نمایشگاه «به گزارش زنان»؛ روایتی از هنر نوگرای زنان ایران در موزه هنرهای معاصر

برگزاری نمایشگاه «به گزارش زنان» پس از وقفه جنگ

نشست خبری نمایشگاه «به گزارش زنان؛ آثار هنرمندان زن نوگرای ایران به روایت موزه هنرهای معاصر» در تاریخ ۲۹ تیرماه با حضور رضا دبیری‌نژاد، رئیس موزه هنرهای معاصر تهران، و کیوریتورهای نمایشگاه، افسانه کامران، توکا ملکی و سجاد باغبان ماهر برگزار شد.

رضا دبیری‌نژاد در این نشست اظهار داشت که ایده برگزاری این نمایشگاه از مدت‌ها پیش شکل گرفته بود و قرار بود پس از نمایشگاه «پیکاسو» و در اواخر خردادماه افتتاح شود. اما به دلیل جنگ ۱۲ روزه، این رویداد متوقف شد و اکنون با بهبود شرایط، موزه آماده افتتاح آن است.

گنجینه موزه و نقش زنان در هنر معاصر

دبیری‌نژاد تأکید کرد که در گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران، ۲۷۰ اثر از ۶۵ هنرمند زن نوگرا شناسایی شده است. منتخبی از این آثار در نمایشگاه «به گزارش زنان» به نمایش گذاشته می‌شود که شامل هنرمندانی چون منیر فرمانفرماییان، بهجت صدر، ایران درودی، پروانه اعتمادی، فریده لاشایی و لیلی متین دفتری است.

وی افزود که زنان هنرمند در طول تاریخ نقش تأثیرگذاری در بخش‌های مختلف هنری داشته‌اند، اما کمتر شناخته شده‌اند. در دوره معاصر، حضور اجتماعی زنان در هنر بسیار مهم است و حراج‌های هنری و نمایشگاه‌های بین‌المللی بدون حضور آنان برگزار نمی‌شود. همچنین، برای اولین بار در تاریخ موزه، توکا ملکی به عنوان رئیس افتخاری موزه برای افتتاح رسمی این نمایشگاه انتخاب شده است.

در حاشیه این نمایشگاه، کتاب‌های نمایشگاه «پیکاسو» و کتاب نمایشگاه زنان رونمایی خواهد شد. همچنین، نشست‌های پژوهشی و نمایش فیلم‌های مستند برگزار می‌شود و محتوای آن‌ها در قالب‌های مختلف در اختیار عموم قرار خواهد گرفت. مجازی‌سازی نمایشگاه و راه‌اندازی سایت موزه هنرهای معاصر تهران نیز در دستور کار است.

اهمیت جایگاه زنان در هنرهای تجسمی ایران

توکا ملکی، نویسنده و پژوهشگر و یکی از کیوریتورهای نمایشگاه، به اهمیت جایگاه زنان در هنرهای تجسمی ایران، به ویژه هنر نوگرا، اشاره کرد. وی بیان داشت که نوشتن تاریخ هنر بدون در نظر گرفتن دیدگاه‌های هنرمندان زن ناقص خواهد بود و باید شباهت‌ها و تفاوت‌های آثار آنان با هنرمندان مرد بررسی شود.

ملکی درباره ساختار نمایشگاه توضیح داد که آثار زنان هنرمند در چند بخش تقسیم شده‌اند؛ از پیشگامان زن هنر نوگرا مانند شکوه ریاضی گرفته تا پرتره‌نگاری، هنر انتزاعی با نمونه‌هایی از بهجت صدر و منیر فرمانفرماییان، و طبیعت‌نگاری. به طور کلی، هنر زنان معاصر ایران در قالب‌های پرتره، طبیعت انتزاعی، زندگی روزمره، نوسنت‌گرایی و اجتماعی، در مدیوم‌های نقاشی، مجسمه، عکس و ویدئوآرت به نمایش گذاشته می‌شود.

افسانه کامران، نویسنده، مدرس دانشگاه و دیگر کیوریتور نمایشگاه، بر اهمیت پژوهش در حوزه هنرهای تجسمی، به خصوص فعالیت زنان هنرمند، تأکید کرد. وی افزود که در بخش جنبی نمایشگاه، نشست‌های پژوهشی مختلفی برای بررسی آثار زنان هنرمند از جنبه‌های سیاسی، اجتماعی و بین‌رشته‌ای تدارک دیده شده است. چهار محور موضوعی شامل تاریخ‌نگاری هنر زنان و چالش‌های آنان، شیوه‌ها و رسانه‌ها، تجربه مدیوم‌های رسانه‌ای برای زنان، و زنان هنرمند، حرفه و درآمد آنان بررسی خواهد شد.

نمایش ۱۲۱ اثر منتخب و همکاری با گالری‌ها

سجاد باغبان ماهر، موزه‌دار و دیگر کیوریتور نمایشگاه، با اشاره به محدودیت‌های نمایش آثار هنرمندان، بیان کرد که در این رویداد، ۱۲۱ اثر منتخب از ۶۵ هنرمند به نمایش گذاشته می‌شود که بخشی از آن‌ها تاکنون به نمایش گذاشته نشده‌اند.

وی افزود که پیش از جنگ، هماهنگی‌هایی با برخی گالری‌ها انجام شده بود، اما پس از جنگ ناهماهنگی‌هایی ایجاد شد. در نهایت، ۱۲ گالری در بخش جنبی برای برپایی نمایشگاه همکاری کردند. در مجموع، ۱۴ نمایشگاه و رویداد در بخش جنبی نمایشگاه «به گزارش زنان» با موضوع آثار هنرمندان زن معاصر برگزار خواهد شد که این آثار در گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران وجود نداشتند. هفت رویداد در تاریخ دوم مردادماه در گالری‌های خانه هنرمندان و هفت رویداد دیگر در تاریخ سوم مردادماه در گالری‌های اِچ، اُ، باشگاه، سهراب، شم، علیها، ندا، نگر، نقش جهان، میرانا، هما و وَرد افتتاح می‌شوند.

تغییر در روابط عمومی موزه هنرهای معاصر

در این نشست، رضا دبیری‌نژاد، رئیس موزه هنرهای معاصر تهران، با اشاره به بازنشستگی حسن نوفروستی، مدیر روابط عمومی این موزه، شاهین زمانی را به عنوان مدیر جدید روابط عمومی معرفی کرد. زمانی پیش از این در بخش بین‌الملل موزه فعالیت می‌کرد.

دبیری‌نژاد از فعالیت‌های حسن نوفروستی قدردانی کرد و بیان داشت که مسئولیت روابط عمومی موزه نیازمند فعالیت‌های دوچندانی است. حسن نوفروستی نیز از مدیریت موزه و خانواده ملکی برای معرفی وی به این سمت قدردانی کرد و اظهار داشت که در این مدت سعی کرده است ارتباط مؤثری با هنرمندان و اصحاب رسانه داشته باشد.

نمایشگاه «به گزارش زنان؛ آثار هنرمندان زن نوگرای ایران به روایت موزه هنرهای معاصر» در تاریخ یکم مردادماه در موزه هنرهای معاصر تهران افتتاح می‌شود و به مدت دو ماه پذیرای علاقه‌مندان خواهد بود.