آیین‌نامه ۱۴۰۰ داروخانه‌ها: «نقطه تاریک» و هشدارهای جدی برای ۱۴۰۴

آیین‌نامه ۱۴۰۰: تدوین پشت درهای بسته و پیامدهای آن

آیین‌نامه تأسیس داروخانه در سال ۱۴۰۰، بدون هیچ‌گونه مشورتی با صنف داروسازان، انجمن داروسازان و سازمان نظام پزشکی تدوین و ابلاغ شد. این اقدام، علی‌رغم وعده رئیس وقت سازمان غذا و دارو مبنی بر عدم اجرای آن، در نهایت با بی‌تدبیری وزیر وقت بهداشت به مرحله اجرا درآمد.

پیامدهای این آیین‌نامه به سرعت آشکار شد:

• بیش از ۹۵ درصد بندهای آیین‌نامه توسط دیوان عدالت اداری ابطال شد.
• راه برای تأسیس داروخانه توسط افراد غیر داروساز باز شد.
• بیش از چهار هزار داروخانه در طول دو سال تأسیس گردید.

برهم خوردن نظام سطح‌بندی و توزیع نامتوازن

یکی از مهم‌ترین آسیب‌های آیین‌نامه ۱۴۰۰، حذف فاصله‌های تأسیس و امتیاز تأسیس بود که به برهم خوردن نظام سطح‌بندی منجر شد. این تغییرات باعث شد که مناطق کم‌برخوردار از داروخانه خالی شده و اغلب داروخانه‌ها به مناطق پربرخوردار کوچ کنند. به عنوان مثال:

• در استان سیستان و بلوچستان، سرانه داروخانه به ازای هر ۱۲۰۰۰ نفر یک باب رسید.
• در مناطق شمالی تهران، این سرانه به ازای هر ۳۵۰۰ نفر یک باب داروخانه افزایش یافت.

این نابرابری در توزیع، دسترسی عادلانه مردم به خدمات دارویی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

آیین‌نامه ۱۴۰۴: درس عبرت از گذشته

با نزدیک شدن به زمان تدوین آیین‌نامه جدید در سال ۱۴۰۴، انجمن داروسازان ایران و سازمان نظام پزشکی هشدارهای لازم را ارائه کرده‌اند. هادی احمدی و عضو هیئت مدیره سازمان نظام پزشکی تأکید دارند که مدیران فعلی باید از تجربه ناموفق آیین‌نامه ۱۴۰۰ درس بگیرند و از تکرار آن جلوگیری کنند.

عضو هیئت مدیره سازمان نظام پزشکی اظهار داشت: «اینک که هم هشدارها داده شده هم درفت‌ها را از طرف صنف دریافت کرده؛ دیگر جای هیچ اما و اگری نیست و انشاالله که در تدوین آیین‌نامه جدید با استفاده از خرد جمعی و مورد مشورت قرار دادن انجمن داروسازان ایران و سازمان نظام پزشکی؛ و با درایت وزیر بهداشت که خود زمانی سکاندار سازمان نظام پزشکی بود، آیین‌نامه‌ای منطبق بر قانون تدوین گردد.»

امید است که با مشورت و همکاری با نهادهای تخصصی و استفاده از خرد جمعی، آیین‌نامه‌ای منطبق بر قانون و در راستای منافع ملی تدوین شود تا از تکرار آسیب‌های گذشته به صنعت داروسازی کشور جلوگیری به عمل آید.