خبر کامل
بازار کشتیرانی جهانی در نیمه نخست ۲۰۲۵: چالش‌ها و فرصت‌ها
بازار کشتیرانی جهانی در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ میلادی، با چالش‌ها و فرصت‌های متعددی روبه‌رو بوده است. در حالی که برخی بخش‌ها نظیر حمل‌ونقل خودرو و گاز مایع با رکود و کاهش تقاضا دست و پنجه نرم می‌کنند، بخش کشتی‌های کانتینربر شاهد رشد بی‌سابقه‌ای در سفارش‌های جدید بوده است. این تحولات نشان‌دهنده بازآرایی راهبردهای سرمایه‌گذاری و عملیاتی در مواجهه با ریسک‌های ژئوپلیتیک و تغییرات محیطی است.
نوسانات در بازار کشتی‌های حمل خودرو و LPG
بازار کشتی‌های حمل خودرو در نیمه نخست ۲۰۲۵، بیشترین آسیب را از سیاست‌های جدید تجاری آمریکا متحمل شده است. تعرفه‌های واشنگتن علیه واردات خودرو از چین و اروپا، تقاضا برای حمل‌ونقل دریایی خودرو را به شدت کاهش داده است.
- افت شدید نرخ اجاره: گزارش «وسن ناتیکل» از افت ۴۴ درصدی نرخ اجاره کشتی‌های با ظرفیت استاندارد CEU ۶۵۰۰ خبر می‌دهد.
- رکود در سفارشات: در این دوره، هیچ سفارش جدیدی برای ساخت کشتی‌های حمل خودرو ثبت نشده است.
کشتی‌های حمل گاز مایع (LPG) نیز تحت‌تأثیر فشارهای ژئوپلیتیک قرار گرفته‌اند. تعرفه‌های دوجانبه میان آمریکا و چین و عدم شفافیت چشم‌انداز تجاری، منجر به کاهش ۲۵ درصدی حجم معاملات خرید و فروش کشتی‌های LPG نسبت به سال گذشته شده است.
- کاهش سفارشات ساخت: سفارش ساخت کشتی‌های جدید در این بخش، افت حدود ۸۰ درصدی را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان می‌دهد.
- محدودیت فعالیت: عمده فعالیت‌ها به کشتی‌های بسیار بزرگ و بسیار کوچک محدود شده و بخش میانی بازار با کمبود تقاضا مواجه است.
«فشارهای ژئوپلیتیک، دیگر موضوعی حاشیه‌ای نیستند، بلکه مستقیماً بر تصمیمات مالکان کشتی درباره ریسک، زمان‌بندی و سرمایه‌گذاری تأثیر می‌گذارند. اختلالات جدید به بخشی از واقعیت عملیاتی تبدیل شده و مالکان مجبور به بازتنظیم راهبردهای خود هستند.» - مت فریمن، تحلیلگر ارشد «وسن ناتیکل»
رونق بی‌سابقه در ناوگان کانتینربر
در مقابل رکود در برخی بخش‌ها، کشتی‌های کانتینربر نیمه نخست ۲۰۲۵ را با افزایش قابل‌توجه در حجم سفارش ساخت کشتی‌های جدید پشت سر گذاشتند.
- رشد چشمگیر سفارشات: میزان سفارش‌ها در این بخش ۲۸۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد کرده است.
- دلایل افزایش تقاضا: انحراف مسیرهای سنتی حمل‌ونقل دریایی (مانند مسیر دماغه امید نیک) و تراکم در بنادر اروپایی، مالکان را به تضمین ظرفیت‌های حمل آینده سوق داده است.
- افزایش ارزش: افزایش نزدیک به ۵ درصدی حجم تجارت جهانی و تقاضای پایدار برای کشتی‌های با ظرفیت متوسط، منجر به رشد حدود ۱۶.۵ درصدی در ارزش کشتی‌های ۱۵ ساله سایز متوسط شده است.
چالش‌ها در بازار نفتکش‌ها و LNG
بازار نفتکش‌ها نیز با کاهش چشمگیر سفارش‌ها و معاملات مواجه شده است.
- کاهش سفارش و معامله: سفارش ساخت نفتکش‌ها با کاهش ۷۴ درصدی و معاملات خرید و فروش با افت ۳۱ درصدی نسبت به سال قبل همراه بوده است.
- عوامل منفی: کاهش درآمدهای عملیاتی و ابهامات در مقررات زیست‌محیطی از مهم‌ترین عوامل این روند منفی است.
- استثنای MR۲: نفتکش‌های متوسط یا MR۲ که برای حمل بنزین، دیزل و سوخت هواپیما کاربرد دارند، بیش از یک‌سوم معاملات را به خود اختصاص داده‌اند.
کشتی‌های حمل گاز طبیعی مایع (LNG) نیز شاهد کاهش شدید درآمد بوده‌اند. نرخ اجاره زمانی کشتی‌های بزرگ این بخش در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۶۶ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافته است.
- افزایش اسقاط: در شش ماه نخست سال، هفت کشتی LNG از رده خارج شده‌اند که نسبت به سال قبل ۲۵۰ درصد رشد نشان می‌دهد.
- تأثیر مالیات کربن: سازمان بین‌المللی دریانوردی (IMO) قصد دارد از سال ۲۰۲۷ «مالیات کربن» برای کشتی‌های باری وضع کند که این امر به افزایش اسقاط کشتی‌های فرسوده منجر خواهد شد.
تصویر دوگانه از بازار کشتی‌های فله‌بر
وضعیت بازار کشتی‌های فله‌بر (Bulkers) متنوع و وابسته به نوع کشتی است.
- کاهش معاملات: حجم معاملات ناوگان در این بخش نسبت به سال گذشته ۳۶ درصد کاهش یافته است.
- عملکرد کیپ‌سایز: بازار کشتی‌های کیپ‌سایز (فله‌برهای بسیار بزرگ) عملکرد مناسبی داشته است. افزایش تقاضای چین برای سنگ‌آهن و محدودیت عرضه، موجب رشد تقریباً ۶ درصدی ارزش آن‌ها شده است.
- بازیگران فعال: خریداران چینی و یونانی فعال‌ترین بازیگران این بخش بوده‌اند.
«فعالیت در بخش کشتی‌های فله‌بر بسیار بزرگ قوی مانده، اما بهبود کلی در شرایط بازار رخ نداده است. عرضه محدود و تقاضای پایدار از چین، به حفظ ارزش کمک کرده، اما بقیه بازار با چالش‌های مقرراتی، قیمت‌های بالای دارایی و فاصله بین کشتی‌های قدیمی و جدید روبه‌رو است.» - ربکا گالانوپولوس، تحلیلگر ارشد «وسن ناتیکل»
ثبات نسبی در بازار کشتی‌های RoRo
بازار کشتی‌های حمل خودروی رول-آن/رول-آف (RoRo) در نیمه نخست ۲۰۲۵ وضعیت نسبتاً باثباتی را تجربه کرد.
- کاهش معاملات: حجم حمل‌ونقل در بخش خودرو کاهش یافته و معاملات خرید و فروش کشتی‌ها نیز با ۳۵ درصد کاهش نسبت به میانگین پنج سال گذشته مواجه شده است.
- عوامل مؤثر: این وضعیت ناشی از بی‌ثباتی ژئوپلیتیک، جنگ اوکراین و رکود احتمالی اقتصاد اروپاست.
- سفارشات جدید: تنها چهار قرارداد جدید در آسیا ثبت شده که تقریباً نصف میانگین پنج ساله است.
- پیشتازی چین: چین با ۱۵ سفارش ساخت، همچنان بزرگ‌ترین سازنده کشتی‌های RoRo است.
چشم‌انداز کشتیرانی در سایه ریسک‌ها
گزارش «وسن ناتیکل» نشان می‌دهد که بازار کشتیرانی جهانی در نیمه نخست ۲۰۲۵ در حال بازتعریف مواجهه با ریسک‌ها و بازآرایی راهبردهای سرمایه‌گذاری و عملیاتی است. عواملی چون تعرفه‌های تجاری، بازآرایی زنجیره تأمین جهانی، فشارهای ژئوپلیتیک و مقررات زیست‌محیطی، نقش مهمی در تصمیمات فعالان بازار ایفا می‌کنند.
تحلیلگران تأکید دارند که ژئوپلیتیک، دیگر یک عامل بیرونی نیست، بلکه بخش جدانشدنی از واقعیت روزمره بازار حمل‌ونقل دریایی و تعیین‌کننده جهت‌گیری کلان سرمایه‌ها در این بخش است. مسیر پیش رو برای نیمه دوم سال ۲۰۲۵ و سال‌های آتی، به شدت به تحولات سیاسی، اقتصادی و زیست‌محیطی وابسته خواهد بود؛ چالش‌هایی که فعالان این صنعت باید برای آن‌ها آماده باشند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
