رونمایی از پرتره «شاه الگوریتمی» اثر ربات هنرمند آی‌-دا در ژنو

رونمایی از پرتره «شاه الگوریتمی» توسط ربات هنرمند آی‌-دا

ربات هنرمند «آی‌-دا» که به عنوان اولین ربات انسان‌نمای فوق‌واقع‌گرایانه هنرمند در جهان شناخته می‌شود، این هفته در ژنو از جدیدترین اثر خود، پرتره «شاه چارلز سوم» با عنوان «شاه الگوریتمی» رونمایی کرد. این رویداد مهم در نمایندگی بریتانیا و در حاشیه نشست «هوش مصنوعی برای آینده بهتر» سازمان ملل متحد برگزار شد و بار دیگر توجهات را به نقش فزاینده هوش مصنوعی در عرصه هنر و فرهنگ جلب کرد.

آی‌-دا: بیانیه‌ای هنری از هوش مصنوعی

آی‌-دا در مورد این اثر هنری اظهار داشت: «ارائه پرتره‌ای از اعلی‌حضرت شاه چارلز سوم، تنها یک حرکت هنری نیست، بلکه بیانیه‌ای است درباره نقش در حال تحول هوش مصنوعی در جامعه ما؛ فرصتی برای تأمل بر این‌که چگونه هوش مصنوعی دارد چشم‌انداز فرهنگی ما را تغییر می‌دهد.» این ربات پیش از این نیز پرتره‌ای از ملکه الیزابت دوم فقید با عنوان «ملکه الگوریتمی» خلق کرده بود که نشان‌دهنده سابقه او در پرتره‌سازی سلطنتی است.

شهرت جهانی و رکوردهای هنری

آی‌-دا که ایده اولیه آن توسط گالری‌دار آکسفوردی، ایدن ملر مطرح شد، اکنون به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های هنری در زمینه هوش مصنوعی تبدیل شده است. شهرت او با شکستن رکورد گران‌ترین اثر هنری خلق‌شده توسط یک ربات در نوامبر گذشته، بیش از پیش افزایش یافت. نقاشی «خدای هوش مصنوعی: پرتره‌ای از آلن تورینگ» در حراج ساتبیز نیویورک، با قیمتی بیش از یک میلیون پوند به فروش رسید.

قابلیت‌ها و توسعه آی‌-دا

این ربات هنرمند که هویت زنانه به او نسبت داده شده، با کمک دوربین‌هایی در چشم‌ها و بازوهای مکانیکی‌اش نقاشی می‌کشد. آی‌-دا در سال ۲۰۱۹ تکمیل شد و توانایی طراحی، نقاشی و ساخت مجسمه را دارد. نام این ربات از آدا لاولیس، نخستین برنامه‌نویس تاریخ، گرفته شده است.

• تولد پروژه: در سال ۲۰۱۹ توسط آیدن ملر، گالری‌دار بریتانیایی.
• سخت‌افزار: با همکاری شرکت روباتیک Engineered Arts در کورن‌وال ساخته شد.
• الگوریتم‌ها: توسط محققان هوش مصنوعی دانشگاه آکسفورد توسعه یافتند.
• بازوی طراحی: توسط صلاح‌الدین العبّاد و زیاد عبّاس از دانشگاه لیدز طراحی شد.
• قابلیت نقاشی با پالت رنگ: در آوریل ۲۰۲۲ به بازوی جدیدی مجهز شد.
• خلق مجسمه: در سال ۲۰۲۲ الگوریتم‌هایی برای خلق مجسمه‌های مشترک به سیستم او افزوده شد.

سبک طراحی آی‌-دا توسط یکی از توسعه‌دهندگانش «تکه‌تکه، انتزاعی، ناآرام و چندپاره» توصیف شده است. در گذشته، نقاشی‌های منسوب به آی‌-دا توسط هنرمندان انسانی بر اساس طرح‌های او کشیده می‌شدند، اما امروزه این ربات به نرم‌افزار و سخت‌افزاری مجهز شده که توانایی نقاشی مستقل را دارد.

فراتر از هنر: حضور در مجلس اعیان و نمایشگاه‌ها

فعالیت‌های آی‌-دا تنها به هنر محدود نمی‌شود. در سال ۲۰۲۲، او به عنوان یکی از سخنرانان در جلسات تحقیقاتی مجلس اعیان بریتانیا درباره آینده صنایع خلاق این کشور حضور یافت که نشان‌دهنده اهمیت او در بحث‌های مربوط به هوش مصنوعی و خلاقیت است.

نمایشگاهی با عنوان «آی‌-دا پرتره‌ای از یک ربات» در موزه طراحی لندن، مجموعه‌ای از آثار این ربات از جمله «خودنگاره‌»های او را به نمایش گذاشت. این خودنگاره‌ها، با توجه به ماهیت رباتیک آی‌-دا، پارادوکسی جالب درباره هویت در عصر دیجیتال و تأثیر هوش مصنوعی بر آینده هنر مطرح می‌کنند. آی‌-دا همچنین اولین ربات انسان‌نمایی است که فونتی ویژه طراحی کرده است.