طرح ملی «روستا بازار»؛ گامی برای حذف واسطه‌ها و تقویت اقتصاد کشاورزی

کردستان، پیشرو در اجرای طرح «روستا بازار»

استان کردستان با ظرفیت‌های بالای کشاورزی و تعاونی‌های فعال روستایی، به یکی از استان‌های پیشرو در اجرای این طرح ملی تبدیل شده است. برنامه‌ریزی‌ها حاکی از آن است که تا پایان دولت، بین ۶۰ تا ۷۰ «روستا بازار» در سطح این استان راه‌اندازی شود. این اقدام نه تنها به بهبود معیشت کشاورزان کردستانی کمک می‌کند، بلکه دسترسی آسان‌تر و ارزان‌تر مردم به محصولات کشاورزی و کالاهای اساسی را فراهم آورده و نویدبخش فصلی نوین در اقتصاد روستایی و شهری استان خواهد بود.

جزئیات طرح از زبان مدیر تعاون روستایی کردستان

مجتبی سعیدی، مدیر تعاون روستایی استان کردستان، در تشریح این طرح اظهار داشت که طبق قانون برنامه هفتم توسعه و دستور وزیر جهاد کشاورزی، سازمان در ماه‌های گذشته اقداماتی برای راه‌اندازی بستر عرضه مستقیم محصولات کشاورزی انجام داده است. وی افزود:

«شبکه تعاونی‌های روستایی در سطح کشور، شامل تعاونی‌های تولید و کشاورزی، به‌صورت گسترده در اقصی‌نقاط کشور و در دل روستاها فعالیت می‌کنند. ما پیش از این نیز در خرید محصولات کشاورزی مانند گندم و دانه‌های روغنی، فعالیت حمایتی و توافقی داشتیم؛ اما تاکنون بستری منسجم و ساختاریافته برای عرضه مستقیم این محصولات وجود نداشت که «روستا بازار» با هدف پر کردن این خلأ طراحی شده است.»

اهداف و برنامه‌های ملی و استانی

• هدف ملی: بر اساس برنامه‌ریزی‌ها، تا پایان دولت، سه هزار روستا بازار در سراسر کشور ایجاد خواهد شد.
• سهم کردستان: سهم استان کردستان از این تعداد، حدود ۶۰ تا ۷۰ بازار خواهد بود.
• هدف‌گذاری سال جاری: برای سال جاری، هدف‌گذاری راه‌اندازی ۱۱ روستا بازار است که با هماهنگی فرمانداران و ادارات شهرستان‌ها، محل آن‌ها مشخص و روند اجرایی آغاز شده است.
• افتتاح اخیر: هفته گذشته، با افتتاح سراسری ۶۴ روستا بازار با حضور وزیر از طریق وبینار، دو بازار در شهر سنندج نیز به‌صورت رسمی راه‌اندازی شدند.

چالش‌ها و راهکارها

مکان‌یابی و احداث بازارها

سعیدی اشاره کرد که برخی از این بازارها با تغییر کاربری فروشگاه‌های قبلی ایجاد شده‌اند، اما اکثریت آن‌ها به‌صورت کاملاً جدید احداث می‌شوند. وی از مسئولین استانی و شهرستانی، به‌ویژه فرمانداران و مدیران جهاد کشاورزی، درخواست کرد تا در جانمایی زمین برای احداث این بازارها یاری‌رسان باشند. بیشتر این بازارها با سازه‌های سبک و قابل جابه‌جایی ساخته می‌شوند و از فضاهای خالی و بلااستفاده برای ایجاد آن‌ها بهره گرفته خواهد شد.

تعدیل قیمت‌ها و تکمیل زنجیره تأمین

در پاسخ به پرسش درباره بالاتر بودن قیمت‌ها در برخی روستا بازارها نسبت به بازارهای شهری، سعیدی توضیح داد که تاکنون تعداد محدودی از این بازارها فعال بوده‌اند و زنجیره تأمین هنوز کامل نشده است. وی تأکید کرد:

«تأمین کالا از مزرعه تا فروشگاه نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و همکاری تمام تشکل‌های تعاونی است و هدف ما حذف واسطه‌های مازاد و رساندن مستقیم محصول از کشاورز به مصرف‌کننده است؛ لذا با تکمیل زنجیره تأمین و گسترش تعداد روستا بازارها، قطعاً قیمت‌ها تعدیل شده و شاهد کاهش آن‌ها خواهیم بود.»

حمل‌ونقل و زیرساخت‌ها

هماهنگی‌هایی با فرمانداری‌ها در زمینه حمل‌ونقل و زیرساخت‌ها در حال انجام است و تولیدکنندگان بخش کشاورزی نیز در فرآیند حمل‌ونقل مشارکت دارند. برای خرید محصولات کشاورزی، تلاش می‌شود نزدیک‌ترین نقاط به محل تولید انتخاب شوند تا هزینه‌های جانبی کاهش یابد و دسترسی برای مردم آسان‌تر شود.

کاهش ترافیک و نظم‌بخشی شهری

مدیر تعاون روستایی کردستان افزود که در انتخاب محل احداث بازارها، تمامی نکات از جمله کاهش ترافیک، تأمین پارکینگ و تسهیل دسترسی مردم در نظر گرفته شده است. بخشی از زمین‌ها متعلق به تشکل‌های کشاورزی و سازمان تعاون روستایی است و بخشی دیگر نیازمند کمک مسئولان برای واگذاری است. وی ابراز امیدواری کرد که با اجرای این برنامه، نه تنها موجب کاهش ترافیک در شهرها شود، بلکه با حذف برخی از دست‌فروش‌ها، نظم بیشتری نیز در بازار ایجاد گردد.