وضعیت بحرانی کارگران ساختمانی: محرومیت از بیمه و تشدید رکود پس از جنگ

تأثیر جنگ بر بازار مسکن و کارگران ساختمانی

اکبر شوکت با اشاره به تأثیر مستقیم و قابل توجه جنگ بر حوزه املاک و مستغلات، توضیح داد که شرایط جنگی و التهاب ایجاد شده در بازار مسکن، سرمایه‌گذاران حوزه ساخت و ساز را دلسرد کرده است. وی افزود: «فردی که قصد سرمایه‌گذاری در حوزه مسکن یا ساخت و ساز در شهری مثل تهران را داشته باشد، وقتی آینده را نامعلوم می‌بیند و احتمال وقوع درگیری‌ها افزایش می‌یابد، ترجیح می‌دهد سرمایه‌گذاری خود را محدود یا متوقف کند.»

تجربه جنگ تحمیلی هشت‌ساله نیز نشان می‌دهد که در آن دوران نیز رکود و کاهش قیمت‌ها در صنعت ساختمان رخ داده است. شوکت پیش‌بینی کرد که این رکود احتمالاً برای مدت‌ها ادامه خواهد داشت و برخی سازندگان فعلاً دست نگه داشته‌اند، در حالی که برخی دیگر به دنبال بازارهای جایگزین برای سرمایه‌گذاری نقدینگی خود هستند.

وی تأکید کرد که در همین مدت کوتاه، بازار ملک تهران تغییراتی را تجربه کرده و برخی مالکان به دلیل ترس از ادامه وضعیت، حاضر به فروش ملک خود زیر قیمت شده‌اند. این شرایط به وضوح نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند پول خود را حداقل برای مدتی در جای دیگری سرمایه‌گذاری کنند، که نتیجه آن بدتر شدن وضعیت کارگران ساختمانی است.

چالش‌های کارگران ساختمانی با تأمین اجتماعی

بزرگ‌ترین مشکل کارگران ساختمانی، به گفته شوکت، با سازمان تأمین اجتماعی است. وی اظهار داشت که تأمین اجتماعی درآمدهای بسیار بالایی از محل پیمان‌های ساختمانی و ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی کسب می‌کند، اما خدمات متناسب با این درآمدها را ارائه نمی‌دهد.

«این بخش از درآمد سازمان از محل فعالیت کارگر ساختمانی است اما تأمین اجتماعی نیمی از این پول را هم در راه خدمت‌رسانی به کارگران ساختمانی کشور خرج نمی‌کند.»

شوکت با اشاره به اینکه کارگران ساختمانی در معرض سخت‌ترین و مرگبارترین حوادث قرار دارند، تأکید کرد که آن‌ها از کمترین حق خود، یعنی بیمه اجتماعی، محروم هستند. وی مثالی آورد:

• پیمانکاران ساختمانی حدود ۸ درصد مبلغ قرارداد را به تأمین اجتماعی پرداخت می‌کنند.
• در بررسی لیست بیمه‌ها، مشاهده می‌شود که برای مثال، پیمانکار ۱۰ میلیارد تومان بابت ماده ۳۸ پرداخت کرده، اما به اندازه ۲ میلیارد تومان هم لیست بیمه رد نکرده است.

شوکت تصریح کرد که تأمین اجتماعی باید تمام درآمد حاصل از ماده ۳۸ را تماماً برای کارگران ساختمانی کنار بگذارد و نباید این پول را به حساب درآمدهای کلی سازمان واریز کند. وی افزود که تأمین اجتماعی در سال‌های گذشته درآمدهای مازاد زیادی از این محل دریافت کرده اما پاسخگو نیست.

سخت‌گیری‌های تأمین اجتماعی و محرومیت از بیمه

در شرایط رکود صنعت ساختمان، انتظار می‌رود که تأمین اجتماعی به کمک کارگران بیاید، اما به گفته شوکت، روند سابق همچنان ادامه دارد. بسیاری از کارگران ساختمانی به دلیل بیکاری قادر به پرداخت حق بیمه خود نیستند و با مشکلات متعددی مواجهند.

شوکت به بهانه‌های مختلفی که تأمین اجتماعی برای قطع بیمه کارگران ساختمانی استفاده می‌کند، اشاره کرد و مثالی از یک کارگر ساختمانی در اصفهان زد که علیرغم اشتغال برای برادرش (پیمانکار)، تأمین اجتماعی بیمه او را قبول نکرده است. وی این نوع سخت‌گیری‌ها را غیرمنصفانه و مشکل‌آفرین دانست و افزود که حتی به این کارگر گفته شده بود برای ادامه بیمه باید در جای دیگری نیز کار کند.

در نهایت، شوکت تأکید کرد که فشارهای وارد شده بر کارگران ساختمانی در دولت‌های گذشته، همچنان پابرجاست و وضعیت بیمه و اشتغال این قشر بسیار دشوار است. کارگران ساختمانی همچنان از بیمه اجتماعی، شغل پایدار و دستمزد کافی محروم هستند.