مقابله فرهنگی با «باج‌نیوز»؛ جشنواره کاریکاتور برای شفافیت رسانه‌ای

باج‌نیوز: تهدیدی برای اطلاع‌رسانی شفاف

پدیده «باج‌نیوز» در سال‌های اخیر با گسترش شبکه‌های اجتماعی ابعاد جدیدی یافته است. این نوع فعالیت می‌تواند در قالب یک رسانه رسمی، یک کانال در پیام‌رسان‌ها یا حتی یک حساب شخصی در شبکه‌های اجتماعی صورت گیرد. هدف اصلی باج‌نیوزها، دریافت امتیازات مالی یا سیاسی از طریق تهدید به انتشار اخبار یا گزارش‌های منفی است.

جشنواره کاریکاتور: ابزاری برای آگاهی‌بخشی

برای مقابله فرهنگی با این جریان، شماری از بنگاه‌های اقتصادی معتبر با همکاری هنرمندان کارتونیست، اقدام به برگزاری جشنواره‌ای در حوزه کاریکاتور کرده‌اند. این جشنواره با رویکردی هنری-انتقادی، به دنبال:

• آشنا کردن افکار عمومی با سازوکارهای مخرب باج‌نیوزها.
• نمایش پیامدهای منفی عملکرد آن‌ها بر فضای اطلاع‌رسانی کشور.
• تقویت اخلاق حرفه‌ای رسانه‌ای.

برگزارکنندگان امیدوارند با بهره‌گیری از زبان تصویر، بتوانند واقعیت‌های پشت‌پرده این جریان را به زبانی ساده‌تر و اثرگذارتر به مخاطبان منتقل کنند.

نمونه‌ای از باج‌خواهی رسانه‌ای در جهان

در سال ۲۰۱۴ میلادی، نمونه‌ای مهم از این نوع فساد رسانه‌ای در چین خبرساز شد. پلیس شانگهای اعلام کرد روزنامه اقتصادی معتبر «قرن ۲۱ بیزینس هرالد» درگیر باج‌خواهی رسانه‌ای بوده است. بر اساس گزارش‌ها، خبرنگاران، سردبیران و حتی بخش تبلیغات این رسانه با تهدید شرکت‌ها به انتشار گزارش‌های منفی، مبالغ قابل توجهی تحت عنوان «هزینه تبلیغات» دریافت می‌کردند.

یکی از عوامل پنهان‌ماندن و تداوم این پدیده، تمایل بسیاری از شرکت‌ها به سکوت و پرهیز از افشای باج‌خواهی‌هاست؛ سکوتی که به تقویت و گسترش این رفتار ضد رسانه‌ای دامن زده است.