومین تأسیسات بزرگ غنی‌سازی هسته‌ای ایران پس از نطنز، در عمق کوهی نزدیک شهر قم، حدود ۹۵ کیلومتری جنوب غرب تهران ساخته شده است. ترامپ پیشتر با اشاره به این کوه گفته بود: «آنها باید کوه دیگری را انتخاب کنند، (زیرا قبلی) خیلی آسیب دیده بود.»

در ماه مارس ۲۰۲۳، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ذرات اورانیومی با غنای ۸۳.۷ درصد را در این تأسیسات شناسایی کرده بود که بسیار نزدیک به سطح غنی‌سازی تسلیحاتی است.

طرح‌های نظامی و اظهارات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

شبکه ان‌بی‌سی همچنین گزارش داده است که فرماندهی مرکزی آمریکا طرح بسیار جامع‌تری برای حمله به ایران تدوین کرده بود که به جای یک شب، چندین هفته به طول می‌انجامید. اما دونالد ترامپ این طرح را رد کرده است، زیرا با سیاست‌های او مبنی بر بیرون کشیدن پای آمریکا از درگیری‌های خارجی در تضاد بود.

رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، پیشتر اعلام کرده بود که با وجود آسیب‌های جدی ناشی از حملات اسرائیل و آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران، تهران قادر است در چند ماه تولید اورانیوم غنی‌شده را از سر بگیرد. این اظهارات نیز نشان‌دهنده عدم نابودی کامل برنامه هسته‌ای ایران است.