تعدیل نیرو در بحران: راهکارها و مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها

چرا شرکت‌ها به تعدیل نیرو روی می‌آورند؟

صابری معتقد است که بسیاری از شرکت‌ها در مواجهه با بحران، به دنبال راهکارهای فوری هستند، زیرا فاقد زیرساخت‌های لازم برای تاب‌آوری هستند. این زیرساخت‌ها شامل صندوق اضطراری، برنامه‌های پشتیبان و نقشه‌های عبور از بحران می‌شود. در نتیجه، تعدیل نیرو به اولین گزینه در ذهن مدیران تبدیل می‌شود.

یکی دیگر از دلایل، رقابت‌های ناسالم در زمینه پرداخت حقوق و مزایا است که باعث می‌شود شرکت‌ها با کوچک‌ترین ضربه، توان حفظ تیم خود را از دست بدهند. این تصمیمات اغلب واکنشی هستند تا استراتژیک، به این معنی که شرکت‌ها دقیقاً نمی‌دانند چه باید بکنند، اما احساس می‌کنند باید اقدامی انجام دهند.

تعدیل نیرو: آخرین گزینه، نه اولین

با وجود اینکه تعدیل نیرو در برخی موارد، مانند شرکت‌های فعال در صنعت گردشگری که فعالیتشان کاملاً متوقف شده، اجتناب‌ناپذیر است، صابری تأکید می‌کند که این اقدام باید همواره به‌عنوان آخرین گزینه در نظر گرفته شود.

راهکارهای جایگزین برای تعدیل نیرو:

• کاهش هزینه‌های غیرضروری: شامل کاهش تعداد مشاوران، محدودسازی موقت پروژه‌های تحقیق و توسعه، یا حذف برخی خدمات رفاهی غیرضروری.
• تمرکز بر حفظ تیم اصلی: حفظ نیروهای کلیدی که چرخه کسب‌وکار به آنها وابسته است.
• استفاده از ظرفیت‌های داخلی: جابه‌جایی نیروها یا تمرکز بر پروژه‌هایی که در شرایط فعلی امکان درآمدزایی دارند.

صابری بر جسارت مدیریتی به جای حذف شتاب‌زده نیروی انسانی تأکید دارد و معتقد است در صنعت فناوری اطلاعات، قابلیت «بازطراحی چابک تیم» وجود دارد که مستلزم شجاعت در تصمیم‌گیری مدیریتی است.

مدیریت نادرست رشد و هزینه‌ها

به گفته صابری، مشکل اصلی تنها به محدودیت‌های مالی بازنمی‌گردد، بلکه مدیریت نادرست رشد و هزینه‌ها در دوران پیشابحران نیز نقش مهمی دارد. بسیاری از شرکت‌ها در سال‌های اخیر تحت تأثیر موج رشد سریع، نیروهایی بیش از توان مالی خود جذب کرده و حقوق‌هایی بالاتر از ظرفیت واقعی پرداخت کرده‌اند. با ورود بحران، این مدل‌های اقتصادی ناپایدار دچار فروپاشی شدند.

«چالش اصلی تنها در منابع مالی خلاصه نمی‌شود، بلکه به عدم تعادل و فقدان چشم‌انداز بلندمدت در مدل اقتصادی شرکت‌ها مربوط است.»

مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و مدیریت تعدیل

مفهوم پایداری که بیش از ۳۰ سال است به عنوان یکی از ارکان اصلی مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها (CSR) مطرح است، در تصمیمات مربوط به تعدیل نیرو نیز اهمیت دارد. صابری معتقد است که سازمان ابتدا باید بقای خود را تضمین کند و سپس به شکلی معقول و واقع‌بینانه، مسئولیت اجتماعی خود را اجرا کند. کنترل پدیده تعدیل نیرو مستلزم طراحی سازوکارهایی پیشگیرانه و راهبرد مقابله با بحران است.

مدیریت فرآیند تعدیل نیرو:

• شفاف‌سازی تصمیمات: رویکردی پایدار و اخلاق‌مدارانه بدون پنهان‌کاری.
• حفظ نیروهای کلیدی و آسیب‌پذیر: شناسایی و حفظ نیروهایی که چرخه کسب‌وکار به آنها وابسته است و همچنین نیروهای آسیب‌پذیر.
• تعدیل نیروهای جایگزین‌پذیر: در صورت لزوم، تعدیل از میان نیروهایی باشد که جایگزین داشته باشند.
• ایجاد سازوکار نظارتی: تدوین یک چارچوب اخلاقی مشترک یا منشور حرفه‌ای برای صنعت، به ویژه در فناوری اطلاعات.

شرکت‌های بزرگ باید نقش خود را فراتر از مرزهای داخلی دیده و در تنظیم فضای کلی بازار احساس مسئولیت کنند.

صنعت فناوری اطلاعات: نیاز به الگویی ماندگار

صنعت فناوری اطلاعات با بازاری ویژه شامل نیروی متخصص، ارتباطات بین‌المللی و بحران‌های داخلی روبه‌رو است. بنابراین، راه‌حل‌ها باید خاص این صنعت، واقع‌گرا و متکی بر اصول تاب‌آوری و پایداری باشند، نه حذف نیروی انسانی یا شعارهای زیبا.

صابری تأکید می‌کند که برای اصلاح مسیر صنعت فناوری اطلاعات، باید میان هیجان دوران رونق و ترس دوران بحران، تعادلی هوشمندانه برقرار کرد تا نه از مسیر خارج شویم و نه از حرکت باز بمانیم.