خبر کامل
بحران آب در تهران: سدها در آستانه خشکی و احتمال جیره‌بندی آب
خشکسالی بی‌سابقه و کاهش شدید بارندگی‌ها، بسیاری از استان‌های کشور را با بحران کم‌آبی مواجه کرده و ظرفیت ذخایر آبی پشت سدهای کشور را به پایین‌ترین حد خود رسانده است. کارشناسان حوزه منابع طبیعی هشدار می‌دهند که خطر اتمام ذخایر آبی سدهای تهران، پایتخت ایران، دور از ذهن نیست و این وضعیت می‌تواند پیامدهای جدی برای شهروندان به همراه داشته باشد.
بحران آب: واقعیتی سخت و فزاینده
دکتر جهانگیر پرهمت، عضو هیات علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری و معاون پیشین وزیر جهاد کشاورزی، در تحلیل شرایط موجود، وضعیت کنونی را «خشکسالی شدید» توصیف می‌کند که دوره بازگشت آن را باید بیش از یک قرن در نظر گرفت. وی تاکید می‌کند که آمارهای ثبت‌شده کشور، اگرچه دقیق نیستند، اما تحلیل‌های آماری نشان‌دهنده وضعیتی بسیار وخیم‌تر است.
- کاهش بارندگی: روند کاهشی بارندگی در کشور ادامه دارد.
- کمبود برف: زمستان گذشته میزان بارش برف بسیار کم بوده و بیشتر بارندگی‌ها به شکل باران بوده است.
- از دست رفتن ذخایر: عدم بارش کافی برف به معنای از دست رفتن ذخایر آبی کوهستان‌هاست که در فصول گرم به کمک ذخایر آبی کشور می‌آمدند.
پرهمت معتقد است که در این شرایط، هیچ واژه‌ای بهتر از «بحران سخت و فزاینده» نمی‌تواند توصیف‌کننده وضعیت باشد. او تنها راهکار موجود را مدیریت و صرفه‌جویی در مصرف آب می‌داند.
وابستگی تهران به آب‌های سطحی
آب مصرفی مناطق بزرگی مانند تهران، به شدت وابسته به منابع آب سطحی است. این منابع از طریق بارش‌ها و جمع‌آوری آب پشت سدها تامین می‌شوند. پس از تصفیه، این آب به عنوان آب شرب در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد. منابع آب زیرزمینی نقش بسیار کمرنگی در تامین آب مورد نیاز ساکنان تهران دارند و عمده آب شرب پایتخت از طریق آب‌های سطحی و بارش‌ها تامین می‌شود.
بحران آب تهران: نه افسانه، نه سیاه‌نمایی
معاون پیشین وزیر جهاد کشاورزی در خصوص راهکار جیره‌بندی آب برای مدیریت مصرف، با صراحت بیان می‌کند که با وضعیت فعلی بارش‌ها و منابع آب سطحی، به ویژه در تهران، کار خاص و جدیدی از دست مسئولان برنمی‌آید.
«جیره‌بندی، یک مشکل مهم دارد؛ وقتی جیره‌بندی انجام می‌شود به این معناست که آب در ساعات مشخصی از شبانه‌روز باز و در ساعاتی قطع باشد. بنابراین همه آنانی که در مناطقی با خطر جیره‌بندی حضور دارند باید اقدام به خرید تانکر کنند یا از اقدامات جبرانی دیگری استفاده کنند. ضمن این که در فصل تابستان قرار داریم، جیره‌بندی آب به ویژه قطع شدن آب در ساعات اوج گرما عملا فشار جسمانی و روانی به شهروندان وارد می‌کند و مشکلات خاص خود را ایجاد می‌کند. از طرفی، اگر واقع‌بین باشیم متوجه می‌شویم که به محض باز شدن آب و شروع استفاده از جریان آب، همه افرادی که ساعات زیادی از آب محروم بوده‌اند برای ذخیره و استفاده از آب هجوم می‌آورند. بنابراین نمی‌توان گفت که روش جیره‌بندی آب لزوما موفقیت‌آمیز است یا تعادل ایجاد می‌کند چرا که در ساعات وصل شدن جریان آب، احتمال استفاده افراطی، افزایش پیدا می‌کند. با همه این‌ها احتمال جیره‌بندی آب نیز به عنوان راه حل نهایی، دور از ذهن نیست.»
وی تاکید می‌کند که خالی شدن سدها و عدم باقی ماندن آب پشت برخی از آن‌ها، «افسانه نیست» و ممکن است زودتر از آنچه تصور می‌شود، رخ دهد. بخش زیادی از آب پشت سدها به بارندگی سالانه متکی است و با وضعیت فعلی بارندگی‌ها، خالی شدن سدها نه دور از انتظار است و نه عجیب.
وضعیت بحرانی سدهای پایتخت
هر سال از ابتدای پاییز تا انتهای اردیبهشت، تهران و حواشی آن شاهد بارندگی هستند که برای وضعیت شهر در فصل گرما بسیار تاثیرگذار است. با بررسی همین میزان بارندگی و نرخ آب جمع شده پشت سدها می‌توان شرایط را تا پایان سال پیش‌بینی کرد.
- سدهای در خطر: اغلب سدهای تامین‌کننده آب پایتخت از جمله سد لار، جاجرود و لتیان در خطر قرار دارند.
- کاهش شدید ذخایر: آب پشت این سدها به پایین‌ترین حد خود رسیده است.
- وابستگی به چشمه‌ها: جریان آبی که وارد این سدها می‌شود، عمدتاً آب چشمه‌هاست.
- بحران چشمه‌ها: حتی وضعیت آب چشمه‌ها نیز به دلیل کمبود بارندگی در شرایط بحرانی قرار دارد.
- مثال سد ماملو: سد ماملو و حتی سدهای بالادست آن نیز با بحران مواجه هستند.
دکتر پرهمت در پایان تصریح می‌کند: «وضعیت بحران آب در تهران نه افسانه است و نه سیاه‌نمایی. ما امسال با یک بحران کم‌سابقه رو به رو شده‌ایم.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
