دنی بویل: از جادوی سینما تا بازگشت به ژانر زامبی و رازهای انتخاب بازیگران

آغاز یک مسیر سینمایی: از «نبرد آردن» تا اسکار

علاقه دنی بویل به سینما از سن یازده سالگی و با هدیه‌ای خاص از سوی والدینش آغاز شد: تماشای فیلم در سینما. او به همراه پدرش فیلم حماسی جنگی «نبرد آردن» را دید، در حالی که مادر و خواهرش به تماشای «آوای موسیقی» (اشک‌ها و لبخندها) رفتند. این تجربه، جادوی سینما را برای بویل آشکار کرد. پنج دهه بعد، این کارگردان از خانواده‌ای کارگری در منچستر انگلستان، توانست با فیلم «میلیونر زاغه‌نشین» در سال ۲۰۰۸، جایزه اسکار بهترین فیلم را از آن خود کند.

بویل با سبک بصری پرانرژی و پرشتاب خود، در ژانرهای متنوعی از جمله کمدی سیاه (رگ‌یابی)، تریلر زامبی‌محور (۲۸ روز بعد)، روایت‌های واقعی (استیو جابز، ۱۲۷ ساعت)، علمی-تخیلی (آفتاب) و موزیکال (دیروز) ردپای خود را بر جای گذاشته است.

بازگشت به ژانر زامبی با «۲۸ سال بعد»

پس از بیش از دو دهه، دنی بویل با فیلم جدید «۲۸ سال بعد» که با بودجه ۶۰ میلیون دلاری ساخته شده، دوباره به سینما بازگشته است. این فیلم دنباله‌ای بر «۲۸ روز بعد» است که با بودجه ۸ میلیون دلاری ساخته شد و به همراه نویسنده‌اش، الکس گارلند، جان تازه‌ای به ژانر زامبی بخشید.

در اوایل سال ۲۰۲۴، بویل و گارلند به طور غافلگیرکننده‌ای دو فیلمنامه را همزمان به استودیوها پیشنهاد دادند. رقابت شدیدی میان استودیوها درگرفت و در نهایت سونی متعهد شد که «۲۸ سال بعد» و دنباله آن با عنوان «۲۸ سال بعد: معبد استخوان» را پشت سر هم تولید کند. موفقیت این دو فیلم می‌تواند راه را برای ساخت قسمت سوم نیز هموار کند.

این پروژه، بویل را بار دیگر با تام راثمن، مدیر فیلم سونی، متحد کرد. راثمن که پیش‌تر هشت فیلم با بویل از جمله «میلیونر زاغه‌نشین» را ساخته بود، «۲۸ سال بعد» را بخشی از روند جدید سونی با عنوان «وحشت مؤلف‌محور» (auteur horror) می‌داند که بر دیدگاه کارگردان متمرکز است.

«احترام بی‌حد و مرزی برای استعداد و اصول اخلاقی دنی بویل قائلم. هر کدام از فیلمنامه‌ها از دیگری خفن‌تر بود.»- تام راثمن، مدیر فیلم سونی

همکاری با الکس گارلند و انتخاب بازیگران

الکس گارلند، نویسنده رمان «ساحل» که بویل در سال ۲۰۰۰ آن را به فیلم تبدیل کرد، نویسنده فیلمنامه «۲۸ روز بعد» نیز بود. ایده صحنه نمادین بیدار شدن شخصیت جیم (با بازی سیلیان مورفی) در خیابان‌های خالی لندن از گارلند بود، اما بویل آن را فراتر از تصور نویسنده بسط داد.

«در فیلمنامه، فقط حدود یک‌سوم صفحه نوشته شده بود: 'جیم در لندن خالی قدم می‌زند.' دنی همان یک‌سوم صفحه را گرفت و تبدیلش کرد به یک سکانس طولانی که به صحنه‌ی شاخص آن فیلم تبدیل شد. این یعنی کارگردان خوب؛ او چیزی را در طرح اولیه می‌بیند و آن را بسط می‌دهد.»- الکس گارلند، نویسنده

دنی بویل در گفت‌وگو با هالیوود ریپورتر، به جزئیات انتخاب بازیگران کلیدی خود اشاره کرده است:

ایوان مک‌گرگور و «رگ‌یابی»

بویل از ایوان مک‌گرگور به عنوان بازیگری بااستعداد، جذاب و صمیمی یاد می‌کند. مک‌گرگور پیش از پیشنهاد نقش رنتون در «رگ‌یابی»، موهایش را تراشید و وزن کم کرد و با وسواس زیادی برای این نقش جنگید. بویل معتقد است گاهی بازیگر بیشتر از کارگردان، نقش را می‌شناسد.

سیلیان مورفی و «۲۸ روز بعد»

برای نقش اصلی «۲۸ روز بعد»، بویل به دنبال شخصیتی خشمگین و طغیان‌گر بود که یافتن آن در سیلیان مورفی آرام و خونسرد آسان نبود. مورفی تنها با گفتن یک جمله، نقش را به دست آورد: «من اهل کورک در ایرلندم. اعتماد کن، من می‌دونم چی می‌گم. اهل کورکم.» بویل به او اعتماد کرد و مورفی توانست این جنبه از شخصیتش را در طول فیلم به نمایش بگذارد.

چالش‌ها و تصمیمات مهم در کارنامه بویل

واکنش‌ها به «رگ‌یابی»

بویل پیش از اکران «رگ‌یابی» انتظار موفقیت نداشت و حتی موجی از انتقادات درباره «غیرمسئولانه» بودن فیلم در قبال مواد مخدر شکل گرفته بود. اما یادداشتی از روزنامه‌نگاری به نام موریل گری، نقطه عطفی برای جلب توجه رسانه‌ها به این فیلم شد.

رد پیشنهاد «بیگانه ۴»

پس از «رگ‌یابی»، بویل پیشنهادهای زیادی دریافت کرد، از جمله کارگردانی فیلم چهارم «بیگانه». او با سیگورنی ویور و وینونا رایدر ملاقات کرد، اما به دلیل آغاز عصر گذار به جلوه‌های ویژه کامپیوتری و عدم توانایی خود در کنار آمدن با آن‌ها، این پیشنهاد را رد کرد و به جای آن فیلم «یک زندگی کمتر معمولی» را ساخت که از نظر تجاری شکست خورد.

تجربه «ساحل» و آشنایی با گارلند

فیلم «ساحل» که نه از نظر تجاری و نه از نظر منتقدان موفق بود، برای بویل تجربه‌ای دشوار محسوب می‌شود. با این حال، این فیلم منجر به آشنایی او با الکس گارلند، نویسنده رمان «ساحل» شد. گارلند با حضور در پشت صحنه فیلم، با فضای همکاری گروه آشنا شد و همین تجربه او را به نوشتن «۲۸ روز بعد» سوق داد.

تأثیر ۱۱ سپتامبر بر «۲۸ روز بعد»

در سال ۲۰۰۲، «۲۸ روز بعد» در ژانر زامبی که آن زمان رایج نبود، با هدف خلق تهدیدی «قابل باور» و ترسناک ساخته شد. این فیلم برای آمریکایی‌ها یکی از آثار کلیدی پس از حادثه ۱۱ سپتامبر به شمار می‌رود. بویل در روز حادثه ۱۱ سپتامبر در حال فیلمبرداری صحنه‌ای خانوادگی در ارتفاعات برج بالفرون بود و این واقعه، ماهیت فیلم آن‌ها را تغییر داد.

سختی ساخت «آفتاب» و موفقیت «۱۲۷ ساعت»

ساخت فیلم علمی-تخیلی «آفتاب» برای بویل طاقت‌فرسا بود و حدود سه سال از زندگی او را به خود اختصاص داد. او معتقد است ساخت فیلم در فضا به دلیل نیاز به شبیه‌سازی بی‌وزنی و خلق همه چیز از صفر، بسیار دشوار است. پس از بردن اسکار با «میلیونر زاغه‌نشین»، بویل فیلم «۱۲۷ ساعت» را با بازی جیمز فرانکو ساخت. او و سایمون بوفوی (نویسنده) دید مشخصی برای این فیلم داشتند: تمرکز محدود بر شخصیت اصلی در یک دره. بویل معتقد است بازی فرانکو در این فیلم شگفت‌انگیز بود و صحنه قطع بازو، با وجود جلوه‌های ویژه، به دلیل بازی خالص فرانکو باعث بی‌هوش شدن تماشاگران می‌شد.

«دیروز» و صحنه جان لنون

فیلم «دیروز» یکی از آثار دل‌نشین بویل است که صحنه‌ای تقریباً مقدس درباره تصور پیر شدن جان لنون دارد. بویل معتقد بود بدون این صحنه، فیلم کامل نمی‌شد. او از ریچارد کرتیس، نویسنده فیلم، به عنوان یکی از بهترین نویسندگان کمدی و در عین حال توانمند یاد می‌کند که عمیق‌ترین مفاهیم را منتقل می‌کند.

آینده مجموعه «۲۸ سال بعد» و جیمز باند

رقابت تنگاتنگ استودیوها برای «۲۸ سال بعد» نشان‌دهنده انتظار بالای بازار برای دنباله این فیلم بود. بویل به دنبال شریکی بود که آمادگی سرمایه‌گذاری بر روی فیلم دوم را داشته باشد و از نظر لجستیکی و مالی، ساخت پشت سر هم دو فیلم منطقی‌تر بود. این تصمیم باعث شد که بویل نتواند قسمت دوم را کارگردانی کند و نییا داکوستا این مسئولیت را بر عهده گرفت. بویل از کار داکوستا تمجید می‌کند و می‌گوید او فیلم خودش را ساخته است. بویل قصد دارد در صورت تأمین بودجه، قسمت سوم این مجموعه را کارگردانی کند.

در مورد مجموعه جیمز باند، بویل با خنده می‌گوید که آمازون ام‌جی‌ام استودیوز سراغ او نیامده است و بنابراین برنامه‌ای برای ساخت فیلمی در این مجموعه ندارد.