خبر کامل
وابستگی بازار نفت به الگوریتم‌ها و معامله‌گران مالی: چالش جدید اوپک‌پلاس
بازار جهانی نفت، دیگر تنها تحت تأثیر عوامل سنتی عرضه و تقاضای فیزیکی نیست. گزارشی جدید نشان می‌دهد که نوسانات قیمت نفت، بیش از پیش به رفتار معامله‌گران مالی و الگوریتم‌های پیچیده معاملاتی وابسته شده است. این تغییر پارادایم، چالش‌های جدیدی را برای سیاست‌گذاران و فعالان بازار به وجود آورده و حتی برخی کشورهای اوپک‌پلاس را وادار به افزایش تولید برای جذب تقاضای مالی کرده است.
تحلیل سنتی در برابر واقعیت‌های جدید بازار
تحلیل‌های سنتی بازار نفت همواره بر پایه برآورد عرضه و تقاضای فیزیکی و عدم تعادل میان آن‌ها برای پیش‌بینی قیمت‌ها استوار بوده‌اند. این مدل‌ها با استفاده از تکنیک‌های آماری مانند رگرسیون خطی، تغییرات موجودی‌ها را به تغییرات قیمت مورد انتظار مرتبط می‌ساختند.
اما واقعیت امروز بازار متفاوت است. قیمت نفت مستقیماً توسط عوامل بنیادی هدایت نمی‌شود، زیرا نه کشورهای اوپک‌پلاس و نه بسیاری از مصرف‌کنندگان نفت، فعالانه معاملات آتی نفت را خرید و فروش نمی‌کنند. در عوض، قیمت‌ها، به‌ویژه در کوتاه‌مدت، تحت تأثیر رفتار معامله‌گران و واکنش آن‌ها نه تنها به اخبار بنیادی، بلکه به عوامل مختلف اقتصاد کلان نیز قرار دارند.
نقش الگوریتم‌ها و معامله‌گران مالی
موسسه آکسفورد انرژی در گزارشی توضیح داده است که چگونه دو الگوریتم غالب با اهداف متضاد، بازار نفت را درگیر یک کشمکش دائمی کرده‌اند:
- الگوریتم اول: نفت را به عنوان پوشش تورم و ریسک‌های ژئوپلیتیک می‌خرد.
- الگوریتم دوم: برای بیمه سبد سرمایه‌گذاری در برابر رکود جهانی، فروشنده آتی نفت می‌شود.
این گزارش تأکید می‌کند که داده‌های عرضه و تقاضای فیزیکی نفت (مانند موجودی ذخیره‌سازی‌های تجاری) به کندی تغییر می‌کنند و نمی‌توانند نوسانات شدید قیمت را توضیح دهند. در مقابل، موقعیت‌های مالی مدیران سرمایه‌گذاری تقریباً همزمان با قیمت‌ها تغییر می‌کنند که نشان‌دهنده همبستگی بسیار بالای آن‌هاست.
حتی رابطه منفی میان موجودی ذخیره‌سازی‌های تجاری و اختلاف قیمت قراردادهای آتی، که اساس تحلیل بنیادین بازار نفت بود، از اواسط سال 2023 به بعد فروپاشیده و همبستگی آن به نزدیک صفر رسیده است. این بدان معناست که حتی قابل اعتمادترین مدل‌های بنیادین نیز دیگر برای توضیح قیمت نفت کافی نیستند.
مدیران سرمایه‌گذاری (MM)؛ بازیگران اصلی
در حال حاضر، مهم‌ترین گروه اثرگذار بر قیمت‌های کوتاه‌مدت، مدیران سرمایه‌گذاری (Managed Money - MM) هستند که شامل سرمایه‌گذاران استراتژیک و صندوق‌های پوشش ریسک می‌شوند. داده‌های هفتگی تالار «تعهدات معامله‌گران (Commitment of Traders - COT)» نشان می‌دهد که تغییرات موقعیت‌های مدیران سرمایه‌گذاری با قیمت نفت همبستگی بسیار بالایی دارد.
برای مثال، ۱۰۰,۰۰۰ قرارداد (معادل ۱۰۰ میلیون بشکه) خرید یا فروش آتی توسط معاملات MM، می‌تواند باعث تغییر قیمت نفت به طور متوسط تقریباً ۴ تا ۵ دلار در هر بشکه شود. این امر، نفوذ فزاینده این معامله‌گران را آشکار می‌کند.
دسته‌بندی معامله‌گران: کند و سریع
معامله‌گران بازار به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:
- سرمایه‌گذاران کند (Money Slow): شامل صندوق‌های بازنشستگی و بیمه که نفت را به عنوان پوشش تورم در سبد سرمایه‌گذاری خود نگه می‌دارند. رفتار آن‌ها بر اساس مدل‌های «ریسک ـ بازده» و «ریسک ـ تورم» است.
- معامله‌گران سریع (Money Fast): عمدتاً صندوق‌های الگوریتمی و پوشش ریسک که بر اساس سیگنال‌های کوتاه‌مدت و مدل‌های کمی معامله می‌کنند.
پس از همه‌گیری کرونا، تقاضای ساختاری برای نفت به عنوان پوشش تورم کاهش یافته است، زیرا عوامل دیگری مانند اختلالات زنجیره تأمین و تعرفه‌های آمریکا تأثیر بیشتری بر تورم گذاشته‌اند. نفت در سبد پوشش تورم، جای خود را تا حدی به دارایی‌هایی مانند طلا، اوراق قرضه و حتی رمزارزها داده است.
چالش‌های پیش‌رو و واکنش اوپک‌پلاس
نویسندگان گزارش معتقدند که با کاهش نقش عوامل بنیادین سنتی بازار و افزایش سهم معامله‌گران مالی، پیش‌بینی رفتار بازار دشوارتر شده و عدم قطعیت افزایش یافته است. کشمکش میان الگوریتم‌های پوشش تورم و پوشش رکود، تعیین‌کننده مسیر کوتاه‌مدت بازار است.
این وضعیت، سیاست‌گذاران و فعالان بازار را با چالش‌های جدیدی روبه‌رو کرده است. در شرایطی که قیمت‌ها بیشتر به رفتار معامله‌گران وابسته است، برخی کشورهای اوپک‌پلاس با هدف جذب تقاضای مالی و تثبیت بازار، تولید خود را افزایش داده‌اند. این تصمیم می‌تواند از عدم تعادل در عرضه و تقاضا برای بشکه‌های مالی و پیش‌بینی تقاضای بیشتر برای قراردادهای آتی نفت با قیمت‌های پایین‌تر حمایت کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
