دالان زنگزور؛ تهدیدی برای نفوذ ایران در دریای مازندران و آسیای مرکزی

تحلیل ژئوپلیتیک دالان زنگزور: تهدید منافع ایران در دریای مازندران و آسیای مرکزی

مرجان بدیعی، استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تهران، در گفت‌وگویی اختصاصی به بررسی ابعاد پنهان و پیامدهای ژئوپلیتیکی دالان زنگزور پرداخت. وی تاکید کرد که این دالان تنها به معنای ارتباط با قفقاز جنوبی نیست، بلکه دروازه‌ای برای نفوذ ترکیه به دو منطقه استراتژیک دریای مازندران و آسیای مرکزی خواهد بود که می‌تواند رقابت‌های منطقه‌ای را به شدت افزایش دهد.

دالان زنگزور: فراتر از قفقاز جنوبی

بدیعی توضیح داد که نگاه صرف به دالان زنگزور به عنوان یک مسیر ارتباطی با قفقاز جنوبی، دیدگاهی ناقص است. او هشدار داد که این دالان به ترکیه اجازه می‌دهد تا به دریای مازندران و سپس به آسیای مرکزی دسترسی پیدا کند. این در حالی است که ایران از طریق ترکمنستان همسایه بلافصل آسیای مرکزی است و این تحول به معنای ورود یک رقیب جدید به حوزه‌های نفوذ سنتی ایران است.

«دالان زنگزور را فقط به این بدانیم که با قفقاز جنوبی ارتباط پیدا بکند نیست، ترکیه از این طریق وارد دریای مازندران می‌شود و از این طریق وارد آسیای مرکزی می‌شود و ما از طریق ترکمنستان بلافصل با آسیای مرکزی همسایه‌ایم. این یعنی رقیب را در دو تا جایگاهی که ترکیه حضور ندارد عملاً راه دادیم.»

رقابت در دریای مازندران و آسیای مرکزی

استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تهران افزود که این وضعیت، رقابت را برای ایران در دو منطقه مهم دریای مازندران و آسیای مرکزی تسهیل می‌کند. ترکیه با ایجاد اتحادیه کشورهای ترک‌زبان، اهداف اقتصادی بلندمدتی را دنبال می‌کند و این مرز برای آنکارا اهمیت حیاتی دارد تا ارتباط ایران با این مناطق قطع شده و کنترل این مسیرها به دست ترکیه بیفتد.

• دریای مازندران: ورود ترکیه به این دریا، موازنه قدرت و منافع اقتصادی را تغییر خواهد داد.
• آسیای مرکزی: دسترسی ترکیه به این منطقه، رقابت‌های تجاری و ژئوپلیتیکی را تشدید می‌کند.
• قطع ارتباط ایران: هدف اصلی ترکیه، قطع ارتباط زمینی ایران با آسیای مرکزی و کنترل مسیرهای ترانزیتی است.