کشف بی‌سابقه پنج توله پلنگ برفی در مغولستان: دریچه‌ای به دنیای پنهان گونه‌ای کمیاب

بازدید بی‌سابقه از لانه‌های پلنگ برفی

مأموریت میدانی پژوهشگران در ماه‌های ژوئن و ژوئیه انجام شد و این نخستین بار از سال ۲۰۱۹ بود که تیمی پژوهشی توانست از لانه پلنگ برفی در طبیعت بازدید کند. اوریان یوهانسون، پژوهشگر بنیاد پلنگ برفی، این تجربه را «خارق‌العاده» توصیف می‌کند. او توضیح می‌دهد که لانه‌ها معمولاً در شکاف‌ها یا غارهای باریک پنهان هستند و تیم تنها یک فرصت برای شناسایی آن‌ها دارد؛ زیرا بازگشت دوباره به منطقه می‌تواند باعث اختلال جدی در رفتار حیوان شود.

پیدا کردن لانه‌ای همراه با توله‌ها تجربه‌ای خارق‌العاده است که فقط عده‌ی اندکی در دنیا آن را تجربه کرده‌اند. لانه‌ها معمولاً در شکاف‌ها یا غارهای باریک پنهان‌اند و ما فقط یک فرصت برای شناسایی آن‌ها داریم. اگر مادر زودتر بازگردد و ما موفق به مکان‌یابی نشویم، ناچاریم جست‌وجو را متوقف کنیم، چون بازگشت دوباره به منطقه باعث ایجاد اختلال جدی در رفتار حیوان می‌شود.

فناوری در خدمت حفاظت

یوهانسون و بورن نیام، جنگل‌بان محلی، برای تعیین محل تقریبی لانه‌ها از اطلاعات قلاده‌های GPS استفاده کردند که پیش‌تر روی ۲۰ پلنگ برفی ماده نصب شده بود. در منطقه کوهستانی گوبی جنوبی، قلمرو معمول یک پلنگ برفی ماده حدود ۱۳۰ کیلومتر مربع است و بدون GPS عملاً شانسی برای پیدا کردن لانه‌ها وجود ندارد. با این حال، حتی با کمک فناوری نیز، پژوهشگران ناچار بودند محدوده‌هایی به وسعت ۶۰ هزار متر مربع را با دقت جست‌وجو کنند تا به مکان دقیق لانه‌ها برسند.

وضعیت حفاظتی و تهدیدها

پلنگ برفی (Panthera uncia) یکی از گونه‌های آسیب‌پذیر در فهرست سرخ اتحادیه‌ی جهانی حفاظت از طبیعت است. برآوردها نشان می‌دهند تنها بین ۳,۹۲۰ تا ۶,۳۹۰ قلاده از این گونه در زیستگاه‌های طبیعی باقی مانده‌اند. این گونه در نواحی مرتفع آسیای مرکزی زندگی می‌کند و محدوده‌ی پراکندگی آن حدود دو میلیون کیلومتر مربع را در ۱۲ کشور از جمله چین، هند، قرقیزستان و روسیه دربر می‌گیرد.

تهدیدهای اصلی این گونه شامل موارد زیر است:

• تخریب زیستگاه: از بین رفتن محیط طبیعی زندگی آن‌ها.
• شکار غیرقانونی: صید و کشتار غیرمجاز.
• کشتار تلافی‌جویانه: واکنش به حمله‌ی آن‌ها به دام‌های اهلی.

اهمیت داده‌های جمعیتی

پژوهشگران با هدف دستیابی به درک بهتر از پویایی جمعیتی گونه، تلاش کردند به داده‌های پایه‌ای‌تری دست پیدا کنند. یوهانسون تأکید می‌کند که برای مدل‌سازی روند جمعیتی هر گونه‌ای، باید اطلاعات دقیقی از زادآوری، مرگ‌ومیر و جابه‌جایی بین زیستگاه‌ها در دسترس باشد.

بازدید از لانه‌ها یکی از معدود راه‌های دستیابی به چنین اطلاعاتی است. این تنها راهی است که می‌توان به اطلاعاتی درباره‌ی اندازه‌ی میانگین زایمان و نرخ بقای توله‌ها در پنج یا شش ماه اول زندگی دست یافت، زیرا توله‌ها در این دوره هنوز پنهان‌اند و همراه مادرشان جابه‌جا نمی‌شوند. داده‌هایی که از چنین بازدیدهایی به‌دست می‌آید، در شرایط عادی دردسترس نیست.

در نهایت، همه‌ی اطلاعات به‌دست‌آمده به درک جامع‌تری از بوم‌شناسی پلنگ برفی منجر شده و نقشی حیاتی در تدوین راهکارهای مؤثر حفاظتی برای آینده‌ی این گونه‌ی باشکوه ایفا می‌کند.