بررسی چالش‌ها و راهکارهای توسعه صادرات کرمان در نشست دولت و بخش خصوصی

فرصت‌های مغفول‌مانده در صادرات کرمان

سید محمدصادق قنادزاده، معاون ارتقای کسب‌وکارهای بین‌المللی سازمان توسعه تجارت ایران، با اشاره به پتانسیل‌های صادراتی استان‌ها، بر لزوم معرفی موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا به فعالان اقتصادی کرمان تأکید کرد. وی این موافقت‌نامه را اولین توافق‌نامه تجارت آزاد چندجانبه ایران دانست که متأسفانه در استان‌ها، به‌ویژه کرمان، مورد توجه کافی قرار نگرفته است.

• ایجاد پایانه‌های صادراتی ویژه: برای محصولات صادراتی استان.
• تأسیس شرکت‌های مدیریت صادرات: جهت ساماندهی و تسهیل فرآیندها.
• آمایش کالای کشوری: تمرکز بر ظرفیت‌های بومی استان.
• تقویت دیپلماسی تجاری اقتصادی: در سطوح ملی و بین‌المللی.

قنادزاده همچنین از انعقاد تفاهم‌نامه‌ای با صندوق توسعه ملی خبر داد که بر اساس آن، ۸ همت منابع برای تسهیلات صرفاً در حوزه صادرات فعال خواهد شد و این ظرفیت باید در استان کرمان نیز پیگیری شود.

وی استان کرمان را دارای ظرفیت‌های بزرگ در حوزه‌های خشکبار، صنایع کشاورزی و فلزات اساسی دانست و اظهار داشت که این استان می‌تواند به هاب و پایگاهی برای تعدادی از کشورها و گروه‌های کالایی تبدیل شود. برگزاری کمیسیون‌های مشترک، اعزام هیئت‌های تجاری و برنامه‌ریزی نمایشگاه‌های تخصصی با کشورهای هدف در کرمان از دیگر پیشنهادهای وی بود.

چالش‌های اصلی تجارت خارجی و راهکارهای نوین

معاون سازمان توسعه تجارت ایران، چالش‌های اصلی تجارت کشور را در سه محور عمده برشمرد:

• موضوعات ارزی: تأثیر نرخ ارز بر تجارت بسیار زیاد است و چندنرخی بودن ارز از دلایل مهم مشکلات این حوزه است.
• رفع تعهدات ارزی: انتقاداتی به روش‌های بازگشت ارز وجود دارد، به‌ویژه با توجه به کاهش بازگشت ارز در سال گذشته علیرغم رشد صادرات غیرنفتی.
• کارت بازرگانی: وجود کارت‌های اجاره‌ای، بیش‌اظهاری در واردات و کم‌اظهاری در صادرات از دیگر مشکلات است که ریشه در نرخ ارز دارد.

قنادزاده با اشاره به تقاضای غیررسمی ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلاری ارز، تأکید کرد که تا زمانی که این درخواست‌ها وجود دارد، تلاش‌های بانک مرکزی برای تثبیت نرخ ارز به نتیجه نمی‌رسد. وی همچنین به مشکلات سامانه نیما و مرکز مبادله ارز اشاره کرد که منجر به کنار رفتن صادرکنندگان واقعی و ترویج کارت‌های اجاره‌ای شده است.

سیاست‌های سلبی یک‌طرفه در حوزه تجارت پاسخگو نیست و نمی‌توان با بخشنامه، حکم و ابلاغ یک جریان اقتصادی را که بر پایه منفعت شکل گرفته، تغییر داد.

وی خبر از فعال شدن تالار دوم معاملاتی بانک مرکزی ظرف یک هفته آینده داد که در آن تقریباً ۴ روش برای رفع تعهد ارزی، به غیر از روش واردات در قبال صادرات، در نظر گرفته شده و بانک مرکزی تنها نقش ناظر را ایفا خواهد کرد.

دیدگاه استاندار کرمان: دیپلماسی صادراتی هدفمند

محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، ضمن استقبال از رویکرد تعامل با کشورهایی نظیر پاکستان، هند و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، بر لزوم هدفمند و نتیجه‌محور بودن دیپلماسی صادراتی تأکید کرد و آن را از صرفاً تشریفاتی یا تفریحی بودن متمایز دانست.

وی با اشاره به اقتصاد متنوع کرمان در بخش‌های کشاورزی، معدنی، صنعتی، صنایع دستی و خدمات فنی مهندسی، اظهار داشت که با برنامه‌ریزی منسجم می‌توان به جایگاه خوبی در حوزه صادرات دست یافت.

• رفع مشکلات سامانه‌های صادراتی: اصلاح و تسهیل فرآیندها در دستگاه‌های دولتی.
• رفع فاصله گفتمانی: بین مدیران و کارشناسان استان.
• تأمین سرمایه در گردش: و کمک به صادرکنندگان.
• خلق فرصت‌های سرمایه‌گذاری صادرات‌محور: فراتر از محصولات سنتی مانند پسته و خرما.

استاندار کرمان، گلخانه‌های کشاورزی را یکی از فرصت‌های بی‌نظیر استان در حوزه صادرات دانست و بر اهمیت ایجاد پایانه‌های صادراتی فعال در این زمینه تأکید کرد. وی همچنین به توانمندی صنایع دستی در خلق فرصت‌های صادراتی اشاره کرد و استفاده از تجربه، علاقه، سرمایه و شناخت بازار را در پیشبرد این بخش بسیار مهم دانست.

طالبی در پایان به کسب جایگاه دوم شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی در کشور توسط کرمان در سال گذشته اشاره کرد که نشان‌دهنده جهت‌گیری مثبت و مؤثر شورا در استان است.