خبر کامل
بحران آب در تهران: تعطیلی موقت و نیاز به راه‌حل‌های ریشه‌ای
در پی تداوم گرمای شدید و افزایش بی‌سابقه مصرف آب و برق، دولت در تصمیمی کم‌سابقه، چهارشنبه اول مردادماه را در استان تهران تعطیل اعلام کرد. این تصمیم با هدف کاهش بار مصرفی در شبکه آب و برق اتخاذ شده، اما کارشناسان معتقدند که این اقدام تنها یک مسکن موقتی برای بحرانی عمیق‌تر است که نیازمند راه‌حل‌های ریشه‌ای است.
بحران آب در تهران: فراتر از افت فشار
حمیدرضا خدابخشی، کارشناس توسعه، آب و محیط‌زیست، در گفت‌وگو با «ایران» تأکید می‌کند که وضعیت آبی کشور، به‌ویژه در تهران، بسیار وخیم‌تر از آن چیزی است که با واژه‌هایی نظیر «افت فشار» توصیف می‌شود. او اشاره می‌کند که تهران به منابع آبی محدودی از جمله سدهای اطراف و چاه‌های آب زیرزمینی وابسته است.
اخیراً با اختصاص اعتباری بالغ بر ۵ هزار میلیارد تومان، مجوز حفاری چاه‌های جدید و کف‌شکنی چاه‌های موجود صادر شده است. با این حال، خدابخشی این راهکارها را تنها تأخیری موقت در مواجهه با بحران واقعی می‌داند و معتقد است که چاره‌ای جز صرفه‌جویی شدید یا ورود رسمی به فاز جیره‌بندی باقی نمانده است. تعطیلی چند روزه، اگرچه فشار لحظه‌ای را کاهش می‌دهد، اما تأثیر پایداری در تأمین آب تهران ندارد.
مدیریت مصرف آب: جیره‌بندی پنهان
خدابخشی توضیح می‌دهد که مدل فعلی مدیریت مصرف آب در تهران بر پایه کاهش فشار آب است که عملاً کارکرد جیره‌بندی را دارد، بدون آنکه به شکل رسمی اعلام شود. او می‌گوید: «افت فشار آب در طبقات بالای ساختمان‌ها به معنای قطع مصرف است. یعنی اگرچه گفته می‌شود جیره‌بندی نداریم، اما مصرف‌کنندگان در عمل با عدم دسترسی مواجه‌اند.»
تأثیر تعطیلی بر استان‌های شمالی
پیش‌بینی می‌شود تعطیلی چهارشنبه اول مردادماه، موجی از سفرها را به استان‌های شمالی از جمله گیلان، مازندران و اردبیل به دنبال داشته باشد. این جابه‌جایی جمعیت، نگرانی‌هایی را در مورد بار جدید بر منابع آبی استان‌های مقصد ایجاد کرده است.
خدابخشی می‌گوید: «آمار دقیقی از تأثیر سفر جمعیت بر مصرف منابع آب شهرهای مقصد وجود ندارد و تحلیل‌ها عمدتاً بر پایه حدس و تخمین است.» با این حال، او اذعان می‌کند که افزایش جمعیت، حتی موقتی، به‌ویژه در حوزه بهداشت و استحمام، افزایش مصرف را به دنبال دارد. اما پراکندگی جغرافیایی مسافران در شمال کشور، از ایجاد بحران متمرکز جلوگیری می‌کند. او تأکید می‌کند که نهادهای مرتبط باید این روند را به صورت علمی پایش کرده و از این تجربیات برای برنامه‌ریزی آتی بهره گیرند.
آینده تهران: لزوم بازنگری‌های کلان
خدابخشی بر لزوم بازنگری‌های کلان در سیاست‌گذاری ملی آب تأکید می‌کند و می‌گوید: «منابع آبی جدیدی در اطراف تهران وجود ندارد. باید بارگذاری‌های جمعیتی یا صنعتی در این منطقه متوقف شود. برنامه‌ریزی برای جابه‌جایی فعالیت‌ها یا حتی انتقال پایتخت، باید با جدیت دنبال شود.» او بحث تغییر اقلیم و گرمایش زمین در ناحیه البرز و زاگرس جنوبی را زنگ خطری برای آینده این منطقه می‌داند.
وی همچنین پیشنهاد می‌دهد که تغییر اقلیم و سازگاری با آن، باید جایگاهی ویژه در قانونگذاری کشور پیدا کند. برای مناطق گرمسیری نیز باید بسته‌های حمایتی در زمینه تجهیز ساختمان‌ها به لوازم سرمایشی کم‌مصرف، پنجره‌های سه‌جداره و معماری‌های مناسب اقلیم طراحی و اجرا شود تا جمعیت این مناطق حفظ شده و مهاجرت‌های اقلیمی کنترل شود.
روند اقلیم منطقه جنوب البرز و جنوب زاگرس به وضوح نشان داده که با گرمایش زمین و کاهش بارندگی‌ها مواجه هستیم. این روند سال‌هاست در حال وقوع است. بر همین اساس باید خطرات ناشی از تغییر اقلیم را شناسایی کرده و برای آنها برنامه‌ریزی دقیق داشته باشیم. یکی از مهم‌ترین اقدامات، کاهش تمرکز جمعیتی در مناطق پرریسک و تدوین راهبردهای اقلیمی در قوانین ملی است.
این کارشناس تأکید می‌کند که برای حفظ بافت جمعیتی در مناطق گرم و کم‌آب، حمایت‌های جدی از جمله ارائه سوبسید برای خرید وسایل سرمایشی کم‌مصرف، تجهیز منازل به پنجره‌های سه‌جداره و مصالح عایق، توسعه معماری اقلیمی مناسب و ارائه مشوق‌های مستقیم ضروری است. این اقدامات در کنار آموزش و اطلاع‌رسانی، می‌تواند به کاهش مصرف انرژی و کنترل مهاجرت اقلیمی کمک کند.
آمادگی برای آینده‌ای خشک‌تر و نقش دولت
خدابخشی بر جابه‌جایی پایتخت تأکید می‌کند و می‌گوید: «کشور ما نیازمند یک سیاست اقلیمی منسجم است. اگر قرار است شهر جدیدی به‌عنوان پایتخت تعریف شود، باید از ابتدا با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی، منابع آبی و تاب‌آوری محیطی، طراحی شود. مسیری که ما در آن قرار داریم، بدون تردید نیازمند بازنگری اساسی در نحوه توسعه، اسکان و مصرف منابع است.»
او با اشاره به سهم بالای کولرهای آبی در مصرف آب شهری، پیشنهاد می‌دهد که دولت باید برای تعویض کولرهای فرسوده و جایگزینی آنها با مدل‌های کم‌مصرف، یارانه یا سوبسید مشخصی در نظر بگیرد. وی به تجربه موفق در کاهش مصرف برق با ارائه لامپ‌های LED کم‌مصرف با یارانه اشاره می‌کند و می‌گوید: «در مورد کولرهای آبی هم همین مسیر قابل تکرار است. اگر کولرهای فعلی را با کولرهایی که ۵۰ تا ۷۰ درصد مصرف آب کمتری دارند جایگزین کنیم و اگر این کار با یارانه صورت گیرد، مردم انگیزه خواهند داشت.»
توصیه‌هایی به مردم در شرایط فعلی
خدابخشی در شرایطی که امکان تعویض کولر برای همه وجود ندارد، توصیه می‌کند که مردم اقدامات حداقلی برای کاهش مصرف انجام دهند:
- تعویض پوشال‌ها
- تعمیر پمپ آب
- اصلاح شناورها
- برطرف کردن نشتی‌ها
او تأکید می‌کند: «مردم باید این اقدامات را به‌خاطر خودشان انجام دهند، نه فقط برای صرفه‌جویی ملی. کولرهایی که نشت دارند، هم پرهزینه‌اند و هم ناکارآمد.» به گفته او، کاهش مصرف آب در بخش کولرهای آبی مستلزم یک بسته سیاستی منسجم شامل یارانه دولتی برای نوسازی تجهیزات، حمایت از تولیدکننده و آموزش عمومی مردم برای نگهداری بهتر از وسایل سرمایشی است.
آماده‌باش استان‌های شمالی برای موج سفر
در پی تعطیلی روز چهارشنبه اول مردادماه در استان تهران به دلیل گرمای شدید، دبیر ستاد خدمات سفر از پیش‌بینی افزایش قابل توجه سفرها به مازندران، گیلان و اردبیل خبر داد و اعلام کرد که این استان‌ها در وضعیت آماده‌باش قرار دارند.
سید مصطفی فاطمی به ایسنا گفت: «با توجه به تداوم گرما و کمبود ناوگان حمل‌ونقل عمومی، سفر با خودروی شخصی افزایش می‌یابد و احتمال ترافیک سنگین و سوانح جاده‌ای در مسیرهای شمالی وجود دارد.» او همچنین به خالی ماندن ظرفیت هتل‌ها در جنوب کشور، به‌ویژه کیش، به دلیل گرمای شدید و کمبود پرواز اشاره کرد و افزود که دستگاه‌های مسئول برای تأمین سوخت، اسکان و ارزاق در مسیرهای پرتردد اعلام آمادگی کرده‌اند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۲۱:۴۶ - ۱۴۰۴/۰۴/۳۰