پرونده بیمه رانندگان تاکسی‌های اینترنتی در مجلس: چالش‌ها و راهکارها

چالش‌های بیمه رانندگان تاکسی‌های اینترنتی

هفته گذشته، اظهارنظرهایی مبنی بر عدم حمایت برخی نمایندگان از ایده «بیمه اجباری رانندگان شاغل دائم و پیوسته» تاکسی‌های اینترنتی (با مشارکت مالی شرکت‌ها در حق بیمه) مطرح شد. این نمایندگان بر رسیدگی به موضوع در چارچوب «بیمه‌های اختیاری» تاکید کردند.

از منظر بسیاری از حقوق‌دانان، بحث عدم شناسایی شرکت‌های تاکسی برخط و سایر پلتفرم‌ها به عنوان «کارفرما» به پایان رسیده است و این مجموعه‌ها برای نیروی کار ثابت خود، در حکم کارفرما محسوب می‌شوند. با این حال، مقاومت این شرکت‌ها در برابر پرداخت سهمی از حق بیمه برای دست‌کم یک میلیون نفر نیروی کار، آینده‌ای مشابه کارگران ساختمانی، قالیبافان و کامیون‌داران را برای رانندگان ثابت این پلتفرم‌ها رقم خواهد زد. این وضعیت، در صورت شانه خالی کردن کارفرما از پرداخت سهم حق بیمه، بار کسری سالانه و ماهانه صندوق تامین اجتماعی را سنگین‌تر خواهد کرد.

با وجود این، برخی نمایندگان مجلس بر حق رانندگان برای برخورداری از یک بیمه استاندارد و آبرومند برای درمان و مستمری پافشاری می‌کنند. شایعاتی مبنی بر حمایت برخی نمایندگان از فرمول‌های بیمه خویش‌فرمایی نیز مطرح شده که با انتقاد فعالان کارگری مواجه شده است.

فعالان صنفی رانندگی تاکسی اینترنتی تاکید دارند که دولت و مجلس باید با شرکت در مذاکرات و دفاع از حقوق رانندگان، مقاومت شرکت‌ها و پلتفرم‌ها را تضعیف کنند.

دیدگاه نمایندگان مجلس و فعالان کارگری

حمایت از بیمه شدن رانندگان

حسینعلی حاجی دلیگانی (نماینده مردم شاهین‌شهر و نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس) در این رابطه می‌گوید: «برخلاف شایعات مطرح شده، مسئولیت رسیدگی به پرونده بیمه کارگران و رانندگان با کمیسیون اصل نود مجلس نیست. تنها موردی که به عنوان پرونده در دست کمیسیون اصل ۹۰ قرار دارد، بحث اعاده واگذاری بانک رفاه است که هنوز پرونده‌ای باز و در حال بررسی است.»

وی افزود: «در حال حاضر کمیسیون عمران و راه مجلس شورای اسلامی در حال رسیدگی و تهیه گزارش در زمینه بیمه کلیه رانندگان (شامل کامیون‌داران، تاکسی‌رانان و دیگر رانندگان خدماتی) است که گزارش آن این هفته روز سه‌شنبه در صحن مجلس قرائت و بررسی خواهد شد و در رابطه با آن تصمیمات بعدی اتخاذ می‌شود.»

عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس تصریح کرد: «اعتقاد کارشناسی شخص بنده این است که برای بیمه رانندگان حتی اگر منابع پیش‌بینی شده تامین نشد، قطعاً بخشی از سهم یارانه نقدی کشور را به عنوان منابع یارانه بیمه‌ای کنار بگذاریم و باز هم بحث بیمه آن‌ها را جلو ببریم. می‌دانیم که هزینه‌ها افزایش یافته و افراد به تنهایی از پس هزینه‌های بیمه خویش‌فرما بر نمی‌آیند.»

نماینده مردم شاهین‌شهر خاطرنشان کرد: «اقدام به بیمه کردن نیروی کار در هر سطحی، باعث تضمین اشتغال و حفظ شاغلان می‌شود. دولت می‌تواند به جای دادن وام‌های اشتغال مختلف، با تضمین برخورداری مشاغل از بیمه و تسهیل بیمه‌شدن، حفظ اشتغال را تضمین کند.»

وی در پایان بیان کرد: «ما در راستای حمایت از سازمان تامین اجتماعی و منابع آن، علاوه بر اقدام برای افزایش ورودی صندوق‌ها و بیمه‌شدگان بیشتر، اخیراً طرح موقوف شدن واگذاری بانک رفاه به خارج تامین اجتماعی را نیز مطرح کردیم، زیرا بر این باوریم که این واگذاری برای این سازمان مهم بیمه‌گر کشور مشکل‌ساز خواهد بود و نتایج منفی آن برای شاغلان و بازنشستگان کشور غیرقابل اجتناب خواهد بود.»

ابتکارات برای بیمه شدن رانندگان

همچنین اسعد صالحی (عضو هیات مدیره کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگری و عضو شورای عالی کار) در این رابطه بیان می‌کند: «ما فعالان کارگری برای موضوع بیمه رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، پیشنهادات خوبی به دولت و مجلس ارائه دادیم. شرکت‌ها و پلتفرم‌های تاکسی برخط، مبلغ قابل توجهی از درآمد هر راننده را به عنوان کمیسیون برمی‌دارند که درصد اندکی از این درآمد (که نرخ آن از بسیاری کشورها بالاتر است) تحت عنوان یک ردیف مالیاتی، می‌تواند هزینه بخشی از سهم حق بیمه رانندگان متقاضی بیمه شود.»

عضو هیات مدیره کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگری افزود: «این مبلغ می‌تواند کمک هزینه خوبی برای رانندگان تاکسی‌های آنلاین باشد تا بتوانند خود را بیمه کنند. در این میان نظر ما این بود که سهم طرف کارفرمایی نیز پرداخت شود و همین موضوع چالش‌هایی را در طرف مقابل ایجاد کرد. رانندگان باید همان ۷ یا ۸ درصد سهم بیمه‌ای خود را بدهند و با کمک حق بیمه پرداختی ناشی از حق کمیسیون پلتفرم‌ها و با حمایت دولت، بیمه شوند.»

اسعد صالحی تصریح کرد: «اتفاق خوبی که در اثر بیمه شدن می‌تواند رخ دهد، این است که به مرور شرکت‌ها به کارفرمایان مستقیم رانندگان بدل می‌شوند. مجلس باید برای قانون‌گذاری به ما کمک کند.»

این فعال کارگری در پایان خاطرنشان کرد: «همانطور که در بحث بیمه کارگران ساختمانی، ما پیشنهاد اخذ درصدی از عوارض از کارخانجات تولید مصالح را مطرح کردیم، در حوزه رانندگان نیز می‌توان ابتکاراتی از این دست داشت تا بخشی از منابع ریالی مورد نیاز برای بیمه شدن رانندگان پوشش یابد.»