آیکون خبر

خبر کامل

مدل هوش مصنوعی لئوناردو: انقلابی در درک و شبیه‌سازی حرکات نانوذرات

مدل هوش مصنوعی لئوناردو: انقلابی در درک و شبیه‌سازی حرکات نانوذرات

محققان مؤسسه فناوری جورجیا با توسعه مدل هوش مصنوعی «لئوناردو» (LEONARDO)، گامی بلند در درک و شبیه‌سازی حرکات پیچیده نانوذرات در مایعات برداشته‌اند. این دستاورد نوین که محدودیت‌های میکروسکوپ‌های سنتی و مدل‌های فیزیکی را پشت سر می‌گذارد، نویدبخش تحولات چشمگیری در حوزه‌های پزشکی، علم مواد و فناوری‌های نانو است.

چالش‌های درک حرکت نانوذرات

مطالعه رفتار نانوذرات در محیط‌های مایع همواره با دشواری‌های فراوانی همراه بوده است. حتی پیشرفته‌ترین میکروسکوپ‌های الکترونی نیز در ثبت حرکات سریع و نامنظم این ذرات با محدودیت مواجه‌اند. مدل‌های فیزیکی سنتی مانند حرکت براونی نیز اغلب قادر به توضیح تمامی پیچیدگی‌های حرکتی نانوذرات نیستند، چرا که عواملی نظیر ویسکوالاستیسیته مایعات، موانع انرژی و برهمکنش‌های سطحی تأثیر بسزایی بر رفتار آن‌ها دارند.

لئوناردو: هوش مصنوعی با درک فیزیک

تیم تحقیقاتی به سرپرستی ویدا جمالی، استادیار و پژوهشگر ارشد دانشکده مهندسی شیمی و بیومولکولی جورجیا، با استفاده از فناوری میکروسکوپ الکترونی عبوری مایع، بیش از ۳۸ هزار مسیر حرکتی نانوذرات طلا در آب را ثبت کردند. سپس با آموزش مدل هوش مصنوعی لئوناردو بر پایه این داده‌های گسترده، موفق به تحلیل و شبیه‌سازی دقیق حرکات نانوذرات شدند.

زین شبیب توضیح می‌دهد: «لئوناردو برخلاف بسیاری از مدل‌های یادگیری ماشین که مانند جعبه سیاه عمل می‌کنند، از قوانین فیزیک برای یادگیری استفاده می‌کند. این یعنی خروجی‌های مدل نه‌تنها دقیق‌اند، بلکه از نظر فیزیکی نیز قابل‌توجیه هستند.»

این ویژگی منحصربه‌فرد، لئوناردو را از سایر مدل‌های هوش مصنوعی متمایز می‌سازد و به آن امکان می‌دهد تا حرکاتی کاملاً جدید، اما واقع‌گرایانه تولید کند که از داده‌های آزمایشگاهی غیرقابل‌تشخیص هستند.

معماری و قابلیت‌های تحول‌آفرین لئوناردو

لئوناردو از یک معماری ترنسفورمربیس (Transformer-based) مشابه مدل‌های هوش مصنوعی پردازش زبان استفاده می‌کند. همان‌طور که یک مدل زبانی قواعد دستوری را می‌آموزد، لئوناردو نیز «دستور زبان» حرکت نانوذرات را یاد می‌گیرد و عوامل پنهان تأثیرگذار بر رفتار آن‌ها را شناسایی می‌کند.

این فناوری پتانسیل ایجاد تحول در حوزه‌های مختلفی را دارد:

  • پزشکی و دارورسانی هدفمند: درک بهتر حرکت نانوذرات به طراحی داروهای دقیق‌تر و سیستم‌های دارورسانی کارآمدتر کمک می‌کند.
  • توسعه مواد پیشرفته: شبیه‌سازی رفتار نانوذرات در پلیمرها و کامپوزیت‌ها را ممکن می‌سازد و راه را برای کشف مواد جدید هموار می‌کند.
  • میکروسکوپ‌های هوشمند: لئوناردو می‌تواند به میکروسکوپ‌ها آموزش دهد تا در لحظه تنظیم شوند و تصاویر بهینه‌تری ثبت کنند.

جمالی در این باره می‌گوید: «لئوناردو به ما کمک می‌کند نه‌تنها ببینیم در دنیای نانو چه می‌گذرد، بلکه بفهمیم چرا. این مدل دریچه‌ای تازه به سوی درک رفتار ماده در مقیاس اتمی گشوده است.»

آینده علم نانو با هوش مصنوعی

با گسترش این فناوری، دانشمندان می‌توانند کتابخانه‌ای وسیع از حرکات نانوذرات را شبیه‌سازی کنند و راه را برای کشف مواد جدید، روش‌های درمانی نوین و فناوری‌های کوانتومی هموار سازند. به گفته محققان، عصر جدیدی در علم نانو آغاز شده است؛ عصری که در آن هوش مصنوعی و فیزیک دست‌در‌دست هم، اسرار طبیعت را فاش می‌کنند.

شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗