بحران آب در تهران: سوءمدیریت یا سوءمصرف؟

بحران آب در تهران: ابعاد و آمار

وضعیت منابع آبی تهران به شدت نگران‌کننده است:

• 💧 کاهش سطح سدها: درصد پرشدگی سدهای تهران به ۲۱ درصد رسیده است.
• 🏜️ تهی شدن سفره‌های زیرزمینی: بیش از ۶۰ درصد آب تهران از این منابع تأمین می‌شود که به دلیل برداشت بی‌رویه و عدم تزریق پساب تصفیه‌شده، در حال نابودی هستند.
• 🚰 افت فشار آب: بسیاری از مناطق تهران با افت فشار آب مواجه‌اند.
• 🚧 پروژه‌های ناتمام: ۲۷۲ پروژه اولویت‌دار آبی در کشور نیازمند ۲ هزار میلیارد تومان بودجه هستند، در حالی که دولت تنها ۶۰ هزار میلیارد ریال (۶۰ همت) اختصاص داده است.

چالش‌های مدیریتی و زیرساختی

این بحران تنها ناشی از مصرف خانگی نیست، بلکه ریشه‌های عمیق‌تری در سوءمدیریت دارد:

• فرسودگی شبکه توزیع: طرح نوسازی شبکه توزیع آب با ۲۱ هزار کیلومتر لوله، به کندی پیش می‌رود.
• انشعابات غیرمجاز: بیش از ۳۳ هزار انشعاب غیرمجاز تنها در تهران شناسایی شده‌اند که نظارتی بر مصرف آنها وجود ندارد.
• چاه‌های آب شرب شهرداری: ۵۵ حلقه چاه با کیفیت آب شرب در اختیار شهرداری تهران است که هنوز به وزارت نیرو واگذار نشده‌اند.
• عدم استفاده از پساب: با وجود قانون مبنی بر آبیاری فضای سبز با پساب، این قانون هنوز اجرا نشده است.

تعرفه‌گذاری ناعادلانه و پیامدهای آن

یکی دیگر از مشکلات اساسی، سیستم تعرفه‌گذاری آب است:

اگر کسی سه برابر بیشتر از الگو مصرف کند، قبض ماهانه‌اش هنوز زیر ۵۰۰ هزار تومان است، در عوض کسانی که مصرف طبیعی دارند، با هزینه‌های غیرمتعارف روبه‌رو می‌شوند. به جای گران‌سازی آب برای همه مصرف‌کنندگان باید مشترکان بدمصرف مشمول این سیاست قرار گیرند.

این تعرفه‌گذاری ناعادلانه باعث شده است که مردم عادی، به دلیل افت فشار، مجبور به استفاده از پمپ‌های خانگی و پرداخت قبض برق بیشتر شوند، یا در برخی مناطق، آب را با تانکر دریافت کنند. این وضعیت نشان می‌دهد که مردم نه تنها مقصر اصلی بحران نیستند، بلکه قربانیان اصلی ناکارآمدی سیاست‌گذاری‌ها محسوب می‌شوند.